Klassiek gegeven sterft in regen van kogels

Last Man Standing van Walter Hill. Met Bruce Willis, Bruce Dern, Christopher Walken, Karina Lombard. In 26 theaters, waaronder City 7 Amsterdam, Pathé 1 Scheveningen, Pathé 2 Rotterdam..

'Hoe diep je ook zinkt, er is altijd Goed en Kwaad', zegt John Smith (Bruce Willis), als hij in een voice over vertelt wat hem overkwam toen hij, op weg naar Mexico om een tijdje onder te duiken, in Jericho kwam, vlak bij de grens. Een vervallen stadje van niets.

Smith zit in zijn auto en kijkt rond, ziet de begrafenisondernemer timmeren aan een verse kist en er steken twee mannen met een vrouw over. John Smith kijkt naar de vrouw 'en toen begon alles'.

De keuze tussen goed en kwaad is in Jericho nauwelijks te maken. Het stadje is een tussenstation voor de vrachtwagens die in de droogleggingstijd volgestapeld met drank vanuit Mexico naar Texas en verder rijden. Twee bendes strijden om de hegemonie: de Iers-Amerikaanse van Doyle (David Patrick Kelly) en de Italiaans-Amerikaanse van Strozzi (Ned Eisenberg). De vrouw (Alexandra Powers) naar wie John Smith keek is het liefje van Doyle en met hem krijgt hij het eerst te maken.

Wanneer hij een paar mannen van Doyle heeft neergeknald, omdat deze zijn auto beschadigden, laat Smith zich door Strozzi inlijven. Tegelijk overweegt hij de aanbieding van Doyle om hém van dienst te zijn.

Als een soort dubbelspion haalt hij van beide kanten zijn geld binnen: tussen twee kwaden valt niet te kiezen. John Smith kiest alleen voor zichzelf.

De plaatselijke sheriff (Bruce Dern) kent inmiddels ook al geen verschil tussen goed en kwaad, hoewel hij uiteindelijk weet aan welke kant hij moet staan. En wanneer iemand van de federale recherche op bezoek komt, blijkt ook de overheid niet te kiezen, behalve voor de winnaar. Aan die dranksmokkel valt niets te doen, maar in Jericho is slechts plaats voor één bende. Koningsschutter John Smith moet maar beslissen welke partij wint en dan wegwezen.

In theorie een gegeven met ijzersterke elementen, indien bijvoorbeeld ontwikkeld als het meesterwerk waarop Last Man Standing is gebaseerd: Yojimbo van Akiria Kurosawa, uit 1961. Daarin speelt Toshiro Mifune een samurai die zich tijdens een chaotisch periode in de Japanse middeleeuwen verhuurt aan twee rivaliserende bendes en dan rustig toekijkt hoe deze elkaar afmaken. En Kurosawa weet dat schitterend uit te werken. Hij kreeg enkele navolgers, met als bekendste variatie A Fistful of Dollars (1964), de spaghettiwestern van Sergio Leone die Clint Eastwood bekendheid gaf.

Arthur Hill had echter niet genoeg aan Yojimbo. Hij mengde er western- en gangsterelementen door, terwijl de voice over ook sterk doet denken aan een Raymond Chandler-verfilming, met privé-detective Philip Marlowe. Bruce Willis als een detective-samourai-eenzame cowboy.

Last Man standing heeft naast een veelbelovende begin ook een goed, even clichématig als klassiek slot: John Smith rijdt als enige overlevende van een reeks bloedbaden weg met laconieke opmerking dat hij net zo ver is als toen hij Jericho binnenreed, maar dat hem zoals gewoonlijk wel weer wat te wachten zal staan. Daartussen is echter nauwelijks een ontwikkeling, laat staat een verdieping.

De enige nuance aan de cynische schutter John Smith is zijn gevoel voor de vriendin van Doyle, maar tussen die twee gebeurt helemaal niets dat lijkt op romantiek of psychologie. Er is helemaal geen aanleiding van Smith om zich voor die vrouw in te zetten. Na het eerste schot volgen er meer, net zolang tot iedereen gestorven is. Dat is alles.

Last Man Standing is een aaneenschakeling van schotenwisselingen, er worden meer kogels verspild dan flessen whiskey. Hij is niet meer dan een explosie van viriliteit. John Smith heeft achtergrond noch toekomst, hij schiet omdat hij een pistool heeft. Hij is een eendimensionale held in een eendimensionale film van een regisseur wiens verwijzing naar klassiekers niets betekent. PvB

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden