Komt het Rembrandt-jaar te vroeg?

Zestien tentoonstellingen, een festival, een musical – het komende seizoen is het feest, want in 2006 is het vierhonderd jaar geleden dat Rembrandt werd geboren....

Hoewel 1606 officieel wordt aangehouden, levert op Google ook ‘Rembrandt 1607-1669’ een stevig aantal publicaties op. Sommige onderzoekers twijfelen aan het geboortejaar, zoals ook blijkt uit een ingezonden brief vandaag op de U-pagina van deze krant.

Niks nieuws, vindt historicus en kenner van archiefdocumenten Sebastiaan Dudok van Heel: ‘Alleen een kerkelijk doopregister is een bewijs, en dat hebben we van Rembrandt niet. Data in de overige documenten zijn slechts een houvast. Uit de ondertrouwakte uit 1634, waarin staat dat de kunstenaar 26 jaar oud is, kan bijvoorbeeld 1607 óf 1608 als geboortejaar worden geconcludeerd. Dat wisten onderzoekers als Piet Scheltema en Cornelis Vosmaer honderdveertig jaar geleden al, maar die hielden ook 1606 aan.’

Het jaar 1606 wordt sinds de 17de eeuw gehanteerd omdat de stadsbeschrijver van Leiden, Rembrandts tijd- en plaatsgenoot Jan Jansz. Orlers, dit in 1641 in een biografie noemt. ‘Orlers was zeer uitgebreid in zijn onderzoek’, zegt Dudok van Heel. ‘Zijn vermelding heeft meer waarde dan de andere documenten.’

Volgens Jaap van der Veen, historicus en conservator van het Rembrandthuis, is er geen reden om te twijfelen aan de voorkeur voor Orlers boven andere documenten: ‘Leeftijden in ondertrouwaktes zijn bijna altijd fout. Maar de zekerheid over het jaartal 1606 is er wel een beetje ingesleten. Misschien kunnen we erover denken om het woordje ‘circa’ aan de data toe te voegen.’

Frits Duparc, directeur van het Mauritshuis, ziet daar voorlopig geen reden toe. ‘Wij baseren dit op zorgvuldig onderzoek van archiefkenners die 1606 aanhouden.’ Stichting Rembrandt 400, organisator van het Rembrandtjaar: ‘We hebben het hier over gehad met een commissie van experts en weten dat er onzekerheid over het jaar bestaat, maar iedereen was het erover eens dat er geen gegronde reden is om ervan af te wijken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden