Kunstenaars die te maken hebben met censuur, geldgebrek en reisproblemen krijgen eigen podium

Dancing on the Edge wil geen medelijden wekken, maar andere perspectieven laten zien

Bij dans over het lot van vluchtelingen mag je niet klagen over de novemberkou. Dancing on the Edge toont werk uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika.

Mayar Alexan en Lina Issa in A Ticket to Atlantis op het Zuiderstrand in Den Haag. Beeld Annette Embrechts

Koud is een understatement. We staan zaterdagmiddag met klapperende regenponcho's op het Zuiderstrand in Den Haag. In de buitenhaven jagen windsnelheden van bijna 50 kilometer zand en water in ons gezicht. Locatievoorstellingen zijn leuk, maar toch vooral in het voorjaar en de zomer. Nu is het november, en afzien.

Maar we klagen niet. We weten dat A Ticket to Atlantis, een van de openingsvoorstellingen van Dancing on the Edge (een tweejaarlijks festival voor dans, theater en installaties uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika) onder meer gaat over bootvluchtelingen, over mensen die de overtocht niet haalden. Dus wanneer we in de schemering hand in hand een keten vormen langs de vloedlijn, voelt dat ook als een wake voor al die doden in de donkere diepte.

'Wat als de zee zich iets zou kunnen herinneren?', vragen de Libanees-Nederlandse kunstenaar Lina Issa en de Syrische acteur Mayar Alexan zich af, terwijl ze tussen branding en pier een rustige, muzikale performance geven. Zou ze dan vertellen over de man die op het gammele bootje religieuze boeken bleef citeren? Of over de jonge Issa, die opgroeide in de duinen en de zee als haar speeltuin beschouwde?

A Ticket to Atlantis is niet alleen treurig; we horen door onze koptelefoon ook noeste verhalen over vissers en sprankelende gitaarmuziek, live vertolkt door Santiago Córdoba (verscholen onder tentzeil). En we krijgen prachtige Hollandse luchten cadeau, alsook een spontaan bootballet tussen twee wendbare sloepjes die nabij de visafslag merken dat ze publiek hebben. Vooral het slot beklijft, wanneer beide performers met half ontbloot bovenlijf in een verlicht aquarium hoofd en armen onder water houden. Het beeld is sprookjesachtig en luguber tegelijk.

Dancing on the Edge presenteert in vier steden werk van kunstenaars die in hun beroepspraktijk censuur, reisbeperkingen en geldgebrek moeten overwinnen. Het tiendaagse festival wil geen medelijden wekken, maar andere perspectieven laten zien uit een regio die dagelijks vanwege geweld in het nieuws is. Doorzettingsvermogen typeert dan ook hun performances, die soms nog wel aan theatrale kracht kunnen winnen.

Zoals het twintig minuten durende rondjes rennen van de Egyptische danseres Shaymaa Shoukry, vrijdagavond in Podium Mozaïek in Amsterdam. Zij zegt rennen te haten, maar ook pas te stoppen als haar idealen zijn verwezenlijkt. En dat zijn er behoorlijk wat, getuige haar opsomming. Ze doet een oproep tot bijval, maar bedoelt dat vooral overdrachtelijk. Gestaag gaat haar marathon over in een derwisjdans. Toch zou het voor de interactie leuk zijn als we mee mogen rennen. Ook Noura Seif maakt indruk door haar uithoudingsvermogen wanneer ze in Portray (eveneens Shoukry's choreografie) ieder lichaamsdeel (buik, schouders, armen) gecontroleerd laat golven en shaken. De geruisloze verschuiving in beweging is mooi, maar de solo zou in een dansclub niet noemenswaardig opvallen.

Wel is het bijzonder dat artistiek leider Natasja van 't Westende haar best heeft gedaan deze zesde editie vooral vrouwelijke kunstenaars te programmeren, uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Zij hebben nog meer last van het gebrek aan opleidingsmogelijkheden, studioruimte, visa en podia. Gelukkig trekken ze na Den Haag en Amsterdam nog naar Utrecht en Rotterdam.

Dancing on the Edge: nog in Utrecht (t/m 16/11) en Rotterdam (t/m 18/11).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.