Kenau is een onbeholpen en infantiel historisch drama (*)

Met de cast is weinig mis, maar de beeldtaal is belegen en de muziek te bombastisch, schrijft recensent Bor Beekman. 'Als historisch drama is Kenau onbeholpen en infantiel.'

Barry Atsma en Monic Hendrickx in Kenau Beeld -

Geheel aan het begin van de film tuurt Kenau Simonsdochter Hasselaer naar een passerende stormvogel. En aan het einde nog eens, op een hachelijk moment in het leven van de Haarlemse. Zo hachelijk dat je denkt: misschien heeft Kenau nu even iets anders aan haar hoofd dan een zeevogel.

Zo brengen we symboliek aan in ons drama, moeten de scenaristen Karin van Holst Pellekaan en Marnie Blok hebben verondersteld. Heldin ziet vogel (x 2) = betekenis.

Van de weduwe die bijdroeg aan de verdediging van Haarlem, tijdens het beleg van 1573, is enkel de naam blijven hangen: Kenau, manwijf. In welke mate ze vooropging in de strijd, of ze enkel hout leverde voor versterkingen of ook hete pek over de wallen goot, daar zijn historici niet over uit - in de 20ste eeuw werd ze nog afgedaan als mythe. De 6 miljoen euro kostende Nederlands-Hongaarse coproductie van Maarten Treurniet (De Heineken Ontvoering), die deze week al landelijk in publiekspremière ging, gaat gepaard met een Kenau-opera en een rehabiliterend boekwerk, geschreven door geschiedkundige Els Kloek.

Ideale kapstok
Kenau is een ideale kapstok: er is voldoende van haar bekend om de historie als waargebeurd te presenteren, maar ook zo weinig dat het de filmmakers alle ruimte laat. Op de zowel obstinate als goedhartige film-Kenau, gespeeld door Monic Hendrickx, wordt behalve door het Spaanse leger ook beslag gelegd door haar twee dochters. Eentje neemt deel aan de geloofstrijd, doldwaas beeldenstormend met de zoon van Wigbolt Ripperda (Barry Atsma), de Haarlemse legerkapitein die op zijn beurt iets van gevoelens ontwikkelt voor Kenau. Het is aan dochter twee om de heldin op haar gebrekkig moederschap te wijzen, een funeste bijrol voor Sallie Harmsen, die zich langs vele Zwartboekiaanse 'houdt het dan nooit op!!?'- zinnen snikt.

Het nabij Boedapest opgetrokken Haarlemse stadsdecor oogt fraai, zeker op afstand, maar binnen de muren valt de kleinschaligheid op: veel speelt zich af rond dezelfde poort, plein en steeg. De digitale effecten zijn matig ingepast. Hoe kort Treurniet het shot van de naderende vijand ook aanhoudt, de met computers opgekrikte hordes missen fotorealistische dreiging.

Kenau

  • Oordeel van onze recensent
Sallie Harmsen en Monic Hendrickx Beeld -
 
Nogal wat bijrolspelers zijn onmatig met hun mimiek, maar dit lijkt eerder een gebrek aan regie dan talent

Badr Hari
Met de cast is weinig mis. Nogal wat bijrolspelers zijn onmatig met hun mimiek, maar dit lijkt eerder een gebrek aan regie dan talent. Atsma zit fier te paard en Hendrickx oogt oprecht getormenteerd, al is ook zij drukker met uitbeelden dan acteren. Als de aanvoerster zich in jurk tussen de kantelen meldt om de Spanjaarden gelijk een Badr Hari omver te ellebogen, is het fysieke contact wat licht voor de verbeelde impact.

En die Spanjaarden, die zijn natuurlijk 'vurig'. Dat wil zeggen: staand neukende gluiperds, die zich de aanvalsplannen laten ontfutselen door de eerste de beste naakte Hollandse deerne. Als die malloten zich dan ook nog laten afleiden door een met blote borst en bil schuddende troep vrouwen op de Haarlemse wallen, zodat Kenau ongezien het vijandige kamp kan insluipen met een tonnetje buskruit, dringt de vraag zich op hoe die oorlog toch tachtig jaar kon duren.

De bombastische filmmuziek klinkt tweedehands, alsof de Hongaarse componist nog een cd'tje had liggen. Ook de Hongaarse cameraman blijft onder zijn vermeende status; het spektakel oogt dof.

Kenau is geen foutenfestival. De belegen beeldtaal, de gezwollen emoties, de kolderieke intriges en die secuur van subtekst gevrijwaarde dialoog ('we moeten een plan maken, we hebben geen tijd te verliezen'); het is doelbewust zo gemaakt, met het oog op het grote publiek.

Maar ook dan mag je constateren: als historisch drama is Kenau onbeholpen en infantiel.

Op de set van Kenau Beeld -
 
De bombastische filmmuziek klinkt tweedehands, alsof de Hongaarse componist nog een cd'tje had liggen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.