Kind aan huis bij de sterren

Alle Amerikaanse presidenten sinds Kennedy zijn door hem vereeuwigd, maar ook Michael Jackson en zijn baby en Elizabeth Taylor op een intiem moment: kaal na de hersenoperatie in februari 1997....

ALLE PUBLICATIES over paparazzi na de dood van prinses Diana vorig jaar kunnen de gedachte laten ontstaan dat alleen op geldbeluste, geestelijk beperkte lelijkerds intieme foto's maken van beroemdheden. Maar er zijn ook keurige voorbeelden. Harry Benson is daar een van. Alle Amerikaanse presidenten sinds Kennedy, maar ook de Beatles, Michael Jackson en Elizabeth Taylor heetten hem exclusief welkom voor 'familiefoto's'. Hoewel ook Benson begrijpt dat het vooral de opdrachtgevers zijn die de deuren openen: Life, Vanity Fair, Vogue, Paris Match, Good Housekeeping en andere glossy's.

Keurig is trouwens niet helemaal het goede woord. Niet voor niks noemt de roemruchte schrijver Truman Capote hem zijn favoriete fotograaf. Mr Smooth noemt Benson zichzelf, als hij moet uitleggen wat zijn geheim is. Een goed gevoel voor de balans tussen brutaliteit en fatsoen. Onlangs schudde hij in de Washington Post nog wat tips uit de mouw: 'Neem de achterdeur. Probeer goed contact te krijgen met de first lady, dan spreekt ze over je met de president. Kleed je goed. Soms vragen ze me waarom ik wel binnenkom en zij niet. En dan zien ze eruit als onderhoudspersoneel. Alsof ze met de laatste bus uit Saigon komen. Terwijl je in een kostuum net zo'n bink kunt zijn als in een spijkerbroek.'

Zo was het Benson die van Jacqueline Kennedy de voorkeur kreeg om de bruiloft van dochter Caroline met Edwin Schlossberg in 1986 vast te leggen. En zo kon het ook gebeuren dat mevrouw Pat Nixon een roze babyjurkje liet bezorgen bij de Bensons toen zij hun eerste kind, Wendy, kregen.

Harry Benson is 67, tijd om vruchten te plukken. Daarom verzamelde hij een groot aantal foto's die hij de afgelopen 35 jaar in en rond het Witte Huis maakte van de Kennedy's, de Johnsons, de Nixons, de Fords, de Carters, de Reagans, de Bush' en de Clintons. Ze zijn tot en met 7 februari te zien in het Newseum in New York. Daarna reist de tentoonstelling tot eind april 2000 langs een aantal Amerikaanse steden. De foto's staan ook in het eind vorig jaar verschenen boek First Families.

We zien Richard Nixon, net als Charlie Chaplin in The Great Dictator wijzend naar een punt op de globe, Betty Ford languit liggend in het gras, haar man Gerald aan de afwas, George Bush met cocker spaniel in het zwembad, Jimmy Carter die met hogedrukspuit zijn tennisbaan thuis in Plains, Georgia, schoonmaakt en een ronduit sensueel beeld van Hillary Clinton vlak voor ze haar Bill, liggend in een hangmat, een kus bezorgt.

Een andere kus kan beslist als een van Bensons hoogtepunten worden beschouwd: die van Nancy en Ronald Reagan. Benson: 'Ik moest de cover van Vanity Fair maken en de persafdeling kwam met het gebruikelijke verhaal dat de president bijna geen tijd had, slechts vijf minuten, voor hij door moest naar een staatsdiner. Met mijn assistent werd ik in een kleine kamer naast de lift gezet. Die toverden we met rollen wit papier om tot een geïmproviseerde fotostudio.'

'TOEN ZE aankwamen, zette ik een bandje op van Frank Sinatra die Nancy (with the laughing face) zingt. Het personeel kon me wel wurgen, maar de Reagans vonden het prachtig. Ze zetten gelijk een dans in. Opeens keek de president op zijn horloge en zei dat hij zijn Chileense ambtgenoot niet langer kon laten wachten. Toen vroeg ik nog om een kusfoto, want hun verhaal was een echte love story. Ze kusten elkaar. En zo kreeg ik mijn jaren veertig Hollywood fadeout, zoals ik die aan het eind van de films zag in mijn jeugd in Glasgow. Alles bij elkaar duurde het zes minuten.'

Eind jaren vijftig begon Benson bij het toen grootste weekblad in Schotland, de Hamilton Advertiser. Daar fotografeerde hij Eisenhower na een partij golf. Die negatieven zijn verloren gegaan. Later kon hij in Londen aan de slag bij de Daily Express. Die krant stuurde Benson mee met de eerste tournee van de Beatles door Amerika. Het Schotse schoffie bleef in New York hangen en brak door tot de Amerikaanse magazine-top.

De Internet-editie van Life biedt een overzicht van Bensons werk: veel van de Beatles die hij fotografeerde in een hotel in Parijs, in de Ed Sullivan Show, op bezoek bij Cassius Clay en bij de filmopnamen van A Hard Day's Night. Verder het achtergebleven gezin van Martin Luther King dat voor zijn begrafenis in 1968 arriveert in Atlanta, de sterren van de Afrika-inzamelactie We Are the World in 1985 (onder meer Bob Dylan, Willie Nelson, Lionel Ritchie, Bruce Springsteen en Tina Turner), de eerste foto's van Michael Jacksons privé-onderkomen van 25 kamers, eigen pretpark en mini-dierentuin in 1993.

Voor het novembernummer van Life vorig jaar mocht Harry Benson nogmaals naar Neverland Valley, om als eerste de negen maanden oude Prince Michael Joseph Jackson Jr. met zijn pa te fotograferen.

Eerder, eind februari, maakte Benson een van de sterkste foto's van 1997: Liz Taylor herstelt na de operatie waarbij met succes een hersentumor is verwijderd. Vijftig jaar nadat Taylor voor het eerst op een Life-cover stond, zagen de lezers een kaalgeschoren oude vrouw met een litteken van oor tot oor. Hondje op schoot, Liz - werfster van aidsfondsen - weer blakend van zelfvertrouwen. 'Hoe zie ik eruit', vroeg ze de fotograaf. 'Als Sinead O'Connor', antwoordde Benson met nog steeds de Schots rollende r. Laatste tip van Benson: 'Zo snel mogelijk maken, dit soort foto's. Mensen kunnen van mening veranderen en het maken van foto's gaan weigeren.'

DE BBC LIET vorige week zien dat de exclusiviteit (afgesproken met maandblad Life en de Britse evenknie Hello) van dit onderwerp onderuit werd gehaald door paparazzo Phil Ramey. Hij hoorde dat Taylor op weg was naar haar huis in Bel Air, Maryland (ten noorden van Baltimore). Haar auto passeerde met 60 kilometer per uur, zijn camera raakte de zijspiegel, maar met motor drive en los uit de pols richtend had hij toch een redelijk scherpe plaat met een krachtig kijkende Liz. De Daily Mirror en de Daily Mail betaalden elk vijftig mille voor de foto. De verkopen aan andere Europese en Amerikaanse bladen zullen een veelvoud hebben opgeleverd.

Zelfs Mr Smooth heeft wel eens pech. Dat had hij ook toen Richard Nixon hem in 1978 tijdens een bezoek aan Parijs 's nachts bij zich riep voor een babbel in zijn hotelkamer in de Ritz. Nixon droeg een prachtige kamerjas. Benson had graag dit informele beeld willen tonen, maar Nixon schudde nee. Hij hechtte meer dan de anderen aan het behoud van het officiële karakter van het presidentschap.

Er is één man op wie Benson kwaad kan worden: Bill Clinton. Na die mooie kus, gemaakt in de verkiezingstijd van 1992 in de achtertuin van de Clintons in Little Rock, Arkansas, is er geen intieme foto meer gemaakt. En dat komt door de overvoorzichtige persafdeling die nu het Witte Huis bestiert. In de Washington Post solliciteerde hij in november naar een uitnodiging: 'Clinton heeft geen plezier. Dat is jammer. En als hij wel lol heeft en wij zien het niet, dan is dat een ramp. De foto's die ik van presidenten heb gemaakt, laten hun menselijke kant zien. Waarom laten ze me nou niet binnen?'

Zoals een goed mopperaar betaamt, is hij nog niet klaar: 'Honden zijn voor mij belangrijk, denk aan Rex van de Reagans en Millie van de familie Bush. Ik spreek met ze. Dogs are good props. Goed zo, Millie. Dank je, Millie. Zit, Millie. En dat is wat er mis is met het Witte Huis op dit moment. We never see Socks.'

Dat moeten de Clintons hebben gelezen. Niet dat de poes Socks in beeld kwam, maar sinds half december duikt wel een hond op in tv-journaals en krantenfoto's. Buddy heet ie. Maar een verzoek om langs te komen heeft Benson nog niet gehad.

Harry Benson: First Families - An Intimate Portrait from the Kennedys to the Clintons. Bulfinch, import Nilsson & Lamm; 128 pagina's;

¿ 70,40. ISBN 0 8212 2360 7.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden