Signalementen Boeken

Kookklassieker, datadictatuur, uitvaartpoëzie en een late Dickens

Een Nederlandse kookklassieker, elf gedichten van Menno Wigman, de eerste roman van Hannelore Bedert, de laatste Dickens en andere net verschenen titels. 

Jonah Freud; Carrera, € 29,99

In 1930 verscheen de eerste editie van kookboek De Elisabeth. Het was het boek van huishoudschool De Mariakroon in Culemborg en de recepten waren geschreven door ene ‘Marie’, een zuster die de meisjes op haar school heerlijk leerde koken. Haar achternaam is nooit bekend geworden, wél was het duidelijk dat deze Marie wist waar ze het over had: de meisjes die van De Mariakroon kwamen, konden heerlijk koken, schrijft culinair journalist Jonah Freud, onder wier leiding het boek nu opnieuw is uitgebracht. Volgens Freud speelde wellicht mee dat De Mariakroon een katholieke huishoudschool was en geen protestantse, zoals de meeste andere huishoudscholen: ‘Het was immers bekend dat de katholieken meer zorg en aandacht gaven aan hun eten dan de ‘zuinige’ protestanten.’ Veertienhonderd recepten telt het mooi vormgegeven boek. Op 362 staan Spaanse eieren: ‘Smoor in een pannetje zeer fijn gehakte boter goudgeel en gaar. Doe er 50 gram geraspte kaas en 5 flink geklopte eieren bij. Stol de eiermassa onder voortdurend roeren gaar en serveer heet op warm en geroosterd brood.’

Jan Kuitenbrouwer; Prometheus, € 12,50

In 1983 schreef Jan Kuitenbrouwer Mijn ­Micro en ik, het eerste Nederlandstalige boek over de personal computer. Reden waarom filosofen Frank Meester en Coen ­Simon, bedenkers van de filosofische reeks Nieuw Licht, hem vroegen zich te buigen over de vraag of en hoe ‘het internet’ te beschaven valt. In Datadictatuur legt Kuitenbrouwer aan de hand van een tekst van Jürgen Habermas uit waarom het internet moet worden onderworpen aan democratische, publieke waarden.

Mineke Schipper; Prometheus, € 21,99

Macht en onmacht van beide seksen lopen als een rode draad door de geschiedenis van de mensheid, hoewel vrouwen weinig aantoonbare invloed gehad hebben op de historische overlevering, schrijft Mineke Schipper in Heuvels van het paradijs. Volgens haar heeft het antwoord op de vraag waarom mannen in de geschiedenis meer macht kregen dan vrouwen alles te maken met anatomie. ‘Het gros van alles wat door de eeuwen over het vrouwenlichaam gezegd en geschreven is, is afkomstig uit of gekleurd door mannelijke bronnen.’

Menno Wigman; Prometheus, € 17,99

Eind januari werd bekend dat Menno Wigman was genomineerd voor de tweejaarlijkse Ida Gerhardt Poëzieprijs met zijn laatste bundel Slordig met geluk (2016). Op 1 februari stierf de dichter aan de gevolgen van een hartkwaal, 51 jaar oud. In overleg met de familie is besloten het prijzengeld te besteden aan een speciale editie van de gedichten die Wigman schreef voor De Eenzame Uitvaart. De elf gedichten in Ik weet niet goed tot wie ik spreek die hij voordroeg bij de uitvaarten van eenzamen, maakte Wigman tussen ­februari 2003 en augustus 2017. Dat voor ­‘mevrouw P’ eindigt als volgt: ‘Noem het tragiek, noem het ritmiek, de tijd,/ die vuile omnivoor, zorgt steevast voor een eind/ dat stinkt. Maar ze slaapt nu, ze slaapt./ Dus dek haar toe en zorg dat haar vermoeide voeten/ nooit meer de straat op hoeven.’

Charles Dickens; Athenaeum-Polak & Van Gennep, € 39,99

De ‘gouden vuilnisman’ Mr Boffin, rijk geworden met troep, is een van de vijftig personages die Charles Dickens schiep in zijn laatste voltooide roman, Our ­Mutual Friend (1864-1865), in 1953 al eens vertaald door Hans van Haaren voor de beroemde Spectrum-pockets. Nu verschenen in een nieuwe vertaling van Peter Charles, die dezelfde titel aanhield: Onze wederzijdse vriend. ‘Het was alsof Mr Boffin elke nieuwe dag begon in een goede, gezonde geestesgesteldheid, met een onbewolkt gezicht en pas na enige uren onder de verderfelijke invloed kwam van zijn hem corrumperende rijkdom. Men zou bij het ontbijt makkelijk hebben kunnen geloven dat hij nog steeds dezelfde man van vroeger was. De wolken verschenen pas bij het verder verstrijken van de dag, en overschaduwden dan de voorafgegane heldere ochtend. Men zou kunnen zeggen dat de schaduwen van vrekkigheid en wantrouwen gelijk op groeiden met zijn ­eigen schaduw, die in het zonlicht langer werd totdat de duisternis zich er geleidelijk overheen legde.’

Hannelore Bedert; Angèle, € 22,50

De theatertour van de Vlaamse singer-songwriter Hannelore Bedert (1984) heet ‘Vanaf nu doe ik alles wat ik wil’. Daaronder viel ook het schrijven van haar eerste roman, Lam, over het meisje Lucia dat zonder haar moeder opgroeit. Tien jaar nadat ze haar ouderlijk huis heeft verlaten moet ze terug, omdat haar vader dood is gevonden. ‘Aan het eind van de Bevrijdingslaan twijfelde ze. Ze kon rechtsaf gaan en in het huis gaan wroeten in haar verleden, waarschijnlijk zonder resultaat.’ Ze kiest linksaf, naar een café in de dorpskern.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden