Kunstbeurs TEFAF blijft in wereldtop

De concurrentie tussen kunstbeurzen is hevig, maar de internationale kunstbeurs van Maastricht handhaaft zich in de top 10. Fairtigue, beursmoeheid, vormt een gevaar.

Een zeldzaam Duits evangelieboek van meer dan duizend jaar oud, te zien op de stand van Les Enluminures tijdens de opening van de kunstbeurs TEFAF voor de pers en speciale gasten.Beeld anp

Het aantal kunstbeurzen is wereldwijd sterk gegroeid, maar TEFAF speelt 28 jaar na haar oprichting nog altijd in de Champions League. Wat bezoekersaantallen betreft staat de kunst- en antiekbeurs in Maastricht op een gedeelde achtste plaats met The Armory Show in New York en Art Basel Miami Beach. De grootste beurs is Arco Madrid met 100 duizend bezoekers.

De twintig grootste kunstbeurzen ter wereld ontvingen volgens het Amerikaanse onderzoeksbureau Skate's Marketing Research het afgelopen jaar ruim een miljoen belangstellenden. Ondanks een recordverkoop aan kunst (wereldwijd werd voor 51 miljard euro verkocht aan kunst, drie miljard euro meer dan het vorige record uit 2007) waren dat ruim 7 procent minder bezoekers dan een jaar eerder.

Toen TEFAF 28 jaar geleden voor het eerst zijn deuren opende in het toen nieuwe Maastrichtse beursgebouw MECC telde de wereld niet meer dan een handvol grote kunstbeurzen. Anno 2015 zijn dat er meer dan tweehonderd. Nieuwkomers in de afgelopen paar jaar zijn onder meer Art Basel Hong Kong, Abu Dhabi Art Fair, Independent, Art Rio, ExpoChicago en Frieze New York. Bemiddelde kunstliefhebbers konden afgelopen week bijvoorbeeld terecht op The Armory Show in New York, een beurs voor naoorlogse kunst.

Vanaf vandaag kunnen ze naar TEFAF, om komende week door te vliegen naar Art Basel Hongkong, eveneens een beurs voor moderne kunst. Sinds een paar jaar is de term fairtigue, beursmoeheid, steeds vaker te beluisteren in kunstkringen.

Grote galeries moeten geregeld een keuze maken tussen meerdere beurzen vanwege tijd- en geldgebrek. Een beursstand op TEFAF kost rond de 60 duizend euro. Galeriehouders haalden in 2014 gemiddeld 40 procent van hun omzet van beurzen.

TEFAF is de enige beurs in de top 10 die oude kunst en antiek aanbiedt. De overige topspelers concentreren zich op naoorlogse kunst. Op de 30 duizend vierkante meter beursvloer in Maastricht staan tot en met 22 maart 280 kunsthandelaren uit de hele wereld. TEFAF verwacht dit jaar rond de 70 duizend bezoekers.

Het schilderij 'Laakmolen near Den Haag' van Vincent van Gogh.Beeld epa

'Wij brengen andere generatie kunstenaars'

Waren het Oude Meesters die The European Fine Art Fair (TEFAF) aan haar glanzende reputatie hielpen, het zijn moderne meesters die de kunstbeurs een nieuwe impuls geven. Acht gerenommeerde kunstenaars van na de oorlog exposeren in Maastricht opTEFAF2015 onder de titel Night Fishing. De twintig beeldhouwwerken, allemaal te koop, zijn niet zoals gebruikelijk tentoongesteld onder de paraplu van een enkele galerie. Ze zijn door curatoren op een cultuurhistorische noemer bij elkaar gebracht in een apart paviljoen. De enigszins museale aanpak van Night Fishing is een idee van de Nederlander Hidde van Seggelen (42), galeriehouder te Londen.

Vanwaar dit initiatief?
'Je kunt als beurs zeggen: we bestrijken zesduizend jaar kunstgeschiedenis in hetgeen we tonen aan de bezoekers, maar we kappen bij de jaren zeventig, tachtig van de vorige eeuw. Maar waarom zou je zo'n beperking aanleggen?

'We hebben zestig jaar geen oorlog gehad in Europa, waardoor kunst de kans kreeg zich in alle vrijheid te ontwikkelen. We laten twintig werken zien van acht kunstenaars. Dat zijn George Baselitz, Tony Cragg, Cristina Iglesias, Wolfgang Laib, Nam June Paik, Markus Raetz, Richard Deacon en Mark Manders. Stuk voor stuk topkunstenaars.

'Ze worden allemaal door een andere galerie vertegenwoordigd. Kunstkopers enverzamelaars hebben daarnaast steeds meer interesse voor inhoud. We brengen daarom een ook een boek uit bij Night Fishing met geïllustreerde teksten van kenners als Jan Teeuwisse, bijzonder hoogleraar kunstgeschiedenis.'

Schuift het aanbod op TEFAF steeds meer op van oude kunst naar modern enhedendaags?
'TEFAF heeft een heel hoog niveau, maar wil absoluut geen imitatie worden van Art Basel of Frieze, topbeurzen voor moderne kunst. Ik heb daarom een co-curator gezocht die snapt dat je naar TEFAF moet kijken door de bril van eeuwen kunstgeschiedenis. Sydney Picasso, met wie ik Night Fishing organiseer, is zowel archeologe als schrijfster en curator.' (Ze dankt haar achternaam aan haar huwelijk met Claude Picasso, zoon van Pablo, red.)

'TEFAF is 27 jaar oud, we hebben kunstenaars gekozen die de afgelopen drie decennia hun reputatie hebben gevestigd en hoge kwaliteit leveren. Kunstenaars die zijn geboren in de jaren veertig en vijftig zijn ondervertegenwoordigd in Maastricht. Deze acht zijn gevestigde kunstenaars, geen cutting edge. Night Fishing is een versterking van de sectie moderne kunst die er al was op TEFAF.'

Kreeg u meteen medewerking van de galeries op uw verlanglijstje?
'Er zijn kandidaten afgevallen. De Mexicaanse kunstenaar Ernesto Neto bijvoorbeeld had andere verplichtingen, en zo waren er nog meer die waren verhinderd. De galeries zijnallemaal nieuw op de beurs. Gallery Hans Mayer uit Düsseldorf bestaat al 45 jaar, maar komt voor het eerst naar Maastricht.'

U bent zelf ook nieuw op de beurs.
'Persoonlijk kom ik al heel lang op TEFAF. Jarenlang was ik assistent van galeriehouder Ben Janssens die gespecialiseerd is in Aziatische kunst en die tot vorig jaar voorzitter was van de beurs. Maar inderdaad, dit jaar sta ik voor het eerst op de beurs, met moderne kunst uit mijn eigen galerie. Ik heb jaren naar oude kunst gekeken. Daar leer je heel veel van, ook over moderne kunst.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden