Kees van Kooten gaat Groot Dictee 'helemaal anders doen'

Hij had het altijd al willen doen, want hij vond het maar kinderachtig - dat Dictee. De komiek en schrijver Kees van Kooten (71) zal de 24ste editie van het Groot Dictee der Nederlandse Taal schrijven. De uitzending is op 18 december bij de NTR op Nederland 1. Ook dit jaar wordt de tekst voorgelezen door Philip Freriks en Martine Tanghe. Van Kooten gaat het 'helemaal anders doen'. Hoe precies, dat houdt hij nog even geheim.

Kees van Kooten Foto ANP

'Het zijn allemaal taalliefhebbers en vlijtige mensen hoor, die dicteedeelnemers, maar het volstaat om het Groene Boekje uit het hoofd te leren, en dat slaat nergens op', zegt Van Kooten. 'Er is zo veel meer aan de hand in de Nederlandse taal dan de juiste spelling. Je merkt echt dat het leeft, dat zie je aan de ophef over Het Koningslied en het eindexamen Nederlands. Men maakt zich druk en dat is maar goed ook.'

Hoewel het Van Kooten niet om de regeltjes gaat, ergert hij zich vaak aan onjuist taalgebruik. Neem nou de vorige zin, met een beetje pech staat daar: ondanks dat het Van Kooten niet om de regeltjes gaat, irriteert hij zich vaak aan verwarrend taalgebruik. Van Kooten: 'Fouten met wederkerende werkwoorden, voegwoorden en voorzetsels maken de taal zo log en lelijk, daar strijd ik tegen.'

Van Kooten, die dit jaar ook al het Boekenweekgeschenk schreef, houdt knipselmappen bij van verwarrende en foute teksten. 'Noem het beroepsdeformatie, ik kan het niet helpen. Laatst zag ik een kop in de Volkskrant over het overlijden van de taalkundige P.C. Paardekooper: 'Taalhervormer Paardekooper schreef liever sjem als jam.' Een leuke woordspeling, omdat hij voor eenvoudigere taal pleitte, maar het veroorzaakt misverstanden. Letterlijk staat er dat hij het liefst 'jam' schreef, terwijl 'sjem' bedoeld wordt. Ik ben het dan ook totaal oneens met Paardekooper en zijn verwerping van 'dan'. We moeten het de mensen niet makkelijker, maar moeilijker maken.'

 
'In de Nederlandse taal is zo veel meer aan de hand dan de juiste spelling'

Doemdenken
Hoewel bekende Koot en Bie-woorden zoals regelneef, doemdenken en oudere jongeren in het woordenboek zijn opgenomen, zal Van Kooten ze niet gebruiken in het Dictee. 'Dat zou maar al te koket en ijdel zijn. Ik sta daar niet als Dokter Kipping, maar als mezelf.'

Het is een lijstje van grote schrijvers waarop Van Kooten terechtkomt. De laatste jaren schreven Adriaan van Dis, Arnon Grunberg en Tommy Wieringa het slechts driehonderd woorden tellende Dictee. Van Kooten: 'Ik ken mijn kwaliteiten. Ik ben een betere komiek, maar een mindere schrijver. Er zal wel wat te lachen zijn - dat kan ik niet laten.'

Meer over