Interview

Kinderboekenschrijver Van der Geest puzzelt tot het klopt

In zijn werk is het thema verwaarlozing nooit ver weg. Logisch, vindt schrijver van het kinderboekenweekgeschenk Simon van der Geest. Opgroeien is immers ontdekken dat die lonkende volwassenwereld teleurstelt.

Kinderboekenschrijver Simon van der Geest. Beeld Valentina Vos

Het zwarte montuur van de dikke Dieselbril, zijn allervriendelijkste gezicht en dat flinterdunne marathonlichaam maken het moeilijk voor te stellen: theaterdocent Simon van der Geest (1978) verdiende zijn eerste geld door boef te spelen in bijscholingscursussen voor agenten. Hij bleek bijzonder goed in probleemjongeren.

Nu is Van der Geest dichter en kinderboekenschrijver. Voor hij plaatsneemt in zijn hippe woonkeuken, moet hij nog even het scheetkussen van zijn stoel halen. Dochter Vossie had het vanmorgen speciaal voor het interview klaargelegd.

Met zijn blik op de wolken achter het raam denkt Van der Geest lang na over de vraag waar de duistere kant in zijn werk toch vandaan komt, voor zo'n onschuldig ogende jongen.

'In iedereen zit iets donkers, denk ik. Opgroeien betekent vaak: ontdekken dat die lonkende wereld van volwassenen in praktijk nogal teleurstellend in elkaar zit. Dat afbrokkelende gevoel van veiligheid. Het besef dat er niet altijd iemand is die voor je zorgt. Een zekere mate van verwaarlozing komt in al mijn boeken voor. Ik vind verhalen pas interessant als ze in dat opzicht een beetje wringen.'

Macht

Dat doen ze. Zijn personages krijgen er van langs. Fieke wordt in debuut Geel Gras (2009) vergeten op een Franse camping, de vrienden van Dissus (2010, eerste Gouden Griffel) gaan - trouw aan het origineel van Homerus - bijna allemaal op spectaculaire wijze dood en Spinder (2012, tweede Gouden Griffel) is de pestnaam van Hidde, die eenzaam in zijn kelder griezelige experimenten doet, zoals vlindervleugels op spinnen plakken.

'Ik vraag tijdens mijn schoolbezoeken vaak: wie heeft er wel eens iets gemeens gedaan met beestjes? Moet je die handen omhoog zien gaan. Pootjes uittrekken, een wurm in de fik steken... het is voor veel kinderen de eerste kennismaking met de dood, maar vooral met macht. Dat jij het een keer voor het zeggen hebt.'

Verveling

Hij put voor al die verhalen uit zijn eigen jeugd. Van der Geest wordt geboren in een woongroep in Gouda en groeit op in een boerderij in het lintdorp De Meije. Een paar huisjes, water, weilanden tot de horizon. Met zijn vrienden doet hij wedstrijdjes de weg kwijtraken, vooral om de huilebalk van de groep bang te maken. Verdwalen in het uitgestrekte poldergebied rond de overal zichtbare watertoren, dat gaat natuurlijk helemaal niet.

'Maar laat ik het niet te romantisch maken: ik verveelde me ook heel vaak. Een oneindige bron van creativiteit.' Thuis is Van der Geest de bèta. Als zijn broer en hij aparte kamers krijgen, bouwt hij een morse-apparaat om stiekem met elkaar te kunnen kletsen. En hij is handig met computers: de angstaanjagende strijdkreet van zijn zusje monteert hij in een gekraakte versie van het knokspel Streetfighter 2.

Met zijn passie voor knutselen, elektronicadoos en programmeertaal Q-basic, een 9,6 voor natuurkunde en een foutloos wiskunde-B-examen op de middelbare school, ligt een carrière als wetenschapper voor de hand. Hij schrijft zich in voor de studie biologie in Leiden, maar ziet tijdens een tussenjaar in Noorwegen een ander licht: hij gaat een opleiding tot theaterdocent volgen in Arnhem.

Het zijn mooie jaren, waarin hij en zijn jeugdvrienden in de zomer het polderlandschap verruilen voor Oost-Europa, waar ze met succes de weg kwijtraken. De willekeurig aangewezen, meest ronkende naam op de kaart van Slowakije is hun eerste reisdoel. Het blijkt een berg te zijn in een verder verlaten omgeving. Maar ze zullen hem beklimmen ook. 's Avonds voor de tent vertelt Simon verhalen uit de Noorse mythologie.

Ze steken illegaal over naar Roemenië en maken kennis met echte armoede in de smoezelige stadjes waar ze worden belaagd door tientallen watermeloenenverkopers. Tot ze door militairen met kalasjnikovs de grens weer worden overgezet, omdat ze geen visum hebben. 'Ach. Je moet tegenwoordig echt iets doms doen om wat te beleven. Wie in de jaren tachtig en negentig is opgegroeid, moet dat herkennen. Treurig toch, als je erover nadenkt?'

Mislukking

In die geest schrijft hij zijn boeken. Zijn held is de ballonvaarder Salomon Andrée, die in 1897 verongelukte op weg naar de Noordpool. Zijn logboek werd in 1930 in het ijs teruggevonden. De mislukte ballonvlucht wordt in zijn Zweedse geboorteplaats Gränna nog elk jaar herdacht. Zo'n verhaal heeft alles voor hem: het gedurfde plan, de creatieve oplossingen - Andrée bedacht een innovatieve, maar niet werkende manier om ballons op koers te houden - maar ook de mislukking. Hij schrijft erover in het kinderboekenweekgeschenk Per ongelukt! Met Ro, die zijn moeder uit de gevangenis wil bevrijden met een Bijna Briljante Uitvinding, loopt het gelukkig beter af.

Zo ver is hij uiteindelijk toch niet van de wetenschap uitgekomen. 'Schrijven is een kwestie van gevoel, de zoektocht naar de stemmen van je personages, het vullen van de stiltes tussen de zinnen. Maar het is ook technisch. Ik werk met hetzelfde plezier aan een boek als ik vroeger werkte aan wiskundeopgaven: dit is het probleem, dit zijn de parameters, los maar op. Veel mensen klappen daarvan dicht, ik vind het juist leuk. Puzzelen tot het klopt. Dat maakt zelfs de hele dag stilzitten in mijn werkkamer met niets dan aantekeningenboekjes nog avontuurlijk.'

Winnaars Griffel

Voor het eerst in twintig jaar is een dichtbundel bekroond tot beste kinderboek van het jaar: Doodgewoon van Bette Westera krijgt de Gouden Griffel. De jury noemt de bundel met verdrietige én vrolijke verzen over de dood 'een geschenk voor het leven'. Doodgewoon is geïllustreerd door Sylvia Weve. Het was nog spannend of Westera naar het goud zou grijpen, want met de andere favoriet, Hotel de Grote L van Sjoerd Kuyper, over een broer en drie zussen die een bijna failliet hotel proberen te redden, had zij een sterke mededinger. Dat boek krijgt een Zilveren Griffel, net als de andere kandidaten Soms laat ik je even achter van Daan Remmerts de Vries, Een afspraakje in het bos van Sylvia Vanden Heede, De goochelaar, de geit en ik van Dirk Weber, Lieve Stine, weet jij het? van Stine Jensen en Hoe ik per ongeluk een boek schreef van Annet Huizing. De Griffels werden gisteravond uitgereikt tijdens het Kinderboekenbal,

De opening van de Kinderboekenweek die duurt tot en met 18 oktober.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden