Kees 't Hart levert opnieuw geslaagde komedie af

Kees 't Hart levert met Wederzijds opnieuw een geslaagde komedie af, een genre dat in Nederland op dit niveau weinig wordt beoefend. De satire over progressieve modelburgers wordt onvermoed grimmig.

Telkens weer wordt het kabelkastje voor het huis van de verteller beklad met graffiti en telkens weer schildert hij het over. Beeld HH

Voor het huis van de verteller in Wederzijds staat een kabelkastje van Ziggo, dat geregeld wordt beklad met graffiti. Hij mag er van zijn vrouw Wies niet te veel over klagen, 'dan hadden we maar in een betere buurt moeten gaan wonen'. Ze wonen immers in Den Haag, 'in een mooi huis in een niet al te goeie buurt'. En over klagen wordt zuinig gedaan, in de nieuwe roman van Kees 't Hart (Teatro Olimpico, Hotel Vertigo). Klagen hoort niet bij de klasse van de progressieve burger.

Wanneer de verteller, een lichtelijk neurotische onderwijsman van middelbare leeftijd, voor de zoveelste keer het kastje staat over te schilderen, wordt hij aangesproken door een voorbijganger die hem de oplossing aanbiedt. De organisatie Wederzijds lost eigenhandig overlast op, buiten de politie om, die het toch te druk heeft. Je kunt lid worden voor 400 euro, waarna elke klacht zich vanzelf oplost. Je moet alleen af en toe wat terugdoen. Geen geweld, geen politiek.

Dit zou geen roman van 't Hart zijn als het goedbedoelende echtpaar niet steeds dieper in de schimmige zaakjes terechtkomt. De verteller zegt geen ja en geen nee, maar de graffiti-overlast wordt rap opgelost. Dan komt hij niet meer van Wederzijds af. Opeens moet er een dure fiets worden verstopt of een geluidsbom door een brievenbus gedaan. Auto's vliegen in de fik, bekenden worden aangevallen. De man raakt steeds meer in paniek, maar is niet in staat voor zichzelf op te komen. Zijn vrouw en hij zijn er met open ogen ingestonken.

Fictie

Kees 't Hart

Wederzijds

Querido; 224 pagina's; €18,99.

't Hart levert opnieuw een geslaagde komedie af, een genre dat in Nederland op dit niveau weinig wordt beoefend. Sterk aan Wederzijds is de consequent droge toon, met korte zinnen; geen mooischrijverij of overdrijving. Anders dan de lezer ziet de verteller de ellende niet aankomen, en toch is het geen sukkel. Hij doet het goed op zijn werk, heeft een leuke jonge vrouw, met wie hij geregeld schaterend op de bank ligt. Ze vinden het zelf allebei ook hartstikke grappig wat hun overkomt. Tot het menens wordt.

Het is natuurlijk meer dan een vrolijk boek, Wederzijds is een satire op de burgerlijke naïviteit die de deur steeds verder openzet naar ondermijning van de rechtsstaat. Nee, niet de bekende 'boze burger' wordt hier gepersifleerd, maar juist diegene die zichzelf buiten die categorie acht. De burger die naar Woody Allen en de opera gaat, die last heeft van lawaai maar als de lawaaipleger een vriendelijke vluchteling blijkt, hem alles vergeeft (voorlopig).

Beeld .

En toch is die burger hier niet helemaal wie hij zegt te zijn. In zijn eigen verslag van de gebeurtenissen presenteert hij zichzelf als iemand die deugt, maar het betoog vertoont scheuren. Hij heeft economisch belang bij een overlastvrije buurt, want hij verhuurt een verdieping via Airbnb. En wat is er met zijn ex-vrouw gebeurd?

Zeker na het verrassende slot begin je te twijfelen. Heeft hij zich echt tegen Wederzijds verzet, of praat hij zijn eigen rol goed? En wat is eigenlijk zijn bezwaar tegen het handelen van de organisatie? Hij wil vooral dat 'de ideologie' klopt, dat het samenhang vertoont, maar van de wraakacties zelf lijkt hij eigenlijk wel te genieten. Wederzijds wordt zo onvermoed grimmig. Als zelfs modelburgers hiertoe in staat zijn, wordt het echt tijd wakker te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden