Recensie Speelfilm Sofia

Knap, hoe Meryem Benm’Barek de klassenverschillen van de Marokkaanse maatschappij subtiel in het verhaal verweeft ★★★★☆

Met Sofia levert de Marokkaanse schrijver en regisseur een uitstekend speelfilmdebuut af. 

Omar (Khafif Hamza) & Sofia (Maha Allen) in Sofia. Beeld RV

Sofia

Drama

★★★★

Regie Meryem Benm’Barek

Met Maha Alemi, Sarah Perles, Hamza Khafif, Lubna Azabal, Faouzi Bensaïdi

80 min., in 18 zalen.

Op seks buiten het huwelijk staat in Marokko een gevangenisstraf van maximaal een jaar, aldus de omineuze openingstitels van Sofia. De conclusies zijn dan ook snel getrokken, wanneer je de 20-jarige titelheldin, die nog bij haar ouders in Casablanca woont, met enorme buikpijn aan het aanrecht ziet staan. Natuurlijk: Sofia, een gepijnigde rol van debutant Maha Alemi, is zwanger.

Sterker nog: terwijl niemand iets doorheeft – zijzelf aanvankelijk evenmin – staat Sofia op het punt haar kind ter wereld te brengen. Het speelfilmdebuut van de Marokkaanse schrijver en regisseur Meryem Benm’Barek is amper begonnen of Sofia wordt door haar nicht Lena (een voortreffelijke rol van Sarah Perles) van ziekenhuis naar ziekenhuis gereden. Haar ouders mogen er niets van weten; een zenuwslopende, gevaarlijke reis is het, aangezien geen arts zijn vingers aan een illegale bevalling wil branden.

Dat Sofia’s gezin financieel afhankelijk is van Lena’s vader, een rijke Fransman die net met de vader van Sofia een project wil starten, maakt de situatie nog penibeler. Tegelijkertijd heeft Sofia het aan Lena’s connecties en privileges te danken dat haar kind uiteindelijk veilig wordt geboren. Knap, hoe Benm’Barek de klassenverschillen en hypocrisie van de Marokkaanse maatschappij subtiel in het verhaal verweeft.

Na de bevalling zijn de problemen nog niet voorbij. Sofia’s ouders ontdekken wat er aan de hand is. De vader van de baby moet worden opgespoord; hij dient meteen het kind te erkennen en met Sofia te trouwen. Als kijker heb je je oordeel klaar zodra deze Omar (Hamza Khafif), een jongen uit een achterstandswijk van Casablanca, ten tonele verschijnt. Hij maakt Sofia nog eerder uit voor trut en leugenaar dan dat hij het kind als het zijne accepteert. Aan deze loser zal ze niets hebben.

Zo simpel ligt de waarheid echter niet, in Sofia. Wat doen mensen wanneer ze door achterhaalde regels en tradities in het nauw worden gedreven? Het in Cannes bekroonde scenario biedt verschillende, schokkende antwoorden, maar één ding stelt Sofia voorop: de in de openingstitels gepresenteerde strafwet maakt enkel slachtoffers.

In de eerste plaats zijn dat jonge vrouwen zoals Sofia, die door Benm’Barek en cameraman Son Doan herhaaldelijk als een Maria-met-kind wordt gevisualiseerd. Maar de film wekt ook steeds meer begrip voor de complexe positie van Omar, die Sofia naar eigen zeggen nauwelijks kent.

En dan moet die ene, verpletterende wending nog komen. Niet voor niets maakt de camera in de loop van de film telkens dezelfde, traag op Sofia afgaande beweging, waarmee alle aandacht bij haar zwijgende, gesloten gezicht komt te liggen. Alsof je een in beeld gevatte gewetensvraag ziet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.