Koken verheven tot kunst

Kookprogramma’s schieten als paddestoelen uit de grond. Op een willekeurige dag kan de kijker minimaal drie uur lang genieten van gezwoeg in de keuken....

Volgens Costera Meijer begon de trend in Nederland tien jaar geleden met Life & Cooking. Ook de stoere en snelle stijl van Jamie Oliver maakte koken weer hip. ‘Niet alles afwegen, maar een handje van dit en dat.’

Dat laatste spreekt mannen ook aan. Volgens Harold Oomes, adjunct programmadirecteur van RTL 5, kijken er niet alleen huisvrouwen naar kookprogramma’s. ‘Bijna even veel mannen als vrouwen kijken.’

Maar waarom vinden kijkers dit genre zo leuk? Costera Meijer: ‘Koken werd vroeger gezien als een noodzaak, elke dag weer iets gezonds moeten maken. Door deze programma’s is koken verheven tot een kunst, waarbij passie centraal staat. Koken is in aanzien gestegen.’

Ook is ‘cocoonen weer in’, aldus Costera Meijer. ‘Mensen worden er moe van om alles buitenshuis te doen.’ Door de recessie heeft thuis koken een comeback gemaakt, zegt Alphons Martens, zendermanager van Net 5. ‘Thuisrestaurants zijn populair. En supermarkten verkopen exclusievere producten om thuis een avondje uit te creëren.’

Toch is niet elk kookprogramma per definitie een succes. Oomes: ‘Een kok die alleen een recept afwerkt, maakt nog geen goede tv.’ Volgens Martens is reality een onmiskenbaar onderdeel van kooktelevisie geworden. ‘De passie van de kok, zijn of haar signatuur en onderlinge competitie staan nu centraal. De kijker moet meeleven met de karakters.’

Reality verandert de productie van kookprogramma’s. Martens: ‘Het is waar dat kandidaten zichzelf aanmelden en niet betaald worden, maar naast passie en talent voor koken, moet je bij de casting ook letten op gevoel voor humor of een mooi verhaal en de combinatie van uiteenlopende kandidaten.’

Normaal zijn kookprogramma’s een interessant sponsorplatform voor de levensmiddelenindustrie, maar bij reality zijn bedrijven volgens Martens ‘huiveriger’ om te investeren. ‘Je kunt bij improvisatieopdrachten niet inschatten of een kandidaat die ene fles wijn gebruikt.’

Oomes erkent de rol van reality, maar vindt dat ‘talentenjachten voor koks nooit voorbij mogen gaan aan het eten zelf, een fundamenteel onderdeel van ons leven’.

Van concurrentie tussen RTL en SBS is weinig sprake. Net 5 denkt te gaan scoren met een polderversie van Masterchef, wereldwijd al een grote hit. Oomes is daar niet bang voor. ‘RTL heeft op het gebied van kook-tv een enorme voorsprong.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden