Update

Kunstwereld bereikt akkoord over hervormingen

De kunstwereld heeft een akkoord bereikt over een voorstel voor ingrijpende hervormingen voor de gesubsidieerde kunstsector. De rol van de overheid wordt aanzienlijk kleiner. Kunstinstellingen moeten zoeken naar andere financiering naast subsidies. Het reageren op de markt - de vraag van het publiek - wordt veel belangrijker. Zo moet er een betere balans worden bereikt tussen vraag en aanbod. De drempel om in aanmerking te komen voor subsidie moet hoger worden.

Halbe Zijlstra

De zogenoemde 'Tafel van Zes' heeft tot gisteravond laat onderhandeld over het akkoord. Het wordt binnenkort aangeboden aan staatssecretaris Zijlstra van Cultuur. In de Tafel van Zes is de gehele kunstwereld vertegenwoordigd: werkgevers, werknemers, fondsen, de belangenvereniging Kunsten '92, de sector¬instituten en de denktank Cultuurformatie.

Het is voor het eerst dat de kunstwereld gezamenlijk een visie heeft ontwikkeld op het kunstbeleid. Staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur wil het huidige subsidiesysteem omvormen. De kunstwereld wil met zijn visie, die vandaag wordt gepresenteerd, invloed uitoefenen op de plannen van de staatssecretaris, die hij in juni gaat presenteren. Ook hoopt de Tafel van Zes dat de voorstellen een rol zullen spelen in de Raad voor Cultuur. Die komt eind april, begin mei met een officieel advies aan Zijlstra.

Kortingen

In het stuk keert de Tafel van Zes zich fel tegen de volgens hem buitenproportionele kortingen die het kabinet de kunstsector wil opleggen. Volgens de kunstwereld kan door de bezuinigingen van 200 miljoen euro per jaar geen effectief cultuurbeleid worden gevoerd. De hond bijt in zijn eigen staart, constateert de Tafel van Zes: pluriformiteit, toegankelijkheid en innovatie van cultuur zijn niet te realiseren door de grote bezuinigingen.

Maar, schrijft de Tafel van Zes, ook bij proportionele bezuinigingen staan de cultuur ingrijpende keuzes te wachten. 'Op de keper beschouwd worden in het door ons geschetste cultuurbeleid de parameters die de toegang tot overheidsfinanciering regelen, aangescherpt en verfijnd. De drempel (en daarmee de onderlinge concurrentie) wordt hoger.'

Publieke belang

Volgens de Tafel van Zes moet het publieke belang bij subsidiëring van kunstinstellingen altijd voorop staan. De kunstwereld moet zich veel meer op de samenleving gaan richten. Er moet meer worden samengewerkt met marktpartijen, private financiers of maatschappelijke organisaties.

Het oordeel over de artistieke waarde van kunst heeft niet langer prioriteit bij de beslissing om wel of niet te subsidiëren. Naast het huidige systeem van peer review (beoordeling door anderen uit de kunstwereld) moet ook de meerwaarde van een instelling ten opzichte van anderen, de partners die zij weet te vinden en de mate van creativiteit mee gaan tellen.

Onafhankelijk advies

Over de huidige basisinfrastructuur (BIS), de kern van de gesubsidieerde kunst, moet volgens de Tafel van Zes een onafhankelijk advies komen. Nu kent de BIS 180 vier- en langjarige instellingen en 7 cultuurfondsen. Wie niet in de basisinfrastructuur wordt opgenomen, zou volgens de Tafel van Zes op zoek moeten naar veel meer financieringsbronnen dan alleen subsidies, zoals garanties, leningen en microkredieten. Ook hier legt de Tafel van Zes de nadruk op maatschappelijk bereik en medefinanciering door andere partijen. Onder meer ondernemerschap en crowdfunding zijn daarbij belangrijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden