Koreeda maakt grootse cinema van het alledaagse in Cannes-lieveling Shoplifters

Hirokazu Koreeda's Shoplifters is favoriet voor de zaterdag uit te reiken Gouden Palm. Zo'n fijnbesnaard familiedrama is niets nieuws voor de Japanner, maar met zo'n mooie film hoeft dat ook niet. 

Shoplifters (2018). Foto Getty

Het waren kleine, harde, veroordelende nieuwsberichtjes waarop Hirokazu Koreeda (55) zijn nieuwe film Shoplifters baseerde, over familieleden die elkaar en de samenleving bestelen, bedriegen, of erger. Als je de wereld alleen via die nieuwsberichten zou bekijken, zegt de regisseur maandagochtend op een persconferentie, dan gaat Shoplifters over een crimineel gezin – simpel. ‘Maar ik wilde voorbij hun misdaden kijken, naar de rijkdom van hun levens en hun unieke onderlinge verbanden.’

Shoplifters toont een Koreeda in topvorm. De Japanner doet in principe weinig nieuws, vergeleken met eerdere zachtmoedige en geaarde familiedrama’s als Nobody Knows (2004), Still Walking (2008) en Like Father, Like Son (2013), maar tilt zijn unieke blik op het Japanse gezin ditmaal naar ongezien hoog niveau. Daarover lijkt iedereen het tijdens de tweede helft van het filmfestival van Cannes eens: de film prijkt bovenaan de filmjournalistenpoll van het dagelijks verschijnende filmvakblad Screen International en geldt als favoriet voor de zaterdag uit te rijken Gouden Palm.

Zonder hun daden te vergoelijken – de armlastige vader Osamu voedt zoon Shota en later ook het min of meer gekidnapte meisje Yuri op tot volleerde winkeldieven, de rest van de familie heeft zijn eigen besognes – schetst Koreeda met kleine gebaren een liefdevol en overtuigend gezinsleven. Scènes zitten vol kleine, verstopte cadeautjes, geen gezinslid blijft onderbelicht. Kijk hoe oma tijdens een stranduitje even met wat zand speelt, hoe pa een plastic zakje voetballend hooghoudt: met zijn messcherpe observaties maakt Koreeda meer dan ooit grootse cinema van het alledaagse.

De festivalverrassing werd een dag later verzorgd door het grote 28-jarige Chinese filmtalent Bi Gan (Kaili Blues, in 2016 op het filmfestival van Rotterdam) en zijn mysterieuze Long Day’s Journey into Night, te zien in de officiële tweede festivalcompetitie Un Certain Regard. Dat begon al bij de ingang van de zaal, waar 3D-brillen werden uitgedeeld, hoogst ongebruikelijk in Cannes. Helderheid kwam met een mededeling op het doek: ‘Dit is geen 3D-film, maar zet uw bril gerust op.’ Chinese humor, lijkt het dan nog.

Als Bi Gan zijn publiek ongeveer halverwege zijn schitterend gedraaide verhaal over een man op zoek naar een verloren liefde zachtjes in staat van hypnose heeft geschommeld, volgt een bioscoopscène waarin bezoekers 3D-brillen opzetten. Massaal geritsel in de zaal, Cannes grabbelt de eigen bril tevoorschijn en daalt met het hoofdpersonage af in een film in een film.

Dan transformeert Long Day's Journey into Night tot puur zintuiglijke ervaring: via een verkenning van een grot, een nachtelijke motorrit en een kabelbaantocht richting feeëriek verlichte huisjes onderin een vallei. Alles gefilmd in één ogenschijnlijk ononderbroken take, waarin de film en hoofdpersonage als het ware oplossen in zichzelf. Een hallucinante ervaring, die standhoudt tot de zaal tijdens de aftiteling met extatisch gejoel ontwaakt.

De Japanse regisseur Hirokazu Koreeda op 14 mei, bij de 71ste editie van Cannes. Foto Getty