NieuwsCorona

Keuze over welke theaters open mogen blijven uitgelopen op ‘enorme willekeur’

Het verlenen van ontheffingen aan theaters en schouwburgen zodat ze de komende drie weken meer dan dertig bezoekers mogen ontvangen, is woensdag in chaos geëindigd. De 25 veiligheidsregio’s hebben niet één lijn getrokken, en zodoende gelden tot 20 oktober overal in het land andere regels met ‘enorme willekeur’ tot gevolg volgens de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties.

Dutch Design Week 2019Beeld Max Kneefel

De eerste culturele manifestaties zijn woensdag afgelast als gevolg van de mandag door het kabinet uitgevaardigde coronamaatregelen. Van de in oktober geplande Dutch Design Week in Eindhoven gaat alleen het online-programma door, en de KunstRAI is verplaatst naar december. Optimistisch stelde de organisatie er op te vertrouwen ‘dat dit uitstel meer zekerheid biedt op een succesvol evenement’.

De annuleringen en het terugschroeven van de publieksomvang slaat een volgend gat in de begroting van veel culturele instellingen. PvdA-leider Lodewijk Asscher vroeg minister van Cultuur Ingrid van Engelshoven al of er aan een ‘additioneel steunpakket’ wordt gewerkt bovenop de 832 miljoen euro die het kabinet extra had uitgetrokken om de culturele sector tot juli 2021 door de coronacrisis te slepen. De veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland liet weten daar al met het Rijk over in gesprek te zijn.

Tien theaters en concertzalen hebben in Amsterdam-Amstelland, de regio rondom de hoofdstad, ontheffing gekregen. Voor de Amsterdamse zalen, waaronder het Concertgebouw, Paradiso, ITA en de Kleine Komedie, geldt wel een maximum van 250 bezoekers. Het betekent bijvoorbeeld dat Theater Carré tweehonderd bezoekers minder mag ontvangen dan het sinds juli met anderhalve meter afstand kwijt kon.

Veiligheidsregio IJsselland, rondom Zwolle, wees woensdag elf theaters aan, maar daar zitten geen muziekzalen tussen. De strengste regio tot nu toe is Brabant-Noord, rondom Den Bosch, die besloot niemand een ontheffing te verlenen. ‘Het is een lastig dilemma’, zei voorzitter en burgemeester Jack Mikkers van Den Bosch, ‘want we willen zowel de maatschappelijke en economische gevolgen beperken, maar ook activiteiten voorkomen die veel mensen aantrekken. Daarbij wil ik ook zo veel als mogelijk sectoren zoals sport, horeca en cultuur gelijk behandelen.’

De onduidelijke criteria bij de verlening van ontheffingen leidt tot groeiend onbegrip in de wereld van de podiumkunsten, waar alles uit de kast is gehaald om een bezoek veilig te maken. Minister Van Engelshoven zei tien dagen geleden tijdens een bezoek aan Groningen nog: ‘Een bezoek aan het theater is veel veiliger was dan een supermarkt.’ Vooral filmzalen vallen in verschillende regio’s buiten de ontheffingen te vallen, maar bioscoopketen Pathé kon daar woensdag nog niet op reageren, omdat een landelijk overzicht ontbrak.

Theater Bellevue in Amsterdam viel net onder de drempel van 100 bezoekers, die Amsterdam-Amstelland had gesteld om te kunnen definiëren wat het kabinet ‘gebouwen van groot belang voor de regio’ had genoemd. Er passen met de anderhalve meter maximaal 96 mensen in. Directeur Jeannette Smit is begripvol: ‘Den Haag heeft dit over de schutting gegooid en het vinden van criteria leek me knap ingewikkeld.’ Tot 20 oktober houden ze in Bellevue de adem in en voegen voor avonden waar meer dertig kaartjes voor waren verkocht een tweede, vroege voorstelling in.

Ook Bijlmer Parktheater viel buiten de boot, en gaat nu de programmering omgooien, zegt zakelijk directeur Jorien Waanders. Op het programma staan onder meer voorstellingen die uit voorjaar waren doorgeschoven: de 150 bezoekers met een kaartje van toen waren nu verdeeld over drie avonden van vijftig. Wat moet daar nu mee gebeuren? ‘Gelukkig hebben we vandaag wel gehoord dat schoolklassen met meer dan dertig leerlingen mogen blijven komen, en daar hebben we hier in de Bijlmer ook veel voorstellingen voor.’

De Dutch Design Week had voor de zomer al besloten dat het belangrijkste designevenement van Nederland in zijn oorspronkelijke opzet niet haalbaar zou zijn, met 350 duizend bezoekers op tientallen locaties in Eindhoven. Naast een online festival zouden wel een publieksfavoriet als de afstudeershow van de plaatselijke Design Academy Eindhoven doorgaan.

Maar daar zette de gemeente woensdag een streep door. ‘Tandenknarsend heb ik dit besluit moeten nemen’, zei burgemeester John Jorritsma. ‘Design is zo onlosmakelijk met onze stad verbonden, dat een besluit als dit de ziel uit de stad snijdt. Zo voel ik dat ook.’ Het voortbestaan komt met deze tegenvaller overigens niet in gevaar. De Design Week heeft een vaste rijkssubsidie tot 2024.

De organisatie zet nu vol in op het online-programma. Of de matchmaking tussen individuele ontwerpers en het bedrijfsleven, media en andere professionals op zeer beperkte schaal kan doorgaan, wordt op dit moment nog onderzocht. DDW wijst erop dat het digitale programma meer wordt dan alleen een digitale vertaling van de reguliere fysieke DDW. Zo zijn er virtuele studiobezoeken met camera’s met 360 graden-view, live-interviews, diverse talkshows, presentaties en een eigen tv-programma. Ook zijn er nu ruimere mogelijkheden voor ontwerpers uit andere delen van het land en het buitenland om deel te nemen aan DDW.

Aanzien

De Dutch Design Week groeide sinds de eerste editie in 2002 met slechts twintig deelnemende ontwerpers uit tot een negen dagen durend evenement met exposities, performances, lezingen en debatten. Tijdens eerdere edities was op meer dan honderd locaties werk te zien van ruim tweeduizend ontwerpers, opleidingen, maatschappelijke organisaties en fabrikanten uit binnen- en buitenland.

DDW geniet internationaal groot aanzien en geldt als de avontuurlijke tegenhanger van de commerciëlere  Milan Design Week. Door de focus op jong talent en maatschappelijke vraagstukken als duurzaamheid, technologie en globalisering biedt DDW een kritische maar toch ook optimistische kijk op de toekomst.

Het thema is dit jaar The New Intimacy, waarmee wordt ingezoomd op de veranderende sociale omgangsvormen door bijvoorbeeld sociale media, robotica en privacyvraagstukken. Maar ook de relatie die wij hebben met onze materiële omgeving in het licht van bijvoorbeeld overconsumptie wordt hiermee belicht. Het thema werd extra urgent door social distancing, waarmee menselijk contact nog verder wordt beperkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden