Klein woudvolk buigt voor vooruitgang

En dan heb je in Europa nog de Esten. Het zijn er minder dan de inwoners van Overijssel, ze spreken iets onverstaanbaars, maar weten te verbazen door hun vasthoudendheid en zelfbewustzijn. Over hen gaat de roman De man die de taal van de slangen sprak. De auteur, Andrus Kivirähk, nog geen 45, heeft al meer dan 25 toneelstukken geschreven, 12 film- en televisiescenario's, meer dan tien kinderboeken, en enkele tientallen romans, essay- en verhalenbundels. Die veelzijdigheid is voelbaar. De toneelschrijver komt naar voren in de snelle en spannende dialogen. De kinderschrijver in de snelheid van handeling en de fantastische setting.

Vooruitgangsgeloof

Het boek is geplaatst in een onduidelijk middeleeuws verleden, waarin eeuwenoude levensvormen bedreigd worden door de vooruitgang en door 'buitenlanders'. Het kleine woudvolk der Esten kan met dieren praten, en beheerst daarmee de wereld, maar legt het desalniettemin af tegen een stompzinnig vooruitgangsgeloof. Terwijl de roman met stripboek-achtige vaart voort dendert, vuurt Kiviriähk verbeten vragen af: wat is authenticiteit, en hoe bewaren we eigenheid in een radicaal veranderende wereld? Waarom verdwijnen kennis en tradities als ze vervangen worden door iets dat stompzinnig en destructief is?

Het verhaal idealiseert geweld, en licht xenofoob is het ook. Ook proef je tussen de regels door de onsympathieke combinatie van misantropie en dierenliefde. Dat zou voldoende zijn om het boek een anti-humanistisch pamflet te noemen. En toch is dat niet zo: het is warm en grappig, en drijft de spot met alles, zowel het vooruitgangsdenken als het promoten van tradities, zowel met het ophouden van een krampachtige eigenheid, als het hersenloos navolgen van geïmporteerde nieuwigheden. Ook voor wie ongevoelig is voor dat kinderachtige zoeken naar authenticiteit en natuurlijke harmonie een heerlijk boek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden