Recensie Herinneringen aan de verloren wereld

Knappe weergave van een complexe jeugd – met Beckett als huisvriend (drie sterren)

Beeld Uitgeverij Oevers

Alba Arikha: Herinneringen aan een verloren wereld

Vertaald uit het Engels door Martijn Couwenhoven.

Oevers; 256 pagina’s; € 18,50.

Schrijfster, componist, pianist en zangeres Alba Arikha (1966) is in haar vierde boek Major/Minor  alleen nog maar de dochter van haar vader, de Frans-Roemeense schilder Avigdor Arikha (1929-2010). In deze memoires, nu vertaald als Herinneringen aan een verloren wereld, beschrijft ze vooral de jaren vanaf haar 12de, als ze zich steeds meer afzet tegen die vader, een overlevende van de Holocaust die zijn gezin in een houdgreep houdt.

Alba woont met haar vader, moeder en zusje Noga in Parijs. Moeder Anne, een dichter uit Amerika, stelt zich volledig in dienst van haar man, ze kookt, sust, slooft en reddert. De zomervakanties brengt het gezin door in Israël. In Parijs gaan ze om met succesvolle kunstenaars en andere glamoureuze types, met buitenhuizen en bedienden. Alba voelt zich altijd tekort gedaan omdat zij minder geld hebben, niet echt chic zijn. De puber weet ook op papier het bloed onder je nagels vandaan te halen. Alba reflecteert soms wat al te wereldwijs op haar gedrag, wat resulteert in pseudo-psychologische zinnen: ‘Maar om mijn identiteit te bekrachtigen moet ik nog steeds met hem bekvechten’. Of ronduit bombastisch: ‘Onder mijn voeten, een vluchtige schaduw. Die van mezelf’.

Toch is dit een prestatie. Arikha beschrijft een wirwar aan herinneringen, niet alleen die van zichzelf, maar ook die van haar ouders en grootouders. De schrijfster laat ze aan het woord, of vertelt in haar eigen woorden wat ze hebben meegemaakt in de oorlog en in de nasleep daarvan. Van al die mensen draagt ze de genen, daar is ze zich zeer van bewust. ‘Mijn identiteit is verward als een dreadlock’, schrijft ze tegen het einde. Een krachtig beeld.

Interessant is ook dat Samuel Beckett hier opduikt. Als huisvriend van de Arikha’s en peetoom van Alba komt hij geregeld eten. Alba speelt piano voor hem en hij becommentarieert haar eerste verhalen. En altijd neemt ‘Sam’ een cadeau mee voor haar verjaardag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.