klassiek

OPERA MET DAMPENDE DRUGS..

********

Haydn, Orlando Paladino, o.l.v. Harnoncourt. Deutsche Harmonia Mundi (2 cd’s).

‘Specialist’ mogen we Nikolaus Harnoncourt niet meer noemen, laat staan ‘oude-muziekspecialist’. Maar of hij nu Bartók op de plaat zet, de Negende van Bruckner of de Moldau van Smetana, altijd zal Harnoncourt er een boodschap mee uitdragen. Ook nu hij als Razende Roeland door de 18de eeuw van Joseph Haydn galoppeert, luidt die boodschap: ‘Luister hoe actueel deze muziek is.’

De Haydnvorser H.C. Robbins Landon, die in de jaren 1970 festivals afreisde en alles op alles zette om het vergeten muziektheateroeuvre van Haydn weer opgevoerd te krijgen, rekent Orlando Paladino tot Haydns minder evenwichtige opera’s. Daar moet je bij Harnoncourt niet mee aankomen.

Orlando Paladino, uit 1782, is volgens Harnoncourt een ‘totaal doorgedraaide, moderne’ opera: met pathos én ironie, met parodie én echte emotie, met heroïek en waanzin en ‘dampende drugs’, verstrekt door ‘medisch personeel’ als een tovenares en een hellewachter.

Harnoncourt nam het stuk live op, met Michael Schade, Patricia Petibon, Christian Gerhaher en Werner Güra in de hoofdrollen. Aan het pats boem waarmee hij zijn ensemble Concentus Musicus Wien de ouverture laat inzetten, valt al te horen dat Haydns broodheer Prins Esterhazy zich in de opvatting van Harnoncourt geen seconde heeft mogen vervelen. De geestesgesteldheid van de razende ridder, zijn gemankeerde geliefde Angelica, de hoofdafhakker Rodomonte en de knechten en sprookjesfiguren die hen omringen is doorgaans agitatissimo – totdat Haydn de dolende Roeland in slaap tovert en geheel omgeturnd laat ontwaken met een begeleid recitatief van onaardse schoonheid.

Intussen zijn er mooie aria’s en ensembles, niet zelden met forse uithalen van Petibon (Angelica), gebulder van Gerhaher (Rodomonte), blaffende hoorns, sissende bekkens en roetsjwerk door Harnoncourts oude toetsenist Herbert Tachezi. Afgewisseld met herderswijsjes onder begeleiding van ‘arcadische’ luittonen. Duidelijk is dat Haydn in dit dramma eroicocomico een eigen wereld creëerde, vol pakkend ‘heroïsch-komisch’ contrast. De vraag is of die wereld bij Harnoncourt ook veel pakkender naar voren komt dan bij Antal Doráti, de inmiddels gestorven Haydnprofeet, die in een spraakmakende opname anno 1977 fluwelen orkestspel liet prevaleren, en vloeiende zanglijnen van ‘dames’ als Arleen Auger en Elly Ameling. Iets van beide benaderingen, dat zou mooi zijn.

EEN MOZART DIE WAKKER HOUDT

*********

Mozart, Die Zauberflöte, o.l.v. Abbado. DG (2 cd’s).

Wie Mozart wil horen in een ouderwets ‘verrukkelijke’ aanpak en daar toch graag wakker bij blijft, komt gauw uit bij Claudio Abbado. Met een fluwelen Mahler Chamber Orchestra en vloeiende stemmen als die van Dorothea Röschmann (Pamina) en Christoph Strehl (Tamino) presenteert Abbado een prachtig uitgebalanceerde Zauberflöte, rijk aan tempocontrast en gedetailleerd tot in de fijnste nootjes van de Drei Knaben.

DE STEMBANDEN WERKEN MEE

*********

Wagner, Parsifal, o.l.v. Christian Thielemann. DG (4 cd’s).

Placido Domingo, onlangs nog de hoofdrolvertolker in een Tristan-opname die hij bij stukjes en beetjes aan elkaar liet plakken in een EMI-studio, zingt de voor tenoren minder veeleisende Parsifal van Wagner al een jaar of vijftien gewoon live op de podia. Omdat het niet waarschijnlijk is dat Domingo (65) daar nog eens vijftien jaar aan toevoegt, was het een goed idee van de Weense Staatsopera hem nog eens in één productie te zetten met de gelouterde mezzo Waltraud Meier. En eerlijk is eerlijk, de stembanden willen best nog meewerken aan het craquelé van hun sterk doorleefde, niet zwabberende maar ook niet bepaald trompetterende vertolkingen van Parsifal en Kundry. Dirigent Christian Thielemann, die graag en goed zwelgt in Wagnerklanken, wordt hier tegengewerkt door een afstandelijke, niet zeer heldere opnametechniek.

Roland de Beer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden