Kinderen willen theater over levensvragen zien

Dood, religie, verraad, oorlog, angst, Liesbeth Coltof gaat geen onderwerp uit de weg, ook al maakt ze haar theatervoorstellingen voor kinderen....

Marian Buijs

'ALS jeugdtheatermaker manoeuvreer je je vrijwillig in de positie van kinderen. Wat je ook doet, je wordt door de toneelwereld behandeld als een kind. Zoals volwassenen tegen een kind zeggen, wat een mooie tekening! Waarderend, maar ze kijken er ook wat meewarig op neer.'

Die uitspraak van theatermaakster Liesbeth Coltof (45) heeft haar nooit weerhouden voorstellingen voor kinderen te blijven maken. En vandaag blijkt het tegendeel: voor haar hele oeuvre krijgt ze de prestigieuze Prins Bernhard Cultuurfonds Theaterprijs, groot honderdduizend gulden.

Vijfentwintig jaar werkt ze nu in het theater. Na de Utrechtse Academie waar ze met klasgenoten als Hans van den Boom en Roel Adam een theatergezelschap oprichtte, Lijn Negen, het huidige Stella, regisseerde ze historische producties als Dag Monster en Ifigeneia Koningskind bij uiteenlopende gezelschappen als Teneeter, Eldorado of het RO Theater. Sinds 1989 is ze artistiek leidster van het Amsterdamse gezelschap Huis aan de Amstel waar ze er nog steeds goed in slaagt haar eigen artistieke ontplooiing te koppelen aan wat een kinderpubliek toekomt.

Dood, religie, verraad, oorlog, angst, geen onderwerp gaat ze uit de weg. 'Kinderen zijn bezig met levensvragen', zegt ze vaak. 'En in de beslotenheid van het theater moet daar ruimte voor zijn.' Samen met huisschrijver Roel Adam bewerkte ze klassiekers als Romeo en Julia en Brechts Moeder Courage voor kleuters, bracht een onversneden klucht (Siberië) en zocht raakvlakken met het volwassen toneel, met dans (Kinderjaren), beeldende kunst en muziek (Voyeurs).

Ze realiseerde een voorstelling voor vluchtelingen in Kroatië, een coproductie met een Russisch gezelschap en het locatieproject Thuis, vijf eenakters, gespeeld in leegstaande flats in de Bijlmermeer. Ook inhoudelijk blijft ze zoeken nieuwe methodes en nieuw materiaal. Met haar spelers was ze zes weken te gast in een inrichting voor geestelijk gehandicapten. Met het opgedane materiaal maakten ze de gelauwerde productie Bijna was ik goed.

Los van al die omzwervingen en haar onvermoeibare vernieuwingsdrang is Coltof een getalenteerd regisseur. 'Ik heb bij haar altijd het gevoel dat ik goed speel', zegt actrice Debby Korper. 'Ze neemt nooit genoegen met het eerste wat ik probeer. Altijd peutert ze door. Daardoor ontkom je als speler aan je eigen cliché's. Het is nooit een luie hangsfeer, alles wordt uitgeprobeerd. Dat is tegen het eind wel eens lastig, dan is er vaak te veel materiaal. Maar ik heb zeven voorstellingen met haar gedaan en elke keer was het totaal iets anders.'

Haar regiemethode frappeerde ook dramaturg Carel Alphenaar die de Hamlet bewerkte. 'Iedereen kan spelers laten improviseren, maar zij bracht een stapel muziek mee. Dat zette meteen de juiste toon en wekte bij de acteurs automatisch de juiste emoties op. Zo was ze indirect toch directief.'

Alphenaar prijst haar keuze om de versvorm in Hamlet voor kinderen toch te handhaven. 'Hoe ze in die voorstelling een oude theatertruc nieuw leven inblies door de acteurs in de toneelspelersscène op hun knieën te laten spelen, nog kleiner dan kinderen. Die scène heb ik nooit leuker gezien.'

'Een doordouwer, zegt regisseur Jos van Kan met wie zij in het Holland Festival de opera King Arthur regisseerde. 'Ze durft ongelofelijke risico's te nemen. En dat leidt tot markante producties. Ze lijkt een warhoofd, maar als het erop aankomt heeft ze alles op een rijtje. Ze weet precies wat ze wil en smijt zich er met veel moed en lef middenin. En ze houdt ze al drie jaar een ensemble bij elkaar, dat alleen is al een unicum in het jeugdtheater.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden