Korea-oorlog rond Hollywoodfilm

Met Kerst gaat de speelfilm over de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un in première in de VS, tot grote woede in Pyongyang. Hackers hebben toegeslagen bij Sony Pictures; ze plaatsten pikante interne mail op internet. Ze dreigen met nieuwe acties als de film in roulatie komt.

Stil uit The Interview met Seth Rogan en James Franco.Beeld Columbia Pictures

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un voelt zich bedreigd. Met Kerst komt vanuit Amerika de aanval. Niet met wapens, maar met een speelfilm die hem bespot.

En daar kunnen dictators niet tegen. Ze willen dat tegen hen wordt opgekeken met bewondering, liefde, respect en angst. Niks erger voor een tiran dan uitgelachen worden. Noord-Korea heeft gezegd dat het antwoord op de 'oorlogsdaad' meedogenloos zal zijn. Sindsdien gebeuren er geheimzinnige dingen en is Hollywood in rep en roer.

De film heet The Interview en vertelt het verhaal van twee televisiemakers, gespeeld door Seth Rogen en James Franco, die horen dat Kim Jong-un een fan is van hun populaire tv-show. Ze vragen een vraaggesprek aan en krijgen dat ook, waarna ze door, jawel, de CIA, worden gevraagd de Noord-Koreaanse dictator te vermoorden. Het is een komedie, bedoeld voor een paar vermakelijke uurtjes tijdens de Kerstdagen wanneer de film in première gaat.

'Kerstcadeau'

Maar bij Sony, dat de film uitbrengt, kunnen ze er allang niet meer om lachen. Sony Pictures, de filmtak van het bedrijf, is het doelwit geworden van een 'hack attack', een grootscheepse cyberaanval door hackers. Interne documenten, e-mails, salarissen van topmensen en kopieën van nog niet uitgekomen films liggen op straat. Een nachtmerrie voor alle betrokkenen maar een luilekkerland voor nieuwe en oude media. Gretig hebben zij zich gestort op deze ruif vol foute grappen over president Obama en hatelijkheden over filmsterren en -bonzen. En er komt meer, bij wijze van 'Kerstcadeau', dreigen de hackers.

Zij noemen zich de 'Guardians of Peace'. Niemand weet wie zij zijn. Het vermoeden is dat Noord-Korea er achter zit. Te bewijzen valt er niets. Maar gezien de eis van de hackers dat Sony The Interview niet in roulatie brengt, zijn de Noord-Koreanen verdachte nummer 1.

Als Kim Jong-un er werkelijk achter zit, moet hij voor een lastige opgave hebben gestaan. Normaal weet hij wel raad met iedereen die zijn macht bedreigt. Een samenzweerder schiet je dood, ook al is het je eigen oom, maar wat doe je met satire? Na even brainstormen moet iemand hebben geroepen: laten we ze hacken! Het is niet zo snel en effectief als de kogel, het leidt niet tot de dood maar wel tot veel gekreun en gekronkel, nu Sony op de digitale pijnbank is komen te liggen en bekend wordt wat ze in Hollywood in het geniep over elkaar zeggen en denken buiten de rode lopers en de Oscar-uitreiking. En daar kan een beetje dictator ook wel van genieten.

Boodschap van de hackers, Guardians of Peace.

Tussenweg

De top van Sony kende de risico's, schrijft The New York Times. 'De bloedige dood van een zittende buitenlandse leider is nieuw terrein voor een film van een grote studio', zegt een door de krant geciteerde hoogleraar. Acteurs die auditie deden, kregen pas vlak daarvoor te horen dat het om Kim Jong-un himself ging. In de eerste versie van het script was dat nog niet zo. Dat kan omdat daartoe pas laat werd besloten, maar het kan ook omdat het gevoelig lag.

De topman van het Japanse moederbedrijf, Kazuo Hirai, heeft geprobeerd een tussenweg te vinden tussen de politieke explosiviteit van de film en de artistieke vrijheid van de filmmakers. Een martelgang moet dat voor hem zijn geweest. Als Japanner staat de Amerikaanse directheid heel ver van hem af.

Volgens The New York Times heeft hij deze zomer gevraagd of het niet een onsje minder mocht in de scène waarin Kims hoofd explodeert als het wordt getroffen door een tankgranaat. Kan het ook zonder beelden van brandend haar, stukken schedel en een wegsmeltend gezicht, vroeg Hirai. De scène is nu afgezwakt. Maar ook over deze gekuiste versie twijfelt hij of die moet worden getoond buiten de Verenigde Staten.

Het is een botsing van culturen. Sony heeft besloten de film niet uit te brengen in Azië. Dat zou zijn gedaan omdat Amerikaanse humor waarin leiders oneerbiedig worden neergezet niet goed wordt begrepen door de cultureel meer behoudende Aziaten.

Bovendien kijken zij anders aan tegen Kim Jong-un. Westerlingen zijn geneigd hem te zien als een schertsfiguur in een land ver weg. Hij werkt op de lachspieren. Daarom moet The Interview zijn gebaseerd op hem en niet op een fictieve dictator: zelfs de machtige verbeeldingskracht van Hollywood is niet groot genoeg om iemand te bedenken die over Kim Jong-un heen gaat.

Teaser poster voor de film The Interview.Beeld Columbia Pictures

Sony-virus lijkt op eerdere hacks

Waar hebben we dit eerder gezien, dacht Kurt Baumgartner van computerbeveiligingsbedrijf Kaspersky Labs toen hij zich boog over de informatie over de Sony-hack. Juist. In Saoedi-Arabië. Daar namen in augustus 2012 hackers, vermoedelijk uit Iran, via een lek in het Windows-besturingssysteem bezit van de systemen van Saudi Aramco, het grootste oliebedrijf ter wereld. Dertigduizend computers werden gewist. De systemen lagen een week plat. Ook bij Sony zijn duizenden harde schijven gewist - dit keer nadat de data eerst waren gekopieerd en weggesluisd. Nu heet de groep Guardians of Peace en is het virus Destover gedoopt. Volgens Baumgartner zijn vergelijkbare technieken gebruikt. Een tweetrapsraket, waarbij na binnenkomst dezelfde software (EldoS RawDisk) is gebruikt om de beveiliging te omzeilen en de harde schijven te wissen. Veel is nog onduidelijk over de aanval op Sony. De enige concrete informatie komt van de FBI, dat twee weken geleden waarschuwde voor een 'vernietigend virus' dat in de VS in omloop is, met Koreaanse teksten erin. Volgens Kevin Mandia van het computerbeveiligingsbedrijf Mandiant, dat de Sony-hack onderzoekt, is dit hetzelfde virus als dat Sony heeft getroffen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden