Krakend kunstwerk voor Waalse culturele hoofdstad afgebroken

Het kostte 400 duizend euro en twee jaar werk. Maar het ingenieuze bouwwerk dat dit jaar het symbool van de Waalse culturele hoofdstad Mons moest worden, hield het niet.

De stad Bergen breekt het kunstwerk om veiligheidsredenen af. Beeld Tim Dirven

Wat het beeldbepalende kunstwerk van de Waalse, culturele hoofdstad Mons 2015 (Nederlandse naam: Bergen) had moeten worden, is niet meer. De 18 meter hoge constructie The Passenger van Arne Quinze is na vijf weken afgebroken wegens instortingsgevaar. De schade: meer dan 400 duizend euro.

Als mikadostokjes lagen 35 duizend rode, zwarte en kleurloze houten balken van het kunstwerk zaterdagmiddag op de straattegels van de binnenstad van Mons. 'Met tranen in mijn ogen keek ik toe hoe het werd afgebroken.' vertelt de Vlaamse kunstenaar Arne Quinze. Hij werkte met een team van twintig mensen twee jaar lang aan de kunstinstallatie. Hij bleef niet lang kijken. 'Het was te pijnlijk om te zien. Ik voelde me leeg en machteloos.'

Quinze staat bekend om zijn grote, vaak controversiële constructies in het straatbeeld. Zo ontwierp hij voor Brussel The Sequence, een oranjekleurig bouwwerk in hout en beton achter het Vlaams parlement. Zijn kunstwerk The Passenger was met een hoogte van 18 meter en een lengte van 85 meter het grootste kunstwerk van Mons 2015, de Culturele Hoofdstad van Europa. De manifestatie begint over twee weken.

Het werk kostte de Stichting Mons 2015 ruim 400 duizend euro. Vijf jaar lang had het moeten blijven staan, maar zaterdag ging het kunstwerk tegen de vlakte. Na een eerdere instorting tijdens Kerst stond het werk opnieuw op instorten. Spijtig, zegt Johan Vreys, persvoorlichter van Mons 2015. 'Maar wegens de veiligheid hebben we samen met de kunstenaar en de gemeente besloten dat het niet anders kon.' Op kerstavond stortte een deel van de installatie in. Een zwakke plek in een centrale balk zou de oorzaak zijn, stelden twee ingenieurs en twee controlebureaus. Er raakte niemand gewond.

Quinze en zijn team repareerden het werk in vijf dagen. Alles leek weer goed te staan. Tot begin januari, toen voorbijgangers de balken hoorden kraken. Een 'normaal geluid' voor een houten kunstwerk, meende de kunstenaar. De organisatie vertrouwde het niet en stelde een onderzoek in. Kort daarna, op 9 januari, bleek: het kon niet langer blijven staan. Quinze: 'Er was een breuk in het kunstwerk gekomen die voor een kettingreactie zorgde.'

Passanten bekijken The Passenger van Arne Quinze in de Waalse stad Bergen. Beeld Stefaan Temmerman

Hoe de breuk in het kunstwerk kwam is onzeker, maar volgens de kunstenaar is duidelijk dat er geen constructiefouten zijn gemaakt. 'Er is een jeep tegen een van de palen gereden die de een breuk heeft veroorzaakt', beweert Quinze. 'Iemand heeft een getuigenverklaring afgelegd bij de politie van Mons.' De Stichting Mons 2015 wil niets bevestigen. 'Er wordt onderzocht wat er is gebeurd', zegt Vreys.

Quinze is vooral erg van slag. 'Ik hoef niet eens te weten wie er tegenaan is gereden. Ik wil gewoon weten hoe het heeft kunnen gebeuren. Het is heel tragisch.' De kosten van de reparatie nam hij voor eigen rekening. 'Ook al heb ik geen fouten gemaakt.'

De Vlaming is een ervaren kunstenaar. Hij maakte ongeveer dertig van dit soort werken, die te zien waren op tentoonstellingen in New York, São Paulo en Milaan. Hij werkt nu aan een stalen kunstwerk voor de stad Enschede. 'In mijn 15 jaar als kunstenaar is nog nooit een werk ingestort.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden