Klein-Hollywood aan de Maas

Langs de haven van Rotterdam verrijst een nieuwe bedrijfstak: de audio-visuele industrie. Een andere functie voor de verbouwde Schiecentrale bij de Müllerpier....

ONLANGS maakte acteur-regisseur Jackie Chan op de Erasmusbrug in Rotterdam twee dagen lang opnamen voor zijn nieuwe knokfilm. Onder het oog van drommen bewonderaars mepte de reïncarnatie van Bruce Lee de ene na de andere opponent tegen het wegdek. Chan kwam overigens niet alleen. In zijn kielzog reisden multinationals als Hitachi en Sony mee om commercials te schieten in een van de oude handelsvemen en pakhuizen langs de kades die de havenstad in veelvoud in de aanbieding heeft.

Succesjes als deze plaveien voor Rotterdam de weg naar een sterkere positie in de film- en mediawereld. Dat is ook nadrukkelijk de bedoeling. Op meerdere manieren wil de stad een naam opbouwen in de audio-visuele sector.

Zo gebruikt het nieuwe Filmfonds Rotterdam jaarlijks twee miljoen gulden om cineasten naar de stad te lokken. Zij kunnen een deel van de productiekosten terugkrijgen als ze in Rotterdam komen filmen. En zo verbouwt het Ontwikkelings Bedrijf Rotterdam (OBR) leegstaand onroerend goed tot accomodaties voor videofilmers en televisie-producenten. Recent werd de voor twaalf miljoen gulden heringerichte Schiecentrale bij de Müllerpier in gebruik genomen door Chiem van Houweninges Blue Horse Productions. Deze maatschappij moet als trekker van het nieuwe complex gaan dienen.

Van Houweninge verdiende zijn eerste grote geld met de Duitse krimi Tatort. Daarna was hij werkzaam als co-auteur en producent van de succesvolle VARA-series Zeg eens AAA en Oppassen. Laatstgenoemde sitcom wordt sinds kort opgenomen in een tv-studio in de Schiecentrale. De andere opname-ruimte is gereserveerd voor een nieuwe VARA-serie: Ben zo terug, volgend jaar op tv.

Van Houweninges verhuizing van Hilversum naar Rotterdam was deels ingegeven door emotionele overwegingen. De televisiemaker uit Vlaardingen wilde terug naar zijn geboortestreek. Geld gaf echter de doorslag. 'In Hilversum is studioruimte schreeuwend duur', aldus F. Bos, directeur van Blue Horse Productions. 'Je moet ruim tevoren reserveren. Hier kun je nog pionieren.'

Bos wil niet zeggen hoeveel goedkoper hij in Rotterdam uit is. Een rekensommetje is echter snel gemaakt. Volgens een schatting van het OBR is de Schiecentrale honderd gulden per vierkante meter goedkoper dan mediacentra in Amsterdam, Hilversum of Aalsmeer kosten. Blue Horse Productions heeft achtduizend vierkante meter in gebruik.

Een voordeel is volgens R. van der Knaap van het OBR ook dat Rotterdam als locatie nog maagdelijk blank is. 'De stad komt daardoor snel af met vergunningen en faciliteiten.'

Het Nederlands Economisch Instituut (NEI) bracht onlangs het economisch belang van de Rotterdamse audio-visuele sector in kaart. Daar zijn inmiddels rond de tweehonderd bedrijfjes actief, die tezamen veertig miljoen gulden omzet draaien. Rotterdam veegt hiermee de kruimels van een markt, waarop in totaal in Nederland tussen de vier- en vijfhonderd miljoen gulden omgaat. Tien jaar terug zag het er overigens nog anders uit. Of liever gezegd, moest het er anders gaan uitzien. Rotterdam koesterde namelijk plannen om een soort Hollywood aan de Maas te worden. Die plannen leden echter schipbreuk door de torenhoge ambities. Anno 1997 stelt de gemeente zich tevreden met een plaatsje in de subtop.

Volgens amusementsbedrijf Endemol (dat driehonderd miljoen gulden in Nederland omzet) heeft Rotterdam zijn les van het verleden geleerd. 'Er zijn meer gemeenten die hebben geprobeerd om grote studiocomplexen te ontwikkelen. Maar het tv-landschap ligt in grote lijnen vast, dat is dus niet rendabel te krijgen. Zo'n Schiecentrale past precies bij de mogelijkheden van Rotterdam: leuk, maar klein', vindt T. Notermans, woordvoerder van Endemol.

Notermans dicht Rotterdam meer kansen toe als filmstad. 'Nederland heeft geen echte filmindustrie en Rotterdam heeft al enige traditie op dat gebied.'

Toch kiest de stad ook op dit vlak voor een voorzichtige benadering. De twee miljoen gulden die het Filmfonds jaarlijks heeft te vergeven vallen in het niet bij de twintig miljoen gulden die zijn Amsterdamse equivalent ieder jaar fourneert.

Volgens Filmfondsdirecteur D. Willemse is het verstandig dat Rotterdam probeert zich stapje voor stapje verder te profileren. 'Het is in een opbouwperiode niet realistisch om meteen enorme bedragen in te zetten. Als je dan geld overhoudt, keert zich dat tegen je.'

Als het aan Willemse ligt, wordt het experiment na 1998 uitgebreid. 'Voor elke gulden subsidie van het fonds is men verplicht anderhalve gulden uit andere budgetten in Rotterdam te besteden. Die multiplier van 150 moet mogelijk naar 250 of zelfs vijfhonderd.'

Rotterdam gaat binnenkort het deel van de Schiecentrale dat nog leegstaat verbouwen tot bedrijvencentrum voor kunstenaars, ontwerpers en programmamakers die zich op de nieuwe media storten. Ook rekent de gemeente erop dat het ambassadeurswerk van Blue Horse Producties vruchten gaat afwerpen.

Volgens directeur Bos zit dat er wel in: 'Er werken bij ons zeventig personeelsleden. Als we begin volgend jaar met de opnamen van Ben zo terug starten, komen er zestig medewerkers bij. Daarna staan een tv-film over de Duitse keizer Wilhelm II en een serie over milieu-criminaliteit op stapel. We onderhandelen nu over Duitse en Zwitserse versies van Oppassen. Als dat doorgaat zullen de opnamen voor een groot deel in deze studio's plaatsvinden'.

Hans Horsten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden