Klassiek

Saariaho: L’amour de loin, olv Nagano. H.Mundi (2 cd’s). * * * * *..

Roland de Beer

Jaufré Rudel, een troubadour uit de Provence die volgens een middeleeuwse legende zo bezeten was van een denkbeeldige ‘verre geliefde’ dat hij ziek werd van opwinding toen zij echt bleek te bestaan, stak de Middellandse Zee over en stierf bij aankomst in Tripoli in haar armen.

Ziedaar de inhoud van L’amour de loin, van de Finse Kaija Saariaho. De opera ging in 2000 in Salzburg in première, en was in een semi-enscenering van Pierre Audi te zien in het Holland Festival 2005. Niet tot ieders enthousiasme, want in L’amour de loin is ‘drama’ afwezig. In Saariaho’s muzikale vocabulaire komt het begrip ‘theatrale wending’ nauwelijks voor.

Wel is er zindering, poëzie (van Amin Maalouf) en vocaal raffinement, en gaan verlangens en boetedoening gehuld in langzaam verglijdende harmonieën, flikkerend door permanente timbrewisseling. L’amour de loin is een van de fascinerendste grotere partituren van de laatste kwarteeuw – al lijkt het ’t beste om niet alleen de gravin van Tripoli denkbeeldig te houden, maar het hele schouwspel. Bij de verzengende electro-instrumentale gloed waarin Saariaho de zangstemmen laat verdampen, is de eigen fantasie van de luisteraar een probater theatermiddel dan de beelden die er tot nu toe bij werden gevoegd.

Leve de dirigent Kent Nagano, kortom, die voor een productie met Berlijnse omroepkeurkorpsen sublieme solostemmen uitkoos (Daniel Belcher, Ekaterina Lekhina, Marie-Ange Todorovich). Hij zet ze zo kunstig in het perspectief van electronica, Orchester en Rundfunkchor, dat je ze steeds terug wilt horen.

Palavers en hallucinaties
Thomas Adès: The tempest, olv Adès. EMI (2 cd’s). * * *

Een vuistregel bij opera op cd is dat je eerst naar de laatste schijf moet luisteren, om daarna pas te horen hoe moeizaam de makers en/of uitvoerenden hun draai hebben gevonden op schijf 1. Dit geldt in sterke mate voor The tempest van Thomas Adès, naar Shakespeare. Gecomponeerd in 2004 voor de Londense Royal Opera, en daar door Adès zelf gedirigeerd.

Hallucinerend klinkt een episode in de laatste akte (schijf twee, track 5), waarin de luchtgeest Ariel aan komt zetten met tovermuziek. Hallucinaties, daar draait het om in The tempest, en daar is Adès goed in. Maar akte 1 dwingt tot langdurig doorbijten. Je hoort orkestrale vondsten, maar ook taai gepalaver. Eliminering van Shakespeares poëzie krijgt hier weinig muzikale compensatie. Zelfs prachtige stemmen als die van Simon Keenlyside (Prospero), Ian Bostridge, Kate Royal en de in ijle hoogten roncirkelende Cyndia Sieden (Ariel) veranderen daar weinig aan.

Lange winter
Schubert, Winterreise. Mark Padmore. H.Mundi. * *

Dinsdag komen ze naar het Amsterdamse Concertgebouw, Mark Padmore en de pianist Paul Lewis, om hun Winterreise van Schubert over te doen op het podium. Op cd hoor je delicaat pianospel en een onvaste, fors vibrerende tenor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden