Review

Knap spelduo in actueel stuk over teloorgang van de zorg

 

Scène uit Beton. Beeld Ben van Duin

Het eerste uur van de voorstelling Beton van Rob de Graaf, een productie van Keesen & Co, denk je: ja, dit is 'm! Dit is theater dat niet alleen goed geschreven is en waarin sterk wordt geacteerd, maar waarin een algemeen thema (ouders & kinderen) wordt gecombineerd met actuele satire, in dit geval over de teloorgang van de verzorgingsmaatschappij. Theater over twee oude mensen in een bejaardenhuis die eigenlijk niet meer voor zichzelf kunnen zorgen en hoe hun twee kinderen daarmee omgaan.

Kwaadaardige ondertoon

Beton - 'een boze komedie over vaders en zonen'. Zo heet het stuk en dat klopt ook: het is grappig met een kwaadaardige ondertoon. Althans, dat eerste uur. De voorstelling begint nogal vervreemdend: de vier acteurs maken als bezopen elfjes hun entree, dansend op esoterische muziek. Zoon (Joeri Vos) en dochter (Ilke Paddenburg) zijn eindelijk weer eens samen op bezoek bij hun ouders. Vader (Dic van Duin) is gepensioneerd en redelijk welgesteld, moeder (Monique Kuijpers) is licht dementerend maar heeft nog wel momenten van grote helderheid. Allemaal hebben ze overdreven, bijna potsierlijke pruiken op; ze zijn bewust lelijk gekleed.

Dit is een groteske manier om een reëel probleem aan de kaak te stellen: wat te doen met onze hulpbehoevende ouders? Tekstschrijver De Graaf heeft de zoon het helderst geschetst: 51 jaar, zzp'er, schrijft in opdracht slappe reclameteksten, mislukte relaties, en een onvoltooide roman in de la. Een loser pur sang, in een stoffige, uitgezakte trui. Dochter is wat je noemt een droefje: muizig, altijd een lege agenda, geen vertier, behalve dan een weekje naar Kroatië, net op het moment dat het misgaat met de ouders.

De wereldbeelden van vader en zoon botsen: de conservatieve liberaal tegenover de geflipte, linkse kraker. Daardoorheen fladdert de moeder, door Monique Kuijpers tamelijk briljant gespeeld in een strak volgehouden overdrijving. Haar ledematen waaieren alle kanten uit, haar woorden haperen, haar mimiek is die van een uitgespeeld clowntje. Van Duin is als de flegmatieke vader mooi gelaten in zijn ingehouden woede over een mislukt ouderschap, met als resultaat twee slapjanussen van kinderen. Het toneelspel van Joeri Vos (intussen vooral tekstschrijver en regisseur) is een soort anti-acteren, of non-acteren, waarop hij patent lijkt te hebben. Misschien is dat hier bewust zo bedoeld, maar ook zó irritant dat het op den duur bijna niet te verdragen is - met een pijnlijk mislukte emotionele uitbarsting als dieptepunt.

Satire en psychologische inleving

Na het briljante eerste uur verzandt Beton in te veel en te uitleggerige tekst en een zwabberende regie van Willibrord Keesen, laverend tussen vrolijke satire en psychologische inleving.

In die tweede helft valt er gelukkig nog wel te genieten van een prachtig gespeelde en poëtisch geschreven scène tussen de twee oude mensen, waarin vooral de vrouw de balans van haar leven opmaakt: 'Ik heb het koud en ik ben bang/Ik zit hier, ik staar naar mijn handen en zie dat ze niets vasthouden/Is het waar, is het echt waar, dat alles helemaal niets betekent?/Dat het leven nergens vandaag komt en nergens heen gaat?/Van donker naar donker?'

Was de voorstelling daar maar geëindigd, in het donker.

Beton, van Rob de Graaf, door Keesen & Co, regie Willibrord Keesen. Gezien: 7/2, In Huis Oostpool Arnhem. Tournee t/m 18/4.


Scène uit Beton, in regie van Willibrord Keesen. Beeld Ben van Duin
Scènr uit Beton. Beeld Ben van Duin
Scène uit Beton. Beeld Ben van Duin
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden