Klavierleeuw vol energie

De zaterdag in het Californische Palm Springs op 94-jarige leeftijd overleden pianist Earl Wild cultiveerde een combinatie van talenten die zijn kunstenaarschap Amerikaanser dan Amerikaans maakte.

‘Ik hou niet van superlatieven. De oudste, de beste, de jongste, bij pianisten zegt dat niks.’ De klavierleeuw Earl Wild was 89, toen hij zich in september 2005 in het Amsterdamse Concertgebouw opmaakte voor een recital waarbij hij zich geafficheerd zag als ‘de oudste pianist die ooit in het Concertgebouw optrad’. Wilds laconieke reactie: ‘Ik heb er negentig jaar over gedaan om te begrijpen waar Beethovens sonate opus 10 nummer 3 over gaat, maar ik geloof dat ik er nu achter ben.’

Roestvrijstalen vingers

Gesteund door een arts op rij 1, een huisvriend met bloeddrukmeter in de kleedkamer en lampjes onder de vleugel die hem zicht gaven op de pedalen, gaf de veteraan een Beethoven-Liszt-Chopinrecital waarin zijn specialiteit nog in overvloed doorschemerde. Wild cultiveerde een combinatie van talenten die zijn kunstenaarschap Amerikaanser dan Amerikaans maakte: energie, roestvrijstalen vingers, een neus voor quasi-orkestrale klankkleurpracht, en liefde voor ongegeneerde overdrijving van heroïek en sentiment.

Wilds recital van 2005 blijkt zijn laatste in Europa te zijn geweest. Hij is zaterdag in het Californische Palm Springs overleden, 94 jaar oud.

Wild, die in de VS als een van de virtuozen van de eeuw gold, kind aan huis was bij ’s lands ‘big five’-orkesten en door achtereenvolgende presidenten werd uitgenodigd in het Witte Huis (hij speelde voor Hoover, Roosevelt, Truman, Eisenhower en Kennedy), was 76 toen hij voor het eerst in Nederland was te horen – in het Utrechtse Vredenburg. Geboren in 1915 in Pittsburgh, kroop hij als 3-jarige achter de piano. Zijn studie nam een serieuze wending toen hij op les mocht bij Selmar Jansen, een pianist die had gestudeerd bij Liszts leerlingen Scharwenka en Eugen d’Albert.

Tremolo's

Wilds curieuze verworteling in zowel de Europese 19de eeuw als de Amerikaanse mediacultuur – hij werkte jarenlang als studiopianist voor de NBC-radio in New York – kwam onder meer tot uiting in Wilds eigen pianistische bewerkingen, zowel geïmproviseerd als op papier. In de ogen van Wild diende zelfs muziek van de legendarische bewerker Liszt te worden bewerkt, en liefst virtuozer te worden gemaakt. ‘Ik hou niet zo van simpele trillers en tremolo’s. Hoe kon Liszt met zulke tremolo’s vriendinnen hebben en tegelijk de heilige uithangen’, analyseerde hij in een gesprek met de Volkskrant.

Wild, ook wel een ‘ wandelend museum’ genoemd, musiceerde met personages als de dirigent Toscanini, de sopraan Maria Callas (‘de arme Callas, die zei: ik heb geen man en geen stem meer, het is over’), en ‘buiten de uitzending’ met de natuurkundige Albert Einstein, de man van de tijd- en ruimtedimensies (‘een geweldige denker, maar zijn vioolspel leek nergens naar’). Hij nam ruim 35 pianoconcerten en 700 solo-pianowerken op, niet alleen van 19de-eeuwers maar ook van Gershwin en Copland.

Earl Wild (AP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden