CultuurtipsTe zien vanaf 1 juni

Kunst kan weer! 19 cultuurtips voor de anderhalvemetersamenleving

Op maandag 1 juni, Tweede Pinksterdag, gaan de deuren van theaters, musea en bioscopen – voorzichtig – weer open. Wat is er in die eerste weken van de nieuwe anderhalvemetersamenleving te zien? 

‘A Reading that Loves, A Physical Act’, 2017, performance op Documenta 14 in Kassel.Beeld Emile Ouroumov

Theater

Internationaal Theater Amsterdam: Wie heeft mijn vader vermoord

Acteur Hans Kesting, onlangs geëerd met een koninklijke onderscheiding, speelt de monoloog Wie heeft mijn vader vermoord, naar het boek Qui a tué mon père (2018) van Édouard Louis (zie ook dit interview met Kesting). De jonge Franse literaire sensatie Louis schetst in dit boek het leven van zijn vader, een arme, geharde, drankzuchtige macho uit de Franse arbeidersklasse.

De tekst bestaat voornamelijk uit herinneringen van Louis aan zijn vader. Naast de woede-uitbarstingen en wreedheid plaatst hij roerende momenten waaruit blijkt hoe gevoelig zijn vader ook kon zijn, en hoe onbeholpen hij van zijn zoon hield. Louis laveert verrassend tussen een persoonlijke ode aan zijn vader en een woedend politiek pamflet. In die passages laat hij overtuigend zien hoe het leven en het lichaam van zijn vader kapot zijn gemaakt door de politiek.

Regisseur Ivo van Hove is fan van Édouard Louis, en bewerkte het boek zelf tot een monoloog voor zijn steracteur Hans Kesting. Met deze voorstelling heropent Internationaal Theater Amsterdam maandag 1 juni zijn deuren. (HW)

1 juni t/m 23 augustus, ITA, Amsterdam

Naomi van der Linden en Jeannine la Rose: I Am Changing

Naomi van der Linden en Jeannine la Rose zijn musicalacteurs met krachtige zangstemmen, die in 2018 samen schitterden in de soulvolle musical The Color Purple. Omdat het opvoeren van grote musicals momenteel nogal complex is, zeker wat betreft het 1,5 meter afstand houden, richten ze zich nu op een gezamenlijk theaterconcert. Het Delamar Theater wordt omgebouwd tot intieme jazzclub, waar de twee vrouwen samen met één pianist liedjes zingen van zangeressen als Bessie Smith, Aretha Franklin, Tina Turner en Jill Scott. Ook staan er musicalnummers op het programma, uit onder meer Dreamgirls en The Color Purple. (JH)

6 t/m 28 juni, Delamar Theater, Amsterdam 

Jouman Fattal: Broken-Winged Bird 

Voor Theater na de Dam maakte actrice Jouman Fattal (Zuidas, Anne+) de voorstelling Broken-Winged Bird, die door de omstandigheden enkel te zien was via Instagram. Nu is er een nieuwe, uitgebreide liveversie gemaakt, die vanaf 18 juni in Frascati te zien is. In Broken-Winged Bird duiken schrijver Timen-Jan Veenstra en spelers Fattal en Joy Wielkens in het vergeten verhaal van een zwarte Amerikaanse soldaat die in de Tweede Wereldoorlog meevocht aan geallieerde zijde. Bij thuiskomst wachtte hem geen heldenonthaal, zoals zijn witte collega’s, maar de onvrijheid van een gesegregeerde samenleving, die hem uiteindelijk fataal werd. Geschiedenis wordt verteld door de overwinnaars. En die zijn, zo tonen Fattal en haar team, meestal wit.

In juli toont Frascati daarnaast recent werk van andere interessante vrouwelijke theatermakers: Mindgasm van Luit Bakker (1 t/m 4 juli) en Het standaard leven van een standaard vrouw van Floor Houwink ten Cate (7 t/m 12 juli). (HW)

18 t/m 20 juni, Frascati, Amsterdam

Het Nationale Theater: U bent mijn moeder

In 1981 schreef Joop Admiraal theatergeschiedenis met U bent mijn moeder, gebaseerd op gesprekken die hij voerde met zijn dementerende moeder in het verzorgingshuis. Opzienbarend was hoe Admiraal zowel zichzelf als zijn moeder speelde, waardoor de voorstelling ook een meesterproef toneelspelen werd. Acteur Rick Paul van Mulligen wilde deze tekst die hem zeer aan het hart gaat al langere tijd dolgraag spelen, en regisseur Noël Fischer had hem ook op haar verlanglijst staan. In coronatijd zagen zij samen hun kans schoon. De monoloog U bent mijn moeder maakt deel uit van het programma Het Nationale Theater Speelt Altijd. Binnen dat programma presenteert HNT verschillende ‘kleine’ voorstellingen, zoals Krapps laatste band van Samuel Beckett in regie van Erik Whien en Liefdesverklaring van Magne van den Berg in regie van Eric de Vroedt. (HW)

24 juni t/m 18 juli, Koninklijke Schouwburg, Den Haag

Carré, De Kleine Komedie en Theater Bellevue: S A M E N

Theater Carré in Amsterdam heropent op 1 juli met het speciale programma S A M E N. Voor de programmering slaan de Amsterdamse podia Carré, De Kleine Komedie en Theater Bellevue de handen ineen. De speciale voorstellingen in Carré bieden ruimte aan honderd man publiek. De reguliere stoelen in de piste van het theater worden vervangen door bankjes en verdere decoratie, ‘om toch een bijzondere en intieme theaterbeleving te creëren’, aldus de initiators. Tijdens het gehele theaterbezoek wordt rekening gehouden met de anderhalvemeterregel. De eerste artiesten die hebben bevestigd zijn Spinvis, Dolf Jansen, S10, Erik van Muiswinkel, Steef de Jong en Freek de Jonge. Jeanette Smit, directeur van Theater Bellevue, zegt ‘trots en blij’ te zijn dit samen voor de stad te kunnen doen. Financieel is het niet rendabel, aldus Smit, ‘maar emotioneel des te meer’. De kaartverkoop start half juni. (HW)

1 juli, Carré, Amsterdam

Ashton Brothers: A Medicine Show

Een ‘coronaproof voorstelling’, geheel volgens RIVM-richtlijnen. Dat beloven Pim Muda, Joost Spijkers en Friso van Vemde van circustheatergroep de Asthon Brothers te brengen in theater Figi in Zeist. Vanaf 1 juli, als er hopelijk weer honderd man publiek in de zaal mag. Voor A Medicine Show keren de Ashtons terug naar hun internationaal geprezen voorstelling Charlatans – A Medicine Show uit 2008. Deze show bevatte halsbrekende toeren in rolstoelen en ook verschenen er zowel cowboys als indianen op het toneel. In Zeist worden de geschiktste nummers uit die show afgestoft en aangepast aan de bijzondere omstandigheden. (JH)

De Ashton Brothers.Beeld Floris Heuer

1 t/m 26 juli, Hotel Theater Figi, Zeist 

Fotografie

Vivian Maier – Works in Color

Het levensverhaal van Vivian Maier (de nanny die na haar dood ontdekt werd als een van de belangrijkste straatfotografen van haar tijd) mag langzamerhand bekend worden verondersteld. In het ontvouwen van haar nagelaten werk zijn we nu bij het kleurenwerk aangekomen. De fotograaf was bij haar eindeloze zwerftochten door de stad altijd op zoek naar kleurenexplosies (bloemen, gele sokken, rode jurken, ballonnen) die het grauwe decor van de stad van een uitroepteken voorzien. Haar kleurenwerk lijkt lichter op de voeten dan haar zwart-witwerk. En zo veel vrouwelijke straatfotografen waren er in haar tijd niet: wat zag ze? (MM)

1 juni t/m 13 september, Foam, Amsterdam 

Beeldende kunst

Chantal Akerman – Passages 

De Belgische cineast Chantal Akerman (1950-2015) brak in de jaren zeventig door met feministische avant-gardefilms. Ze was een meester in het vastleggen van het dagelijks leven dat normaal lijkt maar dat niet is, bijvoorbeeld in Jeanne Dielman, 23, quai du Commerce, 1080 Bruxelles (1975), een ingetogen portret van een Brusselse huisvrouw annex prostituee. In de jaren negentig verplaatste haar werk zich van het bioscoopscherm naar het museum en begon ze een tweede carrière in de beeldende kunst. Haar indringende video-installaties waren onder andere te zien op de Biënnale van Venetië (in 2001 en 2015) en in diverse buitenlandse musea. Eye komt nu voor het eerst met een grote overzichtstentoonstelling in Nederland, met acht filminstallaties waarin geschiedenis, herinneringen en getuigenissen centraal staan. (SvB)

1 juni t/m 30 augustus, Eye, Amsterdam

Tell Me Your Story– 100 jaar Afrikaans-Amerikaanse kunst

Honderd jaar geleden begon de Harlem Renaissance, de eerste bloeiperiode van Afro-Amerikaanse cultuur die vooral haar weerslag vond in de literatuur. Dat de sterke verhalende traditie van zwarte Amerikanen ook haar weg vond in de beeldende kunst is te zien in Tell Me Your Story: 100 jaar Afrikaans-Amerikaanse kunst in Kunsthal Kade. Veel van de ruim honderdvijftig kunstwerken waren nooit eerder in Nederland te zien. Met topstukken van onder andere Kerry James Marshall en Faith Ringgold is de tentoonstelling een feest voor het oog, een boeiende kunstgeschiedenisles en bovendien een bijzondere ode aan de kracht van verhalen vertellen. De tentoonstelling was al even te zien, maar moest vroegtijdig sluiten en is nu verlengd tot eind augustus. Goed nieuws voor wie nog niet is gaan kijken: deze wilt u niet missen. (SvB)

1 juni t/m 30 augustus, Kunsthal Kade, Amersfoort

Jan Beutener – After All

De dingen zijn niet wat ze lijken. Kijk naar Jan Beuteners schilderij In beeld (2007) en je ziet een boze, kale, vogelachtige monnik die zijn mantel verbeten om zich heen trekt; kijk echter nog een keer, en je ziet een gebalde vuist schuin van boven, in close-up. Zulke korte momenten van verwarring: je kunt Beuteners (1932) schilderijen eraan herkennen. De werken tonen vaak een fragment van een kamer of een object of een lichaam, en wel op dusdanige wijze gestileerd dat het geheel iets onwerkelijks krijgt. Sommige werken wekken de indruk dat je naar een uitsnede uit een werk van Edward Hopper kijkt. Om redenen waar ik de vinger nog niet achter heb gekregen doen de schilderijen me ontzettend actueel aan. Ik kijk er zeer naar uit om ze in het echt te bekijken. (SK)

1 juni t/m 20 september, Museum More, Gorssel 

Leipziger Schule

Kort na de val van de Muur en de Wende, in 1989, was hun populariteit ver onder nul, door de academische, technisch virtuoze maar wat conservatieve schilderstijl die toen bepaald niet bon ton was. Maar inmiddels zijn de schilders van de Leipziger Schule hot. Very hot zelfs, afgaande op wat Museum de Fundatie in Zwolle en het Drents Museum in Assen de afgelopen jaren aan afgestudeerde kunstenaars van de Hochschule in de voormalige Oost-Duitse stad hebben geëxposeerd. Net als de expositie in Zwolle, van vier andere voormalige studenten aan de academie in Leipzig, wordt nu in Assen de tentoonstelling van David Schnell (1971) met enkele maanden verlengd. Zwaar geabstraheerde landschapsschilderijen, helder van kleur en met zulk een sterk perspectief dat je er, als door een stofzuiger, in naar binnen wordt gezogen. (RP)

David Schnell, 1 juni t/m 27 september, Drents Museum, Assen 

Crux – Schilderijen van Martin Kobe, Mirjam Völker, Robert Seidel en Titus Schade, 1 juni t/m 23 augustus, Museum de Fundatie, Zwolle  

Extra Large

Moderne kunst meets eeuwenoud ambacht in de Kunsthal, waar deze zomer een overzicht te zien is van imposante wandkleden naar ontwerpen van beroemde kunstenaars als Picasso, Le Corbusier, Miró en Bourgeois. De tentoonstelling Extra Large belicht een periode van honderd jaar, van vlak na de Eerste Wereldoorlog tot nu. Te zien is hoe verschillende kunstenaars de traditionele techniek steeds opnieuw interpreteren in hun ontwerpen, van abstract tot expressief, van optische illusies tot maatschappijkritiek. In de metershoge, handgeweven kleden smelten artistieke expressie en jarenlang intensief handwerk samen. Een vrijwel onbekend nummer uit het oeuvre van veel moderne en hedendaagse kunstenaars, nu in volle glorie (en monumentale afmetingen) te zien. (SvB)

1 juni 2020 t/m 3 januari 2021, Kunsthal, Rotterdam

‘Canapé II’ (1963) van Le Corbusier (1887-1965).Beeld Fondation Le Corbusier, Pictoright Amsterdam 2019

Neko – De kat in de Japanse kunst

Tsuguharu Foujita (1886-1968) was een lucky bastard, want hij was de eerste kunstenaar in Montparnasse met een eigen bad. Het maakte hem nogal populair bij zijn dichtende en schilderende tijdgenoten, inclusief hun modellen. Die modellen poseerden graag voor Foujita. Daarna mochten ze in de kuip. Foujita werd beroemd met zijn curieuze naaktportretten van deze vrouwen, geschilderd in een witte, emaille-achtige verf waarvan enkel hij het recept kende, maar meer nog met zijn tekeningen en etsen van katten. Zijn Book of Cats, met twintig van zulke etsen, schijnt het meest begeerde boek over katten ooit te zijn (maar hoe meet je zoiets?). Werk van zijn hand hangt nu in Neko – De kat in de Japanse kunst in het Sieboldthuis in Leiden, naast andere kattenkunst, prenten, tekeningen, rolschilderingen, foto’s en zo meer. Daar ga je van spinnen. (SK)

2 juni t/m 13 september, Japanmuseum Sieboldhuis 

Yael Davids: A Daily Practice

Een man met zijn hoofd in een gevuld aquarium, een stoel die op een vrouw zit in plaats van andersom. Sinds de jaren negentig bouwt Yael Davids aan een prachtig, uniek oeuvre van sculpturen, performances en installaties waarin het lijf op allerlei manieren op de proef wordt gesteld. In haar eerste grote overzichtstentoonstelling A Daily Practice richt ze haar aandacht ook op het lijf van de museumbezoeker. Hoe kun je kunst kijken met je hele lichaam? De tentoonstelling is het resultaat van een driejarig onderzoek naar lichamelijk leren en ervaren. Hoe dat precies werkt? Geen idee. Maar het stemt nieuwsgierig, zeker in tijden waarin het lichaam en vooral de lichamen van anderen (gevaar!) nieuwe betekenis hebben gekregen. (SvB)

2 juni t/m 27 september, Van Abbemuseum, Eindhoven

Muziek

Jesse Schilderink en Kika Sprangers

Hadden ze zo’n leuk concert voorbereid, kwam de minister weer met een maatregel. Woensdag schreef Ingrid van Engelshoven (Cultuur, D66) dat zangers en blazers voorlopig niet mogen optreden, totdat duidelijk is of zingen en blazen de verspreiding van het coronavirus bevordert. Pech voor het Luthers Bach Ensemble, dat 1 juni in Groningen een programma met barokmuziek voor trompet had voorbereid. Maar gaat iedereen zich aan de voorschriften houden? Op de website van het Rotterdamse Batavierhuis staat voor Tweede Pinksterdag nog steeds het concert aangekondigd van jazzsaxofonisten Kika Sprangers en Jesse Schilderink. Thoughts and prayers. (MK)

1 juni, Batavierhuis, Rotterdam

Nederlands Philharmonisch Orkest

In hun thuisbasis in Amsterdam, de voormalige Gerardus Majellakerk, geven leden van het Nederlands Philharmonisch Orkest maandag en dinsdag vijf concerten van steeds 35 minuten. Ze spelen het Octet van Mendelssohn en het Abendlied van Josef Rheinberger, de grootste componist die Liechtenstein ooit voortbracht. (MK)

1 en 2 juni, NedPho-Koepel, Amsterdam

Nederlandse Bachvereniging

Op Tweede Pinksterdag geeft de Nederlandse Bachvereniging een serie van vijf kleinschalige Bachconcerten in de Grote Kerk van Naarden. Er doen maar liefst zes instrumentalisten mee. De stoelen zijn verloot onder de vriendenvereniging, maar u kunt natuurlijk buiten de boel afluisteren of op z’n 1572’s de kerk bestormen. (MK)

1 juni, Grote Kerk, Naarden

Remy van Kesteren

TivoliVredenburg zet de deur op een kier. In de eerste weken van juni zijn er dagelijks korte optredens in de Grote Zaal, van onder meer harpist Remy van Kesteren. Een shift in de middag, een in de vroege en een in de late avond. Zo scoor je als artiest met drie optredens toch mooi negentig man publiek. (MK)

4 juni, TivoliVredenburg, Utrecht 

Harpist Remy van Kesteren.Beeld ANP

Orgelconcerten

Welbeschouwd is het orgel natuurlijk ook een blaasinstrument, maar daar doet de minister vast niet moeilijk over. In de Grote Kerk van Breda gaan jonge organisten los op het Flentroporgel. Apeldoorner Maurits Bunt bijt het spits af. Reserveren via info@artunorganized.nl (niet allemaal tegelijk). (MK)

3 juni, Grote Kerk, Breda

Mensenmassa’s

De dertigpersonenregel geldt niet voor musea, maar ook daar is het verplicht om online te reserveren, zodat de musea de bezoekersstroom kunnen controleren. Theaters en musea geven door het pand looproutes aan, zodat er zo veel mogelijk eenrichtingsverkeer ontstaat, en de anderhalvemetermaatregelen kunnen worden gevolgd. Advies van de overheid: probeer zoveel mogelijk in de eigen woonplaats of regio te blijven. 

Lees ook

Een voorproefje van drie exposities die we straks mogen bezoeken.

Sneller dan verwacht kunnen de musea weer open. Museum de Fundatie in Zwolle is er klaar voor. Maar komt het publiek wel opdagen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden