Klassieke cd-winkel is te elitair

De dreigende teloorgang van de vakhandel in klassieke muziek is maar ten dele terug te voeren op de recente verkoop van cd's door Kruidvat....

VOLGENS Kees Koudstaal zijn de gevolgen van het op de markt brengen van goedkope cd's onder andere dat er onvoldoende marge rest voor het instandhouden van een voor de klant interessant en voldoende gediversifieerd aanbod (de Volkskrant, 6 juli). Dit zou de doodsteek zijn voor de klassieke vakhandel. Verder wordt er te weinig verdiend, waardoor handelaren en producenten niet, dan wel in mindere mate, bereid zijn jong en onbekend talent tot ontwikkeling te laten komen.

De ontwikkeling naar goedkopere cd's en nieuwe outlets begon al jaren voordat het Kruidvat zich met cd's ging bezighouden. De volgens Koudstaal dreigende teloorgang van de klassieke vakhandel heeft dan ook heel andere oorzaken.

Het Kruidvat werkt met Joan Records, een onafhankelijke producent, die naast heruitgaven ook veel nieuwe opnames maakt met jonge en vooral Nederlandse musici. Deze maatschappij biedt de cd's aan tegen een relatief lage prijs waar niet alleen de producent en het Kruidvat zelf, maar ook de musici aan verdienen.

Compactdiscs van jong talent, zelfs met juichende recensies, verkopen in Nederland bij een echte hit in de klassieke vakhandel ongeveer duizend cd's. Bij een gemiddelde belangstelling heb je het met tweehonderd stuks wel gehad. Bij het Kruidvat gaat een goed lopende cd of cd-box op zijn minst 20 duizend keer over de toonbank; van een echte topper als de Chopin-box uit 1998 (dertien cd's) werden wereldwijd zelfs 70 duizend exemplaren verkocht.

Elke zichzelf respecterende musicus droomt van deze aantallen, zeker als de randvoorwaarden voor de opname (bijvoorbeeld geluidskwaliteit, opnametechniek, voldoende tijd voor de opname, honorarium) goed verzorgd zijn. Mij ontgaat de reden waarom ik geen opnames voor het Kruidvat zou maken.

Koudstaal stelt dat onafhankelijke cd-producenten, door de goedkope cd's van het Kruidvat, het onderspit zullen delven en dat jonge musici niet meer aan bod zullen komen. De vraag is of de grote platenmaatschappijen jonge musici wel stimuleren.

Toen Philips ter gelegenheid van het Mozartjaar (1991) een paar meter Mozart uitbracht werden nauwelijks nieuwe opnames gebruikt: Philips putte uit zijn eigen catalogus. De onafhankelijke producenten, die geen Mozart meer verkochten, en de musici stonden met lege handen. De bekende platenmolochs nemen trouwens al enkele decennia geen risico's meer met jonge musici; het Kruidvat daarentegen heeft de afgelopen vier jaar meer jonge Nederlandse musici een kans geboden dan Philips in de afgelopen dertig jaar.

De ene na de andere megaster wordt door de grote maatschappijen gecreëerd. Maar ik heb nog nooit een reclameposter gezien voor een jong talent, tenzij dat talent op eigen kracht al een solide reputatie had verworven. Pas dan is een grote platenmaatschappij bereid hem of haar te ondersteunen.

De muzikale zowel als de technische kwaliteit van de opnames van de via het Kruidvat verkochte cd's is de laatste jaren spectaculair verbeterd en zweeft nu tussen wat internationaal gezien als goed en bij vlagen als uitstekend wordt beschouwd. Het probleem van de klassieke vakhandel zit kennelijk in het feit dat zij er niet in slaagt om voldoende klanten te trekken om de kleinere marge op deze producties, middels hogere verkoopcijfers, goed te maken.

Het is zeer wel mogelijk dat er, door het aanbod van goedkopere cd's, inderdaad een aantal platenzaken zullen verdwijnen. In tegenstelling tot wat Koudstaal stelt, leidt dit niet tot een daling van het aantal verkooppunten. Integendeel; het worden er juist meer.

De klassieke vakhandel wordt steeds meer, net als de hoedenwinkel, een speciaalzaak met gespecialiseerde kennis achter de toonbank en met een voorraad waar elke musicus en ware liefhebber altijd op af zal blijven komen. De huidige ontwikkelingen hoeven geen bedreiging te zijn, mits de vakhandel er in slaagt haar eigen cultuur te veranderen. Zij moet het lichtelijk elitaire denken over de klassieke cd achter zich laten en een grotere groep potentiële kopers met gerichte reclame en de juiste argumenten de weg naar de winkel wijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden