Review

Kunsthart is een geslaagde, cabareteske voorstelling

Nathan Vecht schreef voor de nieuwe productie van Mugmetdegoudentand drie stukken over de houding van managers en politici tegenover kunst. Het gezelschap maakte er een geslaagde, cabareteske voorstelling van.

Vanaf links: Sieger Sloot, Hannah van Lunteren en Guy Clemens. Foto Sanne Peper

De enige zin uit de vaderlandse toneelliteratuur die in het collectieve geheugen is vastgezet, is: 'De vis wordt duur betaald.' De enige schrijver die in het buitenland populair werd, is Anne Frank. En de enige theaterproductie die wél goed loopt, is Soldaat van Oranje. Die beide laatste omdat het echt gebeurd is. Dit land is geen land van verbeelding, maar van nut en handel.

Tot die conclusie komt premier Mark Rutte, die in zijn torentje een toespraak voorbereidt als weerwoord tegen protesterende kunstenaars. Hoe hij zijn tekst repeteert, is het onderwerp van de eenakter Een eerlijk mens, die in 2013 eenmalig werd opgevoerd tijdens de opening van het Theaterfestival.

Schrijver Nathan Vecht heeft die tekst hergebruikt als onderdeel van de voorstelling Kunsthart van Mugmetdegoudentand. Hij schreef nadien nog twee korte stukken, die ook gaan over de houding van beleidsmakers, managers en politici tegenover de kunst - min of meer gebaseerd op recente gebeurtenissen. Aldus werd Kunsthart een verzameling van drie vermakelijke farces met als overkoepelende stelling dat Nederland niet een land is van 'groots en meeslepend, maar van klein en winstgevend'.

De drie stukken kregen elk een tussenkopje: Zien, Horen en Spreken.

Zien

In het Rijksmuseum ontvangt directeur Wim Pijbes (Sieger Sloot) tijdens de grootscheepse verbouwing de projectmanager van de Fietsersbond (Hannah van Lunteren). Nu Pijbes de fietstunnel wil afsluiten, moeten de fietspaden rond het museum opnieuw worden ingericht. De fietsmevrouw wil met hem de stenen voor de bestrating uitzoeken. Aan de hand daarvan ontspint zich een discussie over schoonheid versus efficiëntie, over kunst versus commercie en over bevlogenheid versus ambtenarij. Pijbes zet zich te kijk als een poseur met een lichte neiging tot grootheidswaan; de Nachtwacht is voor hem het uithangbord van een complete industrie waarin een half miljard per jaar omgaat.

Horen

Een lid van het Nationaal Comité dat de kroningsdag van Willem-Alexander voorbereidt, arrangeert een ontmoeting tussen dj Armin van Buuren en Mariss Jansons, chef-dirigent van het Concertgebouworkest (Guy Clemens). Men wil die twee samenbrengen in een muzikale ode aan het nieuwe koningspaar. Maar Armin draait in Sao Paulo, dus zijn vrouw vertegenwoordigt hem. Ook hier gaapt een flinke kloof tussen artistieke toewijding en bijna proleterig effectbejag. 'Zit er een artistieke visie achter dit plan?', vraagt Jansons en eigenlijk had niemand op die vraag gerekend. We horen een stukje Van Buuren en een flinke flard Sjostakovitsj, waarop Jansons bijna in trance raakt. Maar de arme man moet het lakeiendom bijna met de dood bekopen.

Spreken

Rutte dus, die op zijn werkkamer een beetje zit te zappen tussen Lingo en RTL4 en dan ineens boze kunstenaars (inclusief dichter-acteur Ramsey Nasr) hoort. Daarop besluit hij hun in een Obama-achtige speech van repliek te dienen. Het resulteert in een glorieuze bijna-monoloog, waarin de premier heel actueel nog even refereert aan de bonnetjesaffaire en een grappige imitatie van Ivo Opstelten ten beste geeft. Maar het venijn zit vooral in zijn visie op de vaderlandse kunst. Verrassend is Marks bijna romantisch-poëtische liefdesverklaring aan Het Puttertje van Carel Fabritius, zijn lievelingsschilderij dat hij af en toe in zijn eentje bewondert in het Mauritshuis.

Wat de drie teksten bindt, is de bijna cabareteske aanpak, met licht overdreven typeringen en karikaturen die toch geloofwaardig blijven. Soms zijn de scènes iets te lang uitgesponnen, een enkele keer is de afloop al te geforceerd. Maar theater dat op een zo vrolijke en toch ook inhoudelijke manier naar de eigen wereld (en de belangen daaromheen) kijkt, dat zie je niet zo vaak.

Bovendien is Kunsthart ook het podium waarop acteur Guy Clemens kan laten zien waartoe hij allemaal in staat is. Hij speelt zowel Jansons (gebogen, trillend van artistieke opwinding, zwak van lijf en leden) als mevrouw Jansons (een bozige dragonder in mantelpak) als Mark Rutte (charmant met een rafelrandje). Alle drie erg knap en erg grappig.

Kunsthart van Nathan Vecht, door Mugmetdegoudentand. Regie: Lineke Rijxman. Gezien: 11/3, Toneelschuur, Haarlem. Tournee t/m 29/5.

Scène uit Kunsthart. Foto Sanne Peper

Theatergroep Mugmetdegoudentand viert komende mei haar 30-jarig bestaan

Theatergroep Mugmetdegoudentand bestaat dertig jaar en dat wordt gevierd in een speciaal Mug-weekend in Stadsschouwburg Amsterdam. Op 8, 9 en 10 mei krijgt het artistieke team - Marcel Musters, Joan Nederlof en Lineke Rijxman - de vrije hand om flink uit te pakken. Voorstellingen als SMOEDER (over de Brabantse roots van Maria Goos en Marcel Musters), Hannah en Martin (over Hanna Arendt en Martin Heidegger) en Meepesaant (over de Brabantse roots van Marcel Musters en Marc-Marie Huijbregts) worden hernomen. Er is een foto-expositie met werk van Inez van Lamsweerde en Vinoodh Matadin; de tv-series Hertenkamp en TV7 worden vertoond. Ook Kunsthart is dan in de Stadsschouwburg te zien. Hedy d'Ancona en entertainer Baby Dee verrichten op 8 mei de opening.

Meer over