KPN beticht van omkoping in Indonesië

KPN Telecom zou zich ook in Indonesië schuldig gemaakt hebben aan omkoping. Het bedrijf zou in 1994 minimaal 25 miljoen gulden betaald hebben aan nep-rekeningen in Hongkong, ondanks een waarschuwing van de huisaccountant....

Dit meldde gisteren de actualiteitenrubriek Netwerk, die onlangs al berichtte over vermeende omkopingspraktijken van KPN in Tsjechië. Daar zou het bedrijf twee politieke partijen betaald hebben, wat in Tsjechië nog onderzocht wordt.

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat staatssecretaris M. de Vries (telecommunicatie) de 'buitengewoon ernstige' beschuldigingen over Indonesië snel opheldert. KPN is nog voor 44 procent in handen van de staat.

KPN betaalde de 'dubieuze' 25 miljoen gulden vijf jaar geleden toen het bedrijf voor 90 miljoen dollar (ongeveer 180 miljoen gulden) een belang nam in BEC. Dit is de telecomdochter van het Indonesische conglomeraat Bakrie and Brothers. KPN zette door, ondanks negatieve adviezen van een eigen manager en van huisaccountant Coopers & Lybrand, die de waarde van de onderneming 'nul' noemde. Volgens de voormalige manager wilde KPN een entree krijgen in Indonesië.

Minstens 13,5 miljoen dollar (destijds 25 miljoen gulden) van die 90 miljoen zijn betaald aan Bakrie-dochters in Hongkong voor financiële en technische diensten. Coopers & Lybrand betwijfelt in een rapport 'de echtheid van die geleverde diensten'. Volgens anonieme bronnen waren beide Bakrie-dochters in Hongkong doorgeefluiken voor betalingen aan politiek invloedrijke personen rond het bewind van president Soeharto.

KPN stelt uitsluitend geld betaald te hebben aan het Bakrie-concern, niet aan privé-personen. Het zegt destijds in BEC gestapt te zijn omdat het een veelbelovende licentie voor mobiele telefonie had. Maar de deelneming mislukte; KPN schreef het belang in 1997 volledig af vanwege 'technische problemen en de Azië-crisis'.

KPN zou ook smeergeld hebben betaald in 1996 toen het voor 300 miljoen dollar een belang van 17,3 procent kocht in het Indonesische mobiele belbedrijf Telkomsel. Tegelijk kwam er met Setdco nog een aandeelhouder bij in Telkomsel. Volgens anonieme bronnen oefende de Indonesische minister van telecommunicatie, Joop Ave, zware druk uit op KPN om Setdco voor 91 miljoen dollar aan een belang van 5 procent te helpen.

Setdco is in handen van Setiawan Djody, een vriend van Ave. Hij kreeg zijn belang met een lening van 91 miljoen dollar (180 miljoen gulden) bij een bank. Daarvoor staat niet Setdco zelf, maar KPN tot medio 2001 garant; inclusief kosten en rente. Het bedrag loopt daardoor op tot minimaal 200 miljoen gulden.

KPN kan in 2001 het 5 procentsbelang in Telkomsel van Setdco overnemen. Die constructie was in de sterk groeiende Indonesische economie voor beide partijen voordelig. Maar na de crisis in het land dreigt KPN nu een fors (koers)verlies voor de kiezen te krijgen: de 5 procent in Telkomsel zou op dit moment nog maar een kwart van de 180 miljoen gulden van drie jaar geleden waard zijn. Als dat zo blijft en Djody de lening en rente niet kan aflossen, loopt hij alleen de destijds verwachte miljoenenpremie op zijn pakket mis. KPN dreigt op te moeten draaien voor de miljoenenverliezen. Volgens experts, aldus Netwerk, is zo'n garantstelling een manier van omkopen die in Indonesië voorkomt.

KPN erkent het risico van ongeveer 200 miljoen gulden, maar wil niet bevestigen dat het om Setdco gaat. KPN meldde de constructie uit 1996 pas in het jaarverslag over 1997, omdat toen het risico groter werd door de opkomende Azië-crisis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden