Klinkhamers leven puilde uit van teleurstellingen

Er zijn van die schrijvers waar je niet per se zou moeten blijven logeren en de deze week overleden Richard Klinkhamer (78) was daar één van. Zeker als het gaat om een overnachting in de tuin van zijn huis in het Groningse buurtschap Hongerige Wolf, waar later de resten werden gevonden van zijn vrouw Hannie, al sinds 1991 vermist.

Richard Klinkhamer.Beeld anp

Er was een bizarre avond aan vooraf gegaan, waarin Klinkhamer meesterlijk oreerde, onophoudelijk flesjes Grolsch uit de kelder verdeelde en onder andere verslag deed van zijn bestaan als huursoldaat. Luidruchtige verhalen over zijn familie in de Tweede Wereldoorlog kwamen evenals voorbij , net als zijn zeevarend bestaan, het Vreemdelingenlegioen en zijn chaotische wordingsgeschiedenis, uitpuilend van teleurstellingen. Zijn geboorte in 1937 was immer het gevolg van een buitenechtelijk slippertje van een Oostenrijkse dienstbode en een Purmerendse veldwachter - waarmee de toon van zijn leven was gezet.

Er klonk klassieke muziek terwijl hij minutieus kond deed van zijn grote belezenheid - denk aan de inktzwarte kijk op het bestaan zoals Franse schrijver Louis-Ferdinand Céline of aan de Duitse filosoof Arthur Schopenhauer. Wat wel typich was, was dat zijn boekenkast was gevuld met lege boekenhulzen en dat hij niet kon nalaten het Horst Wessel-lied te zingen waarop hij in het Vreemdelingenlegioen had geleerd te marcheren.

Ook serveerde hij een pittige goulash, waarbij hij wrange in veel alcohol gedoopte grappen maakte over de verdwijning van zijn vrouw. Alsof eigenlijk zijn vrouw in de Hongaarse schotel was verdwenen. Hij had het niet gedaan - maar misschien had hij het wel gedaan. Hij koketteerde met haar verdwijning en met zijn rol daarin. In zijn tuin was een knokenkunstwerk, met onder andere een mensenschedel erin verwerkt, en in het gastenverblijf in de tuin waar ik sliep, hingen vleeshaken. Een lijpe, maar ook charmante gast, die schrijver Richard Klinkhamer. Alles wat waar was, kon ook niet waar zijn.

Dat werd allemaal anders in februari 2000 toen de nieuwe bewoners van zijn het huis bij het omspitten van de omvangrijke tuin, het lichaam van Hannelore Klinkhamer-Godfrinon vonden. Wat de Groningse buurtbewoners al vermoedden, en de politie niet kon bewijzen, was nu klinkklaar en onomwonden. Klinkhamer werd opgepakt en bekende subiet. In augustus 2000 werd hij veroordeeld tot zes jaar cel voor doodslag, na het hoger beroep in februari 2001 werd dat zeven jaar. In 2003 werd hij vervroegd vrijgelaten. Hij zou tot aan zijn dood in de Amsterdamse Jordaan teruggetrokken zijn dagen slijten met bier en boeken.

Richard Klinkhamer.Beeld anp

Over de moord op zijn vrouw verklaarde hij in de rechtzaak haar met een koevoet de schedel te hebben ingeslagen. Na een ruzie over de financiële huishouding en over zijn overmatig alcoholgebruik, was ze klaar met hem. Hij werd gesommeerd het pand te verlaten en sloeg op tilt. Hij begroef haar lichaam onder een schuurtje in de tuin en dekte het af met een laag beton - hij zweeg negen jaar lang over haar dood. 'Dit is een groot drama. Ik kan mijn partner daarvoor geen vergiffenis vragen en ik verdom het om anderen mijn verontschuldigingen aan te bieden'', zei Klinkhamer in zijn laatste woord in de rechtzaal.

Zijn boek Woensdag Gehaktdag, waarin hij de commotie rond de verdwijning van zijn vrouw werd verwerkt, lang al ver voor zijn bekentenis persklaar. Het zou nog tot 2007 duren voordat hij na lang leuren uitgeverij Just Publishers zover kreeg het uit te geven. Of het boek goed was, deed niet meer ter zake, het ging alleen maar over die ene mesjokke schrijver die zijn vrouw had vermoord.

Dat was ook zijn literaire tragiek, vanaf het moment dat hij in 1983 debuteerde met Gehoorzaam als een hond. Er was altijd meer aan de hand dan zijn schrijfsels alleen. Want toen Sonja Barend hem onderhield over dat boek en hem van racisme betichte, smeerde ie 'm uit de televisiestudio. Na zijn eersteling zouden nog vier boeken volgen. Of hij een pico bello literator was, daar werd doorgaans aan voorbij gegaan, zijn turbulent dagelijks bestaan leek altijd imposanter. Daarom is nu het moment van de weging aangebroken, alleen zijn boeken resten nog.

Sonja Barend.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden