Kinderreisgidsen zijn bijna onverkoopbaar

Reizen met kinderen kan boeiend zijn als volwassenen rekening houden met het ritme en de verwachtingen van de kleine mede-passagier(s)....

door Joep Auwerda

DE MEDEWERKSTER van de kinderboekwinkel zucht. De medewerker van de reisboekhandel zucht. De vraag was: loopt het een beetje met de verkoop van reisboeken en -gidsen voor kinderen en jongeren? Nee dus. Uitgevers doen hun best, maar niet zelden merken ze dat de markt te krap is.

Bij de Kinderboekwinkel in Amsterdam staat al bijna drie jaar Duitsland (Gottmer, * 27,50) op de plank. Het landenboekje, onderdeel van een serie, is niet meer te bestellen. De medewerkster: 'Gottmer riep in het begin nog: andere uitgevers hebben het verkeerd aangepakt, ons gaat het wel lukken. Niet dus. En aan de boekjes lag het niet.'

Het Wereldvenster (Unieboek), vertelt ze, heeft een serie gemaakt voor kinderen van 6 tot 12 jaar, over het dagelijks leven in verre landen. In Dorp in Thailand vertelt Faiporn (11) bijvoorbeeld over de driehonderd treden die ze telt, elke keer als ze naar de boeddhistische tempel Doi Soethep loopt, over haar vader die op straat noedels met gekruid vlees en groente verkoopt en over het meditatie-uur voor het boeddhabeeld op school.

Zo vertellen, in dertig deeltjes, kinderen over alledaagse dingen. Leuke boeken, die niet meer leverbaar zijn, maar wellicht nog in de bibliotheek staan.

De baas van reisboekhandel Pied à Terre in Amsterdam: 'Neem de boeken voor kinderen rustig mee en breng ze maar terug wanneer je wilt, ik verkoop ze toch zelden. Waarom? Het is een rare markt. Waarschijnlijk omdat kinderen niet de macht over de portemonnee hebben. Voor hun eigen reisgidsen geven ouders gemakkelijk veertig gulden uit, maar voor een kinderboek doen ze dat niet snel.'

Uitgeverijen geven het niet op. Samen met Lannoo is de ANWB bij wijze van proef begonnen met de productie van reisgidsen voor de jeugd (9 tot 15 jaar). Eind april zijn Italië, Duitsland en Spanje uitgekomen, elk in een oplage van vijfduizend exemplaren. (De oplage van ANWB-gidsen voor volwassenen bedraagt 10- tot 15-duizend.) Per deel kosten ze * 19,95. Er is nu nog geen peil op te trekken, maar als de verkoop goed gaat lopen, meldt uitgever Michiel Hatenboer, volgen Engeland, Griekenland en Portugal.

En vakantie-topper Frankrijk? Hatenboer: 'De oorspronkelijke gidsen zijn in het Frans uitgegeven door Casterman. De illustraties zijn getekend volgens de stijl van de klare lijn uit de school van Kuifje's schepper Hergé.

'De Casterman-gidsen over Frankrijk hebben voor ons twee nadelen. Er zijn veel deelgidsen, die we moeten inkorten en de tekenaren hebben niet met de klare lijn gewerkt. Omdat we die stijl willen handhaven, moet er apart voor ons een illustrator aan het werk. We denken nog na.'

In de ANWB-jeugdgidsen vertellen honderden kleurentekeningen de helft van het verhaal. Uit de flaptekst blijkt dat de uitgever ook op volwassenen mikt: 'Deze gids is leuk, leerzaam en toegankelijk. Voor iedereen van negen tot negenennegentig.' Maar de meeste lezers zullen toch de achterbankzitters zijn. Voorin de auto zijn de reisleider en de chauffeur voor hun praktische informatie aangewezen op echte reisgidsen.

Gemiste kans in de Duitsland-gids: geen woord over het Clingendael-rapport Burenverdriet waaruit blijkt dat 18 procent van de schooljeugd denkt dat Duitsland oorlogszuchtig is en de wereld wil overheersen. Wel in de gids: informatie over het (ook verhoudingsgewijs) grote aantal asielzoekers dat Duitsland opneemt. En: 'Veel Duitse jongeren proberen te begrijpen waarom de dictatuur heeft kunnen ontstaan in hun land en ze zijn vastbesloten dat zoiets nooit meer mag gebeuren.'

Denkt uitgever Hatenboer dat de serie het redt? 'Ik geef toe: tieners zijn een moeilijke doelgroep, maar onder de 3,5 miljoen ANWB-leden moeten toch vijfduizend geïnteresseerden zijn?'

Bovendien, zegt hij, vormen de gidsen onderdeel van 'een compleet pakket'. Ook in de ANWB-winkels: Peuters op de Achterbank, spelletjes voor onderweg (voor 2 tot 6 jaar, * 14,95), het Kindervakantieboek (voor 4 tot 9 jaar, gratis voor leden) en het Achterbank Vakantie Boek (voor 7 tot 14 jaar, * 4,95).

Een jongetje van vijf verdwaalde in het bos. Ruim vierendertig jaar later kan hij zich nog haarscherp de kruising van zandpaden voor de geest halen waar hij zich radeloos op de grond liet vallen, met een waas van tranen voor de ogen, roepend om zijn grote broers en zus. Hij weet niet hoe lang het geduurd heeft tot er een aardige mevrouw langskwam die hem troostte en terugbracht naar het kinderkamp.

Het kan ook flink mislopen. Nadat de Amerikaanse peuterjuf Colleen Politano in haar omgeving meemaakte dat een verdwaald kind na twee dagen gevonden werd en vervolgens overleed, schreef ze Lost in the Woods, child survival, for parents and teachers (ICS Books, * 17,95).

Met de verhalen en tekeningen in het boekje kun je een kind leren niet te blijven dwalen, een schuilplek voor zichzelf te maken, zichzelf warm te houden en de aandacht te trekken met een fluitje.

Een ander tot de verbeelding sprekend boekje is Mijn eerste Survival gids door Hugh McManners (Van Holkema & Warendorf/Standaard Uitgeverij, * 24,90). Het is een soort scoutinggids, waarin simpele overlevings- en kampeertechnieken worden behandeld: een tent maken, vuurtje stoken, kompas lezen, een zakmes gebruiken. De illustraties zijn leuk, de uitleg is helder.

Gloednieuw op de markt is Op vakantie met baby's, peuters en kleuters, alles over reizen met kinderen van 0 tot 6 jaar van Marlou van Paridon (Wereldbeeld/Inmerc, * 19,90). Paridon heeft twee kinderen en werkt als reisjournaliste voor onder meer het Algemeen Dagblad. Volgens de uitgever is er 'veel onzekerheid en weinig informatie over reizen met kleine kinderen'. Elf interviews met reizende ouders over hun ervaringen. Tips, adviezen en ideeën voor een verantwoorde en leuke vakantie.

Wie er zeker van wil zijn dat de kinderen zich op vakantie in Frankrijk zullen vermaken, koopt Met de kids naar Frankrijk, alle kindvriendelijke informatie en tips voor gezinnen met kinderen (Kosmos, * 24,90). Over kindvriendelijke campings, goochelmusea, prehistorische grotten, waterparadijzen, dierentuinen, luchtvaartpretparken, stoomtreinen en klokkengieterijen. De samenstellers zijn gemakzuchtig te werk gegaan: de blokjes tekst per attractie zijn summier en de plaatsaanduidingen globaal.

De meeste ouders houden hun reizen simpel als ze met de kinderen op stap gaan. Liever per auto in één ruk naar de huurtent in Bretagne, waar de spelleiders klaarstaan, dan per ligfiets wild kamperen in Schotland. Dat er veel meer mogelijk is, bewijst Travel with Children (Lonely Planet, * 30,50) van Maureen Wheeler. Haar kinderen Tashi en Kieran, inmiddels tieners, gingen mee naar tientallen landen op alle continenten.

Wheeler zag in een Indiase bus een moeder haar handen gebruiken als po voor haar baby. De urine werd uit het raam gekieperd. Voor westerlingen geen oplossing, concludeert ze.

In ontwikkelingslanden zijn onontbeerlijk: Met kinderen in de tropen, een medische vraagbaak (KIT-uitgeverij, * 14,90) én uithoudingsvermogen. Wheeler beschrijft hoe ze na lange, hete en stoffige busritten het liefst meteen stilte en rust wilde zoeken, maar besefte dat eerst de kinderen verzorging nodig hadden. Zij bepaalden het programma en het tempo.

Wheeler: 'Kinderen verwachten natuurlijk dat een ouder alles weet. Jij bent de bron van alle wijsheid en kracht. Het maakt niet uit hoe kwetsbaar je je voelt, tijdens een reis mag je kinderen geen desillusie bezorgen. Wees besluitvaardig.' En: 'Jij bent het enige element in hun omgeving dat vertrouwd voor ze is.

Met dank aan: de Kinderboekwinkel, Rozengracht 34, N.Z.Voorburgwal 344, Amsterdam en reisboekhandel Pied à Terre, Singel 393, Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden