Kunstenaar als weldoener voor de doorgedraaide consument

Twee kunstenaars betrokken een winkel in Hoog Catharijne. Doel: een voorstelling.

De borstencollage.Beeld Isolde Woudstra

Er staat een oma met haar kleindochter in de pop-upstore van mode-ontwerper Aziz Bekkaoui in winkelcentrum Hoog Catharijne. Ze zijn op weg naar de trein, maar uit nieuwsgierigheid even binnengelopen. Tussen de rekken met vintagebruidsjurken, nieuwe en gedragen kleding, baretten en schoenen zegt oma: 'Wat leuk. Ik heb geen idee waar ik terecht ben gekomen.'

In de winkel staat ook Jacolien de Jong. Ze is gastvrouw in Working Shop Everyman: het tijdelijke atelier dat beeldend kunstenaar Berend Strik hier met Bekkaoui heeft betrokken. De winkel dient als lokkertje; achterin werken ze aan een muziektheaterstuk over de mens van de toekomst. Première: eind oktober.

Wie door het open venstertje in de achterwand van de winkel kijkt, ziet nog meer rekken met kleding, assistenten van Strik die op foto's borduren, twee metershoge paspoppen en een borstencollage: tientallen foto's van een bleekroze borst, steeds vanuit een ander standpunt genomen.

Zo kan het de achteloze bezoeker van de pop-upstore vergaan: zoek je tussen de rekken of er iets van je gading is, knoopt gastvrouw Jacolien (in het dagelijks leven beeldend kunstenaar) een gesprek met je aan. Loopt dat gesprek een beetje leuk, dan vraagt ze of je tijd hebt om over de toekomst te praten. Hoe ziet onze kleding er in de toekomst uit? Onze voeding, huizen? Hoe gaan we om met overbevolking, klimaatverandering? Blijkt iemand creatieve ideeën te hebben, dan mag-ie mee naar het atelier, om een ontwerp voor de beha van de toekomst te maken. Ieder krijgt een eigen borst van de collage toebedeeld. Als het geheel er over twee maanden goed genoeg uitziet, wordt het een decorstuk in muziektheaterstuk Everyman.

Berend Strik en Aziz Bekkaoui ontmoetten elkaar drie jaar geleden op een netwerkdiner van kunstenaars. Dat ze een keer zouden gaan samenwerken, lag voor de hand. Beiden werken met stoffen en hebben ervaring in het maken van performances. Strik regisseerde ooit Ne pas Parcifal voor het Festival a/d Werf. Bekkaoui kleedde kardinaal Simonis voor een performance in het Utrechtse Catharijneconvent. Bovenal delen ze dezelfde energie, zegt Bekkaoui: 'We zijn allebei genereus in het delen van ons kunstenaarschap. Ik zeg niet dat alle kunstenaars uit hun atelier moeten komen en zich met hun publiek moeten verbinden. Maar voor mij is die connectie essentieel.'

Berend Strik en Aziz Bekkaoui.Beeld Isolde Woudstra

Hoeveel publieksparticipatie in het uiteindelijke theaterstuk terecht komt, is een maand voor de première nog niet duidelijk. Strik is de man die de basis legde voor een theatertekst. Hij zette alle winkelruitkreten waarmee het publiek in Hoog Catharijne naar binnen wordt gelokt, onder elkaar, en gaf dit aan componist Raphael Vanoli.

'Deze maand: kipfrikandel, euro 1.'

'Happiness is a child's dream fulfilled in maturity'

'Alles moet weg, vanaf euro 9,99.'

'AUB, niet op het bed liggen of zitten.'

Samen met dramaturge Lieke van Hoogenhuyze bouwde hij er een verhaal omheen over een vrouw die op Hoog Catharijne een familiezaak runt en zich aan het einde van haar leven afvraagt hoe haar winkel kan bijdragen aan een betere wereld.

Strik zegt het eerlijk: de overstap van zijn atelier naar Hoog Catharijne valt hem niet gemakkelijk. 'De eerste dagen was ik totally lost. Al die mensen die hier door de gangen trekken: 1,4 miljoen per week. Al die impulsen: koop dit! nu met korting! Ik vond het moeilijk me op mijn werk te focussen.'

Het is dat 'horizontale leven', van ingaan op elke prikkel die voorbij komt, die Strik en Bekkaoui met Everyman aan de kaak willen stellen. 'We veroordelen deze consumptiemaatschappij niet,' zegt Strik. 'Deze omgeving haalt ook in mij het meest dierlijke in me naar boven. Ik kijk hier ook naar de billetjes die de winkel binnenlopen.'

Maar: daar willen ze een verticale energie tegenover stellen. Even met hun bezoekers stil staan bij vragen die verder gaan dan: wat wordt mijn volgende aankoop?'

Bekkaoui: 'Vorige week kwam een Duitse econoom de winkel binnenwandelen. Hij was op weg naar het station. We raakten aan de praat, ik nam hem mee naar het atelier, die man keek om zich heen en zei: 'Das ist hier ja das Paradis.'

De kunstenaar als weldoener voor de doorgedraaide consument? In zijn winkel zegt hij even later: 'In een tijd van bezuiniging kweken we hier ook begrip voor wat kunstenaars doen. Dat is het natuurlijk ook.'

Everyman in het Radboudkwartier in Hoog Catharijne, tegenover parfumerie Douglas. Voorstelling: 28-30/10 en 4-6/11. Kaartverkoop: tivolivredenburg.nl

De etalagepop met briefjes.Beeld Isolde Woudstra
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden