klassiek

INTIEM-NOSTALGISCH..

HHHHI

Skrjabin, Medtner, Stravinsky. Evgeni Kissin (piano). RCA/BMG.

Tel Rachmaninov en Skrjabin bij elkaar op, deel dat door twee en treker een klein beetje van af. Dan krijg je Nikolaj Medtner. Zo ongeveer kanhet signalement luiden van de Russische componist en pianist die net alsSkrjabin en Rachmaninov aan het conservatorium van Moskou studeerde, daarnet als Skrjabin en Rachmaninov les had van de componisten Arenski enTanejev, en wiens loopbaan net als die van Skrjabin en Rachmaninov worteldein een mateloze maar alleszins te billijken interesse voor Chopin enSchumann.

Medtner. Net als Rachmaninov hoorde hij tot de Russen die deSovjet-Unie na de Oktoberrevolutie verlieten. Na zijn dood in 1951 werd hijweer bij de Russische Familie ingelijfd. Een verschil met Rachmaninov enSkjrabin was dat hij beiden overleefde, lang genoeg om te zien dat zijnroem vergeleken met die van hen in het niets viel.

Twee Russische pianisten pakten vorig seizoen de draad op. EvgeniKissin en Boris Berezovski reisden allebei met werk van Medtner langs depodia. Kissin speelde in Amsterdam de Sonata-Reminiscenza. Die staat nu ookop zijn jongste cd, samen met duizelingwekkende uitvoeringen van Skrjabinssonate nr 3 en Stravinsky's Mouvements de Pétrouchka.

De term 'duizelingwekkend' zal bij Medtner niet gauw vallen. Hij vliegtin harmonisch opzicht minder hoog dan Skrjabin, en mist diens flitsen vanwaanzin. Medtners muziek heeft ook niet de indringende melodiek engrotehandenpianistiek van een Rachmaninov, met wie hij wel een muzikalehouding deelt waarin conservatisme en progressiviteit hand in hand gaan.Maar om hem 'the poor man's Rachmaninov' te noemen, zoals demuziekhistoricus Taruskin deed, gaat te ver. Je hoeft geen Kissin te hetenom de waarde te herkennen van Medtners muzikale poëzie.

Je loopt wel kans flink aan de Sonata-Reminiscenza gehecht te raken alsje hem door Kissin hoort spelen. Die weet precies de intiem-nostalgische,maar ook geprononceerde toon te treffen. De sonatevorm is hier verdund toteen nevel waarin melodieën, thema's en fragmenten opdoemen alsgeheugenflarden, in het kielzog van een opening die klinkt als eenkinderversje. Medtner heeft als Russische Brit nog mogen meemaken dat eenMaharadja van Myhore opnamen sponsorde van zijn werk. Een groteMedtner-collectie op het Britse label Hyperion heeft hij niet meer gehoord.Echt gelukkig zou hij vermoedelijk pas zijn geworden van Kissin.

LUMINEUZE SAMENWERKING

HHHHI

Beethoven, Vioolconcert; Romances 1 en 2. Maxim Vengerov en LSO olvRostropovich. EMI.

Met Kissin hoorde Maxim Vengerov in de jaren tachtig tot een generatievan Russische wondertieners die stormenderhand het wereldpodium veroverden.Maar pas onlangs durfde Vengerov een opname aan van het Vioolconcert vanBeethoven - voor violisten nog altijd de heilige graal. Vengerov deed hetmet hulp van een oude steun en toeverlaat, de dirigent MstislavRostropovich. Hun uitvoering met het London Symphony Orchestra documenteerteen lumineuze vorm van samenwerking, waarbij vooral Beethovens poëtischekanten worden belicht. De geest van de Romances klinkt sterk door. Wie een'gearticuleerde' Beethoven wil, is hier aan het verkeerde adres.

WELSPREKENDE AANSLAG

HHHHI

Mozart (KV 578), Schubert (D 784) e.a. Saleem Abboud Ashkar (piano).EMI.

Tot de boeiendste verschijningen in de debuutserie van EMI hoort SaleemAbboud Ashkar, een Palestijnse pianist die opgroeide in Nazareth enstudeerde in Londen en Hannover. Ashkars lichte maar welsprekende aanslag,in de verte te vergelijken met die van Maria João Pires, vormt eenprachtige basis voor sonate-uitvoeringen van Mozart en Schubert. Voor deslotdelen van Brahms' Händelvariaties mag hij wat meer aan de halterstrekken.

Roland de Beer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.