Filmrecensie Nureyev

Kijken naar balletdanser Noerejev is verslavend, zelfs in een mislukte documentaire ★★☆☆☆

De makers willen niks overslaan, waardoor niets wordt uitgediept. Het resultaat is zowel vaag als overcompleet.

Filmstill uit Nureyev

Het hing kennelijk in de lucht: zonder duidelijke aanleiding staat de balletdanser Rudolf Noerejev (1938-1993) weer volop in de belangstelling. Vanaf deze week draaien er twee films over hem in de bioscoop. Na de eerder uitgebrachte fictiefilm The White Crow, die vooral gaat over de periode waarin hij van de Sovjet-Unie overliep naar het Westen, is er nu een documentaire. Daarin wordt Noerejevs volledige levensloop uit de doeken gedaan, van zijn geboorte in een treincoupé, ergens in Siberië, tot zijn veel te vroege dood.

Films over Noerejev kunnen er nooit genoeg zijn, is de conclusie na het zien van Nureyev. Niet dat de documentaire zo geslaagd is. De minder sterke kanten doen verlangen naar een ander, beter portret van de briljante danser. Tegelijk laat de film, in zijn mooiere momenten, precies zien waarom Noerejev in zijn tijd zo’n ster was: naar hem kijken, al is het maar op gruizig archiefbeeld, is verslavend.

Daar komt bij dat zijn leven genoeg dramatisch materiaal bevat voor een hele reeks films. Zijn arme jeugd met een strenge vader die dansen afkeurt, zijn komeetachtige opkomst bij het Kirovballet in Leningrad, de stap naar het Westen – en dan moet de echte Noerejev-mania nog beginnen. Fans staan voor hem in de rij wanneer hij met Margot Fonteyn een dansduo vormt.

De Britse regisseurs David en Jacqui Morris, broer en zus, presenteren het allemaal in chronologische volgorde, een beetje gehaast, omdat ze niets willen overslaan. Tijd om de diepte in te gaan is er niet. Het maakt de film zowel overcompleet als frustrerend vaag; veel onderwerpen, zoals Noerejevs lange relatie met de Deense balletdanser Erik Bruhn, worden herhaaldelijk aangestipt zonder ooit tot leven te komen. Zelfs Noerejevs karakter blijft in nevelen gehuld. Over zijn beruchte driftaanvallen wordt slechts voorzichtig gesproken; de danser staat in deze film ferm op een voetstuk.

De makers hadden de beschikking over een schat aan beeldmateriaal: opnames van befaamde dansuitvoeringen, maar ook van televisie-interviews, waarin Noerejev zich een geestig en charismatisch spreker toont. Het wordt aangevuld met interviewcitaten en moderne dansscènes waarin, tussen kunstsneeuw en kartonnen decors, scènes uit Noerejevs leven worden uitgebeeld. Volledig onnodig, deze toevoeging, in een toch al overvol en rommelig geheel. Eén ding weet de documentaire glashelder over te brengen: niets kan op tegen de beelden van een dansende Noerejev.

Nureyev

Documentaire

★★☆☆☆

Regie David Morris en Jacqui Morris.

109 min., in 19 zalen.

Recensie The White Crow

Balletprof Ivenko lijkt een aardige troef in The White Crow, maar in zijn gewaagde casting schuilt een probleem ★★☆☆☆

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden