Krachtige stijl in Jo Nesbø's nieuwste thriller


Een van de succesrijke Scandinavische thrillerschrijvers is de Noor Jo Nesbø. De meeste Nederlanders zien Noorwegen als een keurig aangeharkt land met prachtige natuur, uitstekende sociale voorzieningen en vriendelijke, frisgewassen mensen, met uitzondering dan van iemand als Anders Breivik. Het universum van Nesbø wijkt sterk af van het ideaalbeeld, waardoor je soms de indruk krijgt dat Noorwegen en vooral Oslo één grote misdadige poel des verderfs is, waar op elke straathoek een drugshandelaar of een andere crimineel rondhangt, junkies onder bruggen slapen, gevangenispersoneel omkoopbaar is en corrupte zakenlieden illegale bordelen bezoeken om harde seks met minderjarige, het land binnengesmokkelde hoertjes te hebben. Ook in boeken van auteurs uit andere Scandinavische landen denk je soms in de levensgevaarlijke, criminele wijken van Amerikaanse steden rond te dwalen.

Nesbø's nieuwe boek, De zoon niet te verwarren met Zoon van een andere grote Noorse auteur, Karl Ove Knausgård, begint in de gevangenis. Moordenaar Sonny krijgt zelfs daar zijn dagelijkse portie heroïne, die hem nota bene wordt verstrekt door de gevangenispastor. Ook het penitentiair systeem blijkt behoorlijk verrot. Sonny weet te ontsnappen en probeert op zeer hardhandige wijze antwoorden te krijgen op vragen rond zijn vaders dood. Een voorbeeld van het type beschrijvingen van curieuze gruweldaden waar Nesbø niet voor terugschrikt: 'Twee mannen in pakken, een donker en een licht pak, hadden hem vastgehouden terwijl Nestor zijn oogleden naar beneden had getrokken en ze met dat lelijke, kromme Arabische mes van hem had afgesneden. Daarna hadden ze Kalle geld gegeven voor een taxi naar het ziekenhuis. De chirurgen hadden hem uitgelegd dat hij nieuwe oogleden kon krijgen, maar dat de huid ergens anders vandaan moest komen. En dat hij blij mocht zijn dat hij niet joods en besneden was.'

Een tweede verhaallijn is die rond inspecteur Simon Kefas, die zich met hetzelfde mysterie bezighoudt. Die twee lijnen raken elkaar, maar er moeten heel wat doden vallen voor het zover is en op een lijk meer of minder kijken Scandinavische misdaadauteurs meestal niet. De nodige kleine en grote persoonlijke drama's ontbreken natuurlijk evenmin. Zo was Kefas vroeger gok- en alcoholverslaafd en heeft hij een echtgenote die langzaam blind wordt.

Het niet altijd even geloofwaardige verhaal wordt verteld met snel wisselende scènes vanuit verschillende personages. Na een regel wit begin bijvoorbeeld een passage met: 'Knut Schröder legde zijn gitaar op de versterker. "Even roken," zei hij, lopend in de richting van de deur.' (De lezer maakt hier voor het eerst kennis met Schröder.) Vier bladzijden later begint de volgende passage met: 'Pelle keek in de spiegel en masseerde ondertussen zijn voet.' Een bladzijde verder is 'Martha was alleen in kamer 323' de eerste zin van de volgende scène. Heel dynamisch allemaal, maar die snelle wisseling gaat af en toe wel ten koste van de overzichtelijkheid.

Nesbø schrijft in een krachtige stijl met flink wat scherpe dialogen en hij laat zich zelden of nooit verleiden tot mooischrijverij. De zoon is misschien wat minder dan sommige eerdere boeken, zoals De sneeuwman, maar het blijft smakelijke Scandinavische crime.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden