Knappe tekst in fraaie variatie op Kaïn en Abel

Theater..

De twee broers zijn tot elkaar veroordeeld. Moeder is dood. Vader heeft de benen genomen. De oudste kan moeilijk anders dan voor de jongste zorgen. Die heeft namelijk nogal wat uitgehaald in het verleden en is dikwijls de weg kwijt. Senior verzorgt hem met tegenzin. Dan duikt de vader ineens op. Doodziek. En alles verandert.

Roel Adam schreef voor Huis aan de Amstel Tot jij mij ziet, geïnspireerd op het oude verhaal van Kaïn en Abel. Zo heten ze ook, de broers. Maar het stuk gaat daarnaast ook over verknipte familieverhoudingen. Twee zoons, hunkerend naar een vader. De oudste was altijd de bonte hond, kreeg nooit waardering, terwijl de jongste werd gekoesterd.

Vooral dat verschil wordt pijnlijk duidelijk in de regie van Jaap Spijkers. Vader is de grote boosdoener, maar ook een katalysator. Als hij met Sue, die voor hem zorgt, in zijn kielzog verschijnt, breekt de beer los. Alle conflicten raken in een stroomversnelling. Met Kaïn, die hij nog steeds negeert, terwijl hij Abel, de jongste, omarmt. En ineens begrijp je met terugwerkende kracht waar de afrekening van Kaïn uit voortkomt.

Roel Adam schreef een knappe tekst die regelmatig associaties oproept met stukken van Pinter. Ook hier schopt een buitenstaander de dagelijkse orde in de war. En Sue is, net als Ruth in De Thuiskomst, hoer, verzorgster, moeder en zus tegelijk. Ze is de wijste, maakt zichzelf onmisbaar: doet de juiste dingen op het juiste moment. Maria Kraakman speelt haar rol voorbeeldig.

Tjebbo Gerritsma is een prachtige Kaïn: ruwe bolster, blanke pit. Een stoere bonk, altijd miskend, die alles voor zijn jongere broer overheeft. Terwijl Sanne den Hertogh de beweeglijke, ongrijpbare Abel is die ze allemaal niet meer op een rijtje heeft. Zijn grilligheid contrasteert mooi met de zwaardere motoriek van Gerritsma: de twee acteurs zijn volkomen aan elkaar gewaagd.

De oude vader die steeds slechter ziet en alleen de dood nog in de ogen kan kijken, blijft in zijn eigen gezin uiteindelijk de outcast. Dries Smits geeft hem iets te veel heftigheid mee, waardoor de rol af en toe afglijdt naar sentimentaliteit. Maar dat is een smetje op een fraaie, heftige voorstelling waarmee Spijkers, vooral bekend als acteur, toont dat hij ook als regisseur zijn mannetje staat.

Marian Buijs


T/m 19 november (www.huisaandeamstel.nl).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden