klassiek

VARIATIE OP BERIO MET LAPTOP..

Frits van der Waa

****Golijov: Ayre / Berio: Folk Songs. Dawn Upshaw en The Andalucian Dogs.DGG.

Componeren gaat tegenwoordig over het samensmelten van invloeden uituiteenlopende tijdvakken en culturen, en vooral over het behagen van deluisteraar. Het is wel eens anders geweest. Toch voldeed Luciano Berio alin 1964 moeiteloos aan de genoemde criteria met zijn Folk Songs. Zijnvakgenoten moeten verbaasd hebben opgekeken van hun rekenliniaaltjes. Beriohad het lef om gewoon elf volksliedjes bij elkaar te zoeken, en die metslechts zeven instrumenten te vatten in een veelkleurige zetting die ditstuk tot een kroonjuweel in zijn oeuvre maakt. Toegegeven, Berio beschikteover de beste zangeres van zijn tijd, zijn echtgenote Cathy Berberian.

De Amerikaanse sopraan Dawn Upshaw is ook niet voor de poes. Speciaalvoor haar schreef Osvaldo Golijov een tegenstuk voor Folk Songs, getiteldAyre. Golijov (1960) groeide op in Argentinië, maar stamt uit een joodsefamilie van Oost-Europese herkomst. Een flink deel van zijn volwassen levenbracht hij door in Israël en de VS. Ayre bestaat eveneens uit elfdeeltjes, maar is minder compact dan Berio's voorbeeldcompositie. Golijovsinspiratiebronnen liggen vooral in het mediterrane gebied, waar Westerse,Arabische, Joodse en zigeunermuziek elkaar over en weer beïnvloedden. Mededankzij de inbreng van een laptop creëert hij even curieuze alsbekoorlijke klankmengsels, geholpen door de fantastische stembanden vanUpshaw, die kan kermen als een kat, maar tegelijkertijd de engelen uit dehemel zingt.

Dat de flankerende Folk Songs toch nog net iets beter, leuker enveelzijdiger zijn, kan Golijov met geen mogelijkheid aangerekend worden.

TOEGEWIJDE VERTOLKINGEN

***Jeff Hamburg: Looking East. Nienke Oostenrijk, Marcel Beekman e.a.Futureclassics.

De Nederlandse, in Philadelphia geboren componist Jeff Hamburg heeft eenvergelijkbare smaak als Golijov, zij het dat hij zich wat exclusiever richtop zijn joodse roots. Dat komt in alle vier composities op de cd totuiting: zelfs het tekstloze strijkkwartet 'Hashkivenu' is gebaseerd op eenjoodse gebedsmelodie. Het is het opwindendste stuk van de plaat, en datniet alleen omdat de vier strijkers het zo te horen maar net redden. Deandere drie composities zijn erg uitgesponnen, de toegewijde vertolkingenvan sopraan Nienke Oostenrijk en tenor Marcel Beekman niet te na gesproken.

UITGEDIJDE SLAAPLIEDJES

***Baltic Voices 3. Estonian Philharmonic Chamber Choir o.l.v. PaulHillier. HM.

Paul Hillier, de dirigent van het Eesti Filharmoonia Kammerkoor, heeftvoor de derde cd van het gezelschap een keur aan composities bijeengebrachtwaarin het begrip 'Baltisch' even ruim is opgevat als hetuithoudingsvermogen van de luisteraar. Het koor is ongelooflijk goed, maarvan de acht hier verzamelde composities beklijven er niet veel. Meditatiovan de Est Erkki-Sven Tüür is mede dankzij de metaalklanken van hetRaschèr Saxofoon Kwartet heel genietbaar. De vijf Kurpian Songs van dePool Górecki klinken in weerwil van de tekst allemaal als uitgedijdeslaapliedjes.

DUITS EN VINNIG

*****John Adams: I was looking at the ceiling and then I saw the sky. Div.solisten en The Band of Holst-Sinfonietta o.l.v. Klaus Simon (2 cd's).Naxos.

De kameleontische gaven van de Amerikaanse componist John Adams komennergens zo markant naar voren als in zijn muziektheaterwerk I was lookingat the ceiling and then I saw the sky uit 1995, een bedwelmende flirt metde vele idiomen van pop, jazz en musical. De integrale opname van Naxos iseen mooi alternatief voor de Nonesuch-cd van 1999, die slechts eenuittreksel van het stuk bevat. De cast is Duits, maar daar is niets van tehoren, en de band speelt een stuk vinniger. Je moet er van houden, maardoor zijn grensoverschrijdende karakter kan dit stuk gelden als Adams'eigen evenknie van Folk Songs.

Frits van der Waa

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden