Komt Al Jazeera America af van het imago 'Jihad TV'?

De Qatarese nieuwszender Al Jazeera begeeft zich vandaag op de Amerikaanse markt. Het olierijke golfstaatje heeft kosten noch moeite gespaard om in de VS voet aan de grond te krijgen met de zender, maar is het voldoende? Veel Amerikanen wantrouwen Al Jazeera, de Arabische zender die de boodschappen van Osama Bin Laden uitzond.

Presentatrice Joie Chen in de studie van AJAM's America Tonight.Beeld afp

Al Jazeera America (AJAM) wil concurreren met gevestigde grootheden als CNN, MSNBC en Fox News. Om dat doel te bereiken, zijn twaalf lokale redacties geopend in de VS en bijna duizend mensen aangenomen, onder wie gerenommeerde journalisten. AJAM moet niet alleen wereldnieuws gaan brengen, maar vooral ook het lokale Amerikaanse nieuws waar andere media aan voorbij gaan.

De zakken van de Qatarese geldschieter zijn diep genoeg, maar daarmee is de Amerikaanse kijker nog niet verkocht. Vanaf vandaag zal iets minder dan de helft (48 van de 103 miljoen) van het Amerikaanse betalende tv-publiek de zender kunnen ontvangen. Al Jazeera betaalde 500 miljoen dollar voor Current TV, schrijft de LA-Times. De zieltogende zender werd ooit opgericht door Al Gore als linkse tegenhanger van rechtse nieuwszenders.

Met de uitzendrechten van Current TV kan AJAM in één klap die miljoenen kijkers bereiken, maar nog steeds kan de grootste helft van het tv-publiek niet afstemmen op de Arabische zender. Current TV had slechts 24.000 kijkers tijdens primetime, schrijft de New York Times, de vraag is of het kanaal het als Al Jazeera beter gaat doen.

Het Amerikaanse televisielandschap wordt beheerd door concurrerende kabelmaatschappijen, commerciële bedrijven die zelf bepalen welke zenders zij aanbieden. De Arabische nieuwkomer staat nog niet op hun verlanglijstje. Toen de verkoop van Current TV werd aangekondigd, koos Time Warner Cable, een van de grote spelers, om de zender te laten vallen in plaats van Al Jazeera te gaan uitzenden.

Jihad TV
AJAM voert een grootschalige reclamecampagne om Amerikanen ertoe te bewegen bij hun kabelaars de Arabische zender aan te vragen. Het vertrouwen is echter niet snel gewonnen. De nieuwszender heeft zich in Amerika nog niet kunnen ontdoen van het imago van doorgeefluik voor Osama Bin Laden. Na de aanslagen van 11 september 2001 in New York koos de Al-Qaeda-leider Al Jazeera als het medium voor zijn dreigende boodschappen aan het Westen. De Arabische zender bracht het nieuws, maar kreeg er de bijnaam 'Jihad TV' door.

De zender heeft in veel Amerikaanse ogen de schijn tegen. De LA Times citeert mediaprofessor en voormalig ABC News-verslaggever Chris Harper: 'Al Jazeera heeft zijn point of view, inclusief een pro-Palestijnse houding en een zekere anti-Amerikaanse houding. Ik waardeer dat wel, ik hoef geen moeite te doen om uit te vogelen waar ze staan.'

Ehab Al Shihabi, hoofd van Al Jazeera America, erkent dat de zender bij sommige Amerikaanse distributeurs op verzet stuit, maar hij meent een positieve verschuiving waar te nemen. Uit eigen onderzoek blijkt volgens AJAM dat er behoefte bestaat bij Amerikanen aan een ononderbroken, zakelijke en feitelijke nieuwszender. 'Kijkers zullen een nieuwskanaal zien dat zich onderscheidt van de rest met feitelijk, onpartijdig en diepgravend nieuws', zegt Al Shihabi in de New York Times. AJAM gaat per dag 14 uur live nieuwsprogramma's uitzenden, per uur wordt de kijker slechts 6 minuten gestoord door reclame. 'Minder opinie, minder geschreeuw en minder celebrities.'

Nieuwe staf
Die beloften waren in elk geval mooi genoeg voor de bijna duizend nieuwe werknemers van Al Jazeera. Presentator John Seigenthaler, die tot 2007 nachtelijk nieuws presenteerde voor NBC, werd overgehaald door Al Jazeera om zijn vervroegde pensioen te herzien en terug te keren op tv. 'Ze zeiden: we willen echt nieuws maken. We willen context en perspectief geven, gebalanceerd en diepgravend. Ik dacht: dit is een droom die uitkomt', zegt hij tegen de New York Times.

De staf van Al Jazeera wordt niet gehinderd door krappe budgetten of kijkcijfertargets. 'Hier hebben we nooit discussies over geld of kijkcijfers', vertelt presentatrice Joie Chen (voorheen CBS), die het vlaggenschip America Tonight zal gaan presenteren. 'Het gaat zo: is het een goed verhaal? Ja? Vertel het verhaal.'

De gevestigde nieuwszenders als NBC en CNN halen vooralsnog de schouders op over de komst van Al Jazeera, schrijft de New York Times. Een gevestigde hoofdredacteur verwacht dat de zender nog minder kijkers zal trekken dan het overgenomen Current TV. De Qataresen hebben in elk geval het been tussen de Amerikaanse deur. Nu is het slechts een kwestie van gewenning voor Amerika om het exotisch klinkende Al Jazeera in de harten te sluiten, menen medewerkers van AJAM. Net als het Japanse Honda zal Al Jazeera straks ook vertrouwd klinken.

'Niet-Arabisch'
Is het wensdenken? Ajam betekent in het Arabisch 'niet-Arabisch', ook wel vreemdeling of buitenlander. Of is mogelijk de VS bij uitstek de plek voor vreemdelingen (vooral zij die arriveren met goedgevulde portemonnee)?

AJAM begint om 15.00 uur (plaatselijke tijd aan de Amerikaanse oostkust, 21.00 uur in Nederland) met een uur lang 'This is Al Jazeera'. Daarna volgt: NEWS. De programmering zal onder meer bestaan uit America Tonight, Consider This, Inside Story en TechKnow.

De studio van AJAM in New York.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden