Postuum

Koning van de underdog regisseur John Avildsen overleden

De koning van de underdog, dat was de Hollywood-bijnaam van John Avildsen. De regisseur van de ongekende populaire sportdrama's Rocky en The Karate Kid overleed op 81-jarige leeftijd.

John Avildsen Beeld afp

Hij had niks met boksen, en ook niet met karate, maar regisseerde met Rocky (1976) en The Karate Kid (1984) twee van 's werelds bekendste vechtsportfilms. Melodrama's waarin de onderliggende partij tegen alle verwachting in het beste uit zichzelf haalt. De mislukte bokser Rocky 'the Italian Stallion' Balbao, die het vijftien ronden volhoudt tegen wereldkampioen Apollo Creed. En de iele scholier Daniel (Ralph Macchio), die na wat karateles van zijn buurman Mr. Miyagi afrekent met de pesters van de foute dojo Cobra Kai.

Films vol emotie en ontlading, die maakten dat het publiek met een goed gevoel de zaal uitliep. Een hele generatie scholieren, ook in Nederland, oefende in de jaren tachtig op die kraanvogelschop van Daniel-san. En Rocky bood de Amerikanen de benodigde balsem na tien jaar tegencultuur, Vietnamoorlog en Watergate: hoop, belichaamd door een gebutste en nooit opgevende arbeidersheld.

Het tienvoudig genomineerde Rocky zegevierde ook tijdens de legendarische 49ste Oscar-editie: beste film, beste regie, beste montage. Vóór medekandidaten Taxi Driver, All the President's Men en Network. En of dat nou terecht was of niet: de Amerikaanse film stond er goed voor in 1977.

Boksaversie

De in 1935 nabij Chicago geboren Avildsen leerde het vak als regieassistent van Arthur Penn en Otto Preminger. Hij maakte naam met zijn lowbudget-debuut Joe (1970), met Peter Boyle als hippiehatende fabriekswerker. Zijn volgende drama, Save de Tiger (1973), bezorgde Jack Lemmon een Oscar voor zijn rol als radeloze ondernemer met een praktisch failliet bedrijf.

Eerst zag Avildsen niks in Rocky: hij zette zijn boksaversie pas opzij toen hij de scène in het script las waarin de goeiige Balboa thuis tegen z'n schildpadjes praatte. Scenarist Sylvester Stallone was destijds een relatief onbekend acteur, maar stond er op dat hij zelf de hoofdrol zou spelen. Het budget werd om die reden naar beneden bijgesteld: niemand voorzag dat dit de best bezochte film van het jaar zou blijken.

Avildsen zag af van de regie van het vervolg Rocky 2. En de latere Rocky's bleken stuk voor stuk onvergelijkbaar met de eerste: de tragiek die de heroïek zo mooi in balans hield, was er af.

Sylvester Stallone en Carl Weathers in Rocky Beeld anp

Dat er voor de eerste film zo weinig geld was, noemde Avildsen later een voordeel of zelfs voorwaarde voor het succes. De romantische ijsschaats-scène in Rocky, evenzeer een relatie- als boksdrama, werd noodgedwongen na sluitingstijd gefilmd, omdat er geen geld was voor figuratie. Het bleek veel mooier, zo stil. Dat Rocky een te grote badjas droeg, voor de wedstrijd, was een foutje van de kledingafdeling - maar het klopte.

Avildsen regisseerde wel de twee vervolgdelen van zijn Karate Kid-franchise, en stapte in 1990 weer in bij Rocky voor het vijfde deel, waarin de bokser zou sterven. In het script althans: de studio verbood zo'n ongunstig einde. Rocky was als Superman en Batman, hij mocht nooit meer weg. Avildsen ging desondanks met Stallone in zee, met spijt achteraf: Rocky V werd het door fans en critici minst gewaardeerde en meest overbodige deel in de reeks.

Grote publiekshits regisseerde hij nadien niet meer: Avildsen laatste speelfilm is Inferno uit 1999, een formulefilm met actieheld Jean-Claude Van Damme. Zoals het een underdog-koning betaamt, gaf de aan kanker overleden regisseur nooit op. In 2016, tachtig jaar oud, speculeerde hij nog over een comeback: 'Ik heb twee of drie scripts liggen waar ik aan schaaf.'

Een documentaire over Avildsen leven, getiteld King of the Underdogs, was al in de maak en wordt later dit jaar in roulatie gebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden