NieuwsKunstmuseum Den Haag

Kunstmuseum Den Haag teert diep in op eigen vermogen, grote tentoonstellingen onzeker

Het Kunstmuseum Den Haag, hoeder van de grootste collectie Mondriaans ter wereld, is teleurgesteld over de hulp die het van de gemeente krijgt bij het opvangen van de coronacrisis. 

Benno Tempel van het Gemeentemuseum in Den Haag.Beeld HH / ANP

Het museum moet een ‘extreem pijnlijk’ beroep doen op de eigen reserves, zegt directeur Benno Tempel, waardoor hij na 2020 nog moeilijk overzichtstentoonstellingen kan maken van het kaliber Mark Rothko en Claude Monet.

Net als alle gemeenten staat Den Haag voor de vraag hoe ze de kunstinstellingen die niet rechtstreeks door het rijk worden gesteund op de been houden. Het is een puzzel, omdat de coronacrisis alle gemeentebegrotingen overhoop heeft gehaald. Om iets te noemen: de parkeerinkomsten en toeristenbelasting zijn weggevallen, de zorgkosten toegenomen.

Om gemeenten te helpen heeft minister van Cultuur Ingrid van Engelshoven (D66) 48 miljoen euro gereserveerd. Vanuit die pot kan een gemeente zijn eigen steun aan een instelling verdubbelen – ‘matching’ in jargon. Den Haag heeft 1,4 miljoen euro vrijgemaakt om de zes instellingen in de gemeente te helpen die voor de matching in aanmerking komen. Naast het Kunstmuseum, en het daaraan gelieerde Escher in het Paleis, zijn dat popzaal Paard, het Filmhuis, Museon en het Zuiderstrandtheater. De aanmelding voor de regeling sluit vrijdagmiddag om 17.00 uur.

‘Dinsdagmiddag, drie dagen voor de deadline, kregen we pas de officiële mededeling wat de gemeente voor ons doet’, zegt Tempel. ‘Het laat me zien hoe ongeïnteresseerd ze zijn. Terwijl wij de belangrijkste kunstinstelling voor de stad zijn. Het rijksgesubsidieerde Mauritshuis is ook belangrijk, maar wij trekken meer bezoekers, die bovendien meer geld uitgeven in de stad. Het Mauritshuis heeft veel tourgroepen die niet blijven hangen.’

Achter het bepalen van de noodsteun gaan ingewikkelde berekeningen schuil. Het Mondriaan Fonds, het rijkscultuurfonds dat de noodsteunmaatregel voor kunstmusea uitvoert, gaat ervan uit dat een instelling 25 procent van het eigen vermogen gebruikt om de gederfde inkomsten op te vangen. Opvallend genoeg rekent de gemeente Den Haag er op dat instellingen 50 procent van hun buffer kunnen gebruiken, mits ze op de spaarrekening een ‘weerstandsvermogen’ van minimaal 6 procent van de omzet overhouden voor noodgevallen.

Het Kunstmuseum verwacht een exploitatietekort van ruim 1,8 miljoen euro. Om dat op te vangen is de gemeente bereid ruim 400 duizend euro te betalen. Als het rijk dat verdubbelt, blijft er nog 1 miljoen over die uit de museumreserves moeten komen. ‘Uw weerstandsvermogen bedraagt dan nog 6 procent’, schrijft de gemeente in de beschikking.

Directeur Benno Tempel begrijpt niet waarom de gemeente zo zuinig opereert, omdat zijn museum met de regels van het Mondriaanfonds op meer geld aanspraak zou kunnen maken. ‘Als de gemeente zes ton meer uittrekt, halen we ook veel meer uit de hulp die het Rijk biedt. De minister beoogt de vitaliteit in het culturele leven na de crisis te waarborgen en bij ons wordt dat nu juist ondergraven.’

De gemeente heeft gezocht naar een manier om alle instellingen ‘zo eerlijk mogelijk’ te helpen, verklaart een woordvoerder van wethouder van Cultuur Robert van Asten (D66). ‘We moeten schrapen en hebben elke euro nodig.’ Met de gehanteerde rekenmethode is er binnen de 1,4 miljoen euro ruimte om ook instellingen te helpen die veel minder reserves hebben. De gemeente heeft hen naar eigen zeggen daar steeds nauw bij betrokken.

Popzaal Paard is daar, net als de andere Haagse instellingen, inderdaad mee geholpen. ‘Ik ben ontzettend blij’, zegt directeur Majel Blonden. ‘Ik vind het jammer dat de gemeenten dat rijksgeld moeten matchen, want zo lijkt er nu geld te blijven liggen, maar voor ons pakt het goed uit.’ De gemeente stelt 400 duizend euro ter beschikking en als dat wordt verdubbeld door het Rijk kan Paard in het najaar binnen de anderhalvemeterregels programmeren en het personeel aan het werk houden. ‘Maar voor 2021 is alles nog onzeker.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden