Kom op Rijksmuseum, de fotografie verdient beter

Fotografie - Masters of Photography

De fantasierijke, gefotografeerde stillevens van Martin Gerlach verdienen de volle aandacht - maar krijgen die niet. De expositie biedt minimale informatie en de foto's hangen te hoog om goed te bekijken.

Martin Gerlach, Festons und decorative gruppen nebst einem zieralphabete aus Pflanzen und Thieren Jagd-, Touristen- und anderen Geräthen, serie, 1897. Beeld RV - Rijksmuseum

Het begint met een reiger tussen de mais. Een eigenwijs vinkje tussen de aalbessen. En snel wordt het wilder, liggen er gipsen maskers te midden van weelderige wijnranken, kalebassen en kokosnoten. Vieren orchideeën, aasbloemen en madeliefjes feest met druiven, muziekinstrumenten en een pronkservies. De foto's van de Duits-Oostenrijkse fotograaf Martin Gerlach, actief in de tweede helft van de 19de eeuw, zijn een soort surrealistische zoekplaten. Vind de mossel, zoek de uil, waar is de hoorn?

Tot zover niets aan de hand op de tentoonstelling van Gerlachs werk in het Rijksmuseum in Amsterdam, waar regelmatig dit soort collectiepresentaties te zien zijn: grepen uit de rijke fotografieverzameling van het museum. De fantasierijke, gefotografeerde stillevens van Martin Gerlach zijn afkomstig uit het boek Festons und decorative Gruppen dat de fotograaf in 1893 maakte, ter inspiratie voor kunstenaars die wilden weten hoe je precies een lelie moest schilderen, of een papaverbol. Ze zijn prachtig en verdienen ieders volle aandacht.

Maar het lijkt wel of het Rijksmuseum die aandacht niet wil. De tentoonstelling biedt minimale informatie, terwijl je méér wilt weten, meer over het originele boek en hoe het in het bezit kwam van het museum. De foto's zijn in strakke rasters opgehangen, sommige zo hoog aan de muur dat je ze daardoor en door de weerspiegeling van de lampen niet goed kunt bekijken, terwijl ze schreeuwen om diepgaande bestudering, zó dat er net geen vetvlekken op het glas achterblijven.

Fotografie

Masters of photography.
Martin Gerlach Fotografie
Rijksmuseum, Amsterdam, t/m 8/1.

En ja, het is waar: de toonzaal die in de twee jaar geleden geopende Philipsvleugel speciaal werd gereserveerd voor fotografietentoonstellingen, dat is een ruimte waarvan de meest ervaren tentoonstellingsmaker even zou slikken. Recht en hoekig. Saai, en bovendien een soort doorgang naar de 17de-eeuwse Chinese lakkamer uit het paleis van de Oranjes in Leeuwarden. Maar dat betekent niet dat er niets kan. Een tijdelijke tussenmuur, een kleur, vitrines?

De fotografietentoonstelling komt nog kariger over wanneer je de twee andere exposities in de Philipsvleugel bezoekt. Voor de 17de-eeuwse tekeningen en schilderijen van Frans Post werden opgezette dieren uit Naturalis in Leiden ingevlogen en de prachtig uitgelichte middeleeuwse prenten van Hercules Segers worden tot leven gebracht in animaties van Christian Borstlap. Hier werd alles uit de kast getrokken. En dat terwijl je zowel Segers als Post zou kunnen zien als kunstenaars die, net als Martin Gerlach, andere kunstenaars inspireerden. Had zijn foto's erbij getrokken en je had een mooi drieluik gehad. Kom op, Rijksmuseum. De fotografie verdient beter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.