interview componist Kate moore

Kracht, kwetsbaarheid en dreigend gevaar: Kate Moore schrijft compositie over ruimteafval

Als je afgaat op sciencefictionfilms is het een lawaai als een oordeel in de ruimte. In werkelijkheid zwerven hemellichamen, satellieten en ruimteafval rond in doodse stilte. De Australisch-Nederlandse componist Kate Moore (39) geeft de bewegingen in het heelal een stem in haar nieuwe werk Space Junk. 

Componist Kate Moore.

Ze baseerde haar muziek op wetenschappelijke inventarisaties van ruimteafval, mede gemaakt door haar vader, de fysicus Chris Moore. Vader en dochter willen meer aandacht voor het in hun ogen onderschatte afvalprobleem buiten de dampkring. Vanavond beleeft het stuk, geschreven in opdracht van Asko|Schönberg, zijn wereldpremière als opening van het Minimal Music Festival in Amsterdam.

Natuur en milieu vormen een rode draad in veel van uw composities. Waarom dat thema?

‘Het heeft mede te maken met mijn opvoeding. Ik was vier toen we een tijdje in het Amazonewoud gingen wonen vanwege het werk van mijn vader. Toen we later naar Australië gingen, bracht ik veel tijd door in de bush. Ik ben me dus al mijn hele leven bewust van de kracht en kwetsbaarheid van de natuur. Veel van mijn jeugdvrienden doen qua werk iets op het gebied van natuur of milieu. Ik in wezen ook, alleen benader ik het vanuit de artistieke kant.’

Wat voor wetenschappelijk materiaal gebruikte u voor Space Junk?

‘Mijn vader is verbonden aan een onderzoeksinstituut in Australië, waar hij de bewegingen van stukken ruimteafval in kaart brengt. Van vijftig van die stukken - delen van satellieten of ruimtevaartuigen bijvoorbeeld - kreeg ik de gegevens. Sommige bewegen langzaam, andere snel, ze staan dichtbij of ver weg, en elk object beweegt anders. Op basis van die gegevens heb ik een compositie gemaakt, waarbij ik natuurlijk ook mijn verbeeldingskracht heb gebruikt. Ik wil in mijn muziek zowel de immense kracht van de natuur als de kwetsbaarheid ervan laten ervaren, maar ook het dreigende gevaar. Het is muziek die je voelt in je lichaam. Van mijn vader kreeg ik vier video’s waarop je ruimteafval ziet bewegen. Ze worden geprojecteerd tijdens het concert.’

In de ruimte is het doodstil. Je hebt dus geen houvast als componist. Hoe laat je ruimteafval klinken?

‘Het instrumentarium van Asko|Schönberg is flink uitgebreid met onder meer metalen buizen, een glasharmonica en een ijsklok, dat is een bevroren versie van een clepsidra oftewel waterklok. Ook maak ik gebruik van roestige fietswielen. Ja, dat laatste is heel ongebruikelijk in een orkest, maar als je langs de spaken strijkt, krijg je het geluid van vallend metaal, een beetje watervalachtig ook. De metalen buizen geven een gamelan-achtig geluid, een glasharmonica klinkt heel fragiel. IJs, glas en afgedankt metaal: ik vond dat een mooie metafoor voor natuur en afval.’

Minimal Music Festival

3-7 april, Muziekgebouw aan 't IJ in Amsterdam. Première van Space Junk is op 3 april door Asko|Schönberg. Verder op het festival onder meer synth-drones van Étienne Jaumet, pianist Ralph van Raat met nieuw werk van spiritueel-minimalist Vladimir Martynov, en componist Terry Riley met zijn zoon gitarist Gyan Riley. Space Junk wordt ook uitgevoerd op donderdag 4 april in TivoliVredenburg te Utrecht, en op vrijdag 19 juli op festival Wonderfeel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden