NieuwsBredaPhoto

Kunstwerk met vrouwengezichten van skatebaan verwijderd na scherpe petitie

Het festival BredaPhoto moet verder zonder een van zijn belangrijkste kunstwerken. Destroy My Face van kunstenaar Erik Kessels is verwijderd door het Bredase skatepark Pier15, een van de locaties van het festival, na een petitie. 

Destroy my Face toont gezichten die zijn verminkt door plastische chirurgie.Beeld HH

Het werk is een compilatie van door plastische chirurgie verminkte gezichten van voornamelijk vrouwen op de vloer van de skatebaan, die zouden slijten door het skateboarden. Tegen het kunstwerk was protest aangetekend via een open brief onder de kop ‘We are not a playground

In de petitie eisen de opstellers dat BredaPhoto het kunstwerk van Kessels uit het festival verwijdert en verantwoording aflegt over de selectie. Het werk zou gewelddadig zijn tegenover vrouwen. De petitie is inmiddels ondertekend door tweeduizend personen uit de kunst-, fotografie- en skatewereld. 

Directeur Fleur van Muiswinkel van BredaPhoto spreekt na het besluit van Pier15, genomen onder druk van protesten uit met name de Amerikaanse skatewereld, van ‘het polariseren van het debat’ en een ‘overwinning van de cancel culture’. Van Muiswinkel: ‘Ik heb begrip voor het besluit van Pier15, maar het is heel jammer dat de schrijvers van de open brief niet het gesprek met ons wilden aangaan. En je kunt geen debat hebben als er sprake is van eenrichtingsverkeer.’

Portretten

Erik Kessels, fotocurator en kunstenaar, stelde zestig ‘archetypische’ portretten samen uit meer dan achthonderd gezichten (overwegend vrouwelijk en een enkele mannelijk) die hij online vond. Het zijn gezichten van mensen die hun aangezicht hebben veranderd door chirurgische ingrepen. 

Elk van de op deze manier ontstane portretten, die hij ook ‘fictieve stereotypen’ noemt, werden op 4 bij 4 meter afgedrukt en aangebracht op de vloer van het skatepark Pier15 in Breda. Ze zouden vervolgens slijten door de vele skaters die eroverheen gaan − was het idee. 

Voor Kessels ligt de schade die skaters aan de portretten zouden aanbrengen in het verlengde van allereerst de plastische chirurgie, en vervolgens van de manier waarop hij de gezichten die online staan heeft samengesteld. 

Kessels zelf noemt het op de site van BredaPhoto een werk met ‘een ironische bedoeling, dat een dialoog over zelfacceptatie op gang moet brengen. Het was natuurlijk niet bedoeld om geweld tegen vrouwen aan te moedigen. Ik wilde niemand kwetsen met dit werk, maar na het lezen van commentaren online begrijp ik dat dat wel is gebeurd. Daarvoor verontschuldig ik me.’

Blinde vlek

Volgens de ondertekenaars van de brief zou het toelaten van het werk van Kessels wijzen op een blinde vlek van de organisatie. Die zou zich kennelijk niet bewust zijn van de verantwoordelijkheid van een culturele organisatie als het gaat over het huidige klimaat rond seksisme en geweld tegen vrouwen. BredaPhoto moet ook stappen nemen die ertoe leiden dat dergelijke werken, waarin andere mensen worden ‘gemarginaliseerd en gediscrimineerd’, niet meer zullen worden getoond.

BredaPhoto, dat op 9 september van start ging onder het motto ‘The best of times, the worst of times’ (een verwijzing naar de bekende openingspassage uit A Tale of Two Cities van Charles Dickens) verklaarde op zijn site al dat de uiteenlopende reacties op het werk van Kessels waren ingecalculeerd. 

Het festival had voor volgend weekend een gesprek met de opstellers van de brief, de organisatie van het festival en Kessels (‘Ik ga die discussie niet uit de weg’) op het programma gezet.

Anoniem

De initiatiefnemers van de brief wijzen dit in een persverklaring af. Ze willen niet alleen anoniem blijven, maar ze weigeren ook ‘onbetaald werk’ te doen voor een organisatie waar ‘de machtsstructuren scheef zijn’. Elke vorm van dialoog zou ‘de verwijdering van een gewelddadig en vernederend werk’ vertragen.

In een persverklaring meldde Pier15 dat het skatepark zich niet had gerealiseerd dat het werk ook ‘andere associaties’ kon oproepen dan de door de kunstenaar en festival voorgestelde ‘dialoog over de maakbaarheid van de huidige beeldcultuur’. ‘Dit was echter nooit onze bedoeling. We hebben de kritiek gehoord en begrepen en nemen hierin onze verantwoordelijkheid.’ 

Bedrijfsleider Rinse Staal van Pier15 zegt dat er voor de skatehal eigenlijk geen andere optie was. ‘Het was vooral de vrouwelijke skategemeenschap in de VS die zich gekwetst toonde, nadat beelden viraal waren gegaan. Skatemagazines en sponsoren volgden. Ons voortbestaan stond op het spel, en we zijn allereerst een skatepark.’

Nieuwe orde

BredaPhoto is een internationaal fotofestival dat iedere twee jaar plaatsvindt op meerdere locaties in Breda. De negende editie loopt tot 25 oktober. Hedendaagse fotografie wordt getoond aan de hand van een maatschappelijk thema. Het thema van deze editie is ontleend aan Dickens: ‘The best of times, the worst of times’. Het festival, met nadruk op Chinese fotografie, wil het accent leggen op de stroomversnelling waarin maatschappelijke ontwikkelingen zijn terechtgekomen. Op de website: ‘Is het niet spannend om ooggetuige te zijn van het ontstaan van een nieuwe orde?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden