Kreupel van de spierpijn

Er zijn maar weinig beroepen die dagelijks beginnen met een twee uur lange confrontatie met al je gebreken. Professionele dansers krijgen iedere ochtend tijdens een groepsles hun ‘verbeterpunten’ ingepeperd, voor een niets ontziende spiegel.

Oud-balletdanser Han Ebbelaar (66), partner van Nederlands beroemdste ballerina Alexandra Radius: ‘Er is wat tegen mij geschreeuwd.’ Het dansvak is een dagelijkse mentale beproeving. Dat wil de NPS onderstrepen met de uitzending van De Avond van de Jonge Danser, op Hemelvaartsdag. Als tegenhanger van populaire programma’s als So You Think You Can Dance, Holland’s Got Talent en Sterren dansen op het ijs. Die suggereren dat iedereen met een beetje oefening de showdans in kan.

In werkelijkheid is een bijna militaire 24-uursdiscipline vereist. Choreograaf Ed Wubbe (51): ‘Het is iedere dag opnieuw een gevecht met je lijf en je minpunten. Dansers krijgen continu de opdracht hun grenzen te verleggen.’ Wubbe maakte voor de deelnemende dansers een choreografie op John Cale’s New York Underground, getiteld Focus.

Volgens Ebbelaar denken mensen bij moderne dans en ballet al snel, ach, die tilt even dat been op. ‘Dat vind ik wel goed aan al die populaire auditieprogramma’s. Daar zie je kandidaten na een afmattende sessie kreupel van de spierpijn de kleedkamer binnenstrompelen. Dat gevoel ervaren wij dansers ons hele leven.’

Ebbelaar is voorzitter van de driekoppige jury die tijdens de uitzending de winnaar uitroept (prijs: 5.000 euro). Danser Marne van Opstal (19), uit een Venloos gezin vol danskinderen, geniet de meest klassieke opleiding aan het Haags Conservatorium. Zijn mannelijke concurrent Besim Hoti (20), met wortels in breakdance, volgt de modern georiënteerde Rotterdamse Dansacademie.

Van de meiden studeert Franceska Lombardo (25) aan de academie in Arnhem (ook modern) en Merel Lammers (21) aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (modern en klassiek). Lombardo verving Niek Marsman, die twee weken voor de opnamen zijn knie verdraaide. Een stukje bot brak af. Wubbe: ‘Als danser moet je voortdurend dit soort teleurstellingen verbijten. Word je geselecteerd? Krijg je een solo? Kunst is niet democratisch. Het gaat om de beste en sterkste toneelpersoonlijkheid.’

Vernietigende kritiek, zoals soms in auditieshows op televisie, gaven de drie juryleden niet. ‘Alleen Han zei op een bepaald moment iets onaardigs over de meiden’, zegt choreograaf Ed Wubbe. ‘Hij reageerde nogal zuinig. Maar dat past weer bij de klassieke balletkringen waarin hij verkeert.’

Jurylid Marco Gerris (34), artistiek leider van urban dancegroep ISH én vast panellid bij Jetix Mega Talent, ziet regelmatig vrienden bij televisieaudities. ‘Zij willen zo de wereld hun kunnen tonen. Jammer dat in de beoordeling zo weinig moraal zit.’

Gerris kijkt vooral naar energie en flow. ‘Of iemand mij naar zich toe kan zuigen.’ Hoewel hij zich kan vinden in de einduitslag, had hij liever een andere winnaar gezien. ‘Ik ga altijd voor de underdog.’

Ebbelaar: ‘Op televisie wordt via sms-stemmen zelden de echte winnaar tot winnaar uitgeroepen. Iemand die flink wordt afgezeken krijgt extra punten uit medelijden.’

Volgens Gerris wekt de overkill aan talentenshows de indruk dat de danswereld bol staat van glitter en glamour. ‘Voor veel jongeren valt de werkelijkheid vies tegen. Ik leer mijn dansers vooral overleven.’

Wubbe: ‘Van de honderd jongeren die aan een dansacademie beginnen lukt het hooguit 10 procent emplooi te vinden.’

Ebbelaar hoopt dat dansers wel een positiever zelfbeeld ontwikkelen: ‘Ik heb mij mijn hele carrière druk gemaakt om mijn dikke billen. Nu ik de banden terugzie, denk ik, had ik ze toch gewoon geaccepteerd. Die dikke billen gaan pas weg als je stopt met dansen. Pas dan ontspannen je spieren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden