Kasparov laat zich gek maken door Deep Blue

Kasparov - Deep Blue Vijfde matchpartij 1. Pg1-f3 d7-d5 2. g2-g3 Lc8-g4 3. Lf1-g2 Pb8-d7 4. h2-h3 Lg4xf3 5. Lg2xf3 c7-c6 6....

GERT LIGTERINK

Van onze schaakmedewerker

Gert Ligterink

AMSTERDAM

In de raarste schaakpartij die hij ooit speelde, heeft Gari Kasparov de tweekamp tegen Deep Blue verloren. Voortgedreven door vernietigingsdrang blies het 'laatste bastion van de mensheid' zich zelf op in de slotpartij in New York. Deep Blue veegde de brokstukken bekwaam bijeen maar hoefde daarvoor niets bijzonders te doen.

In de loop van een zeer onsuccesvol verlopen week lijkt zich een diepe depressie meester te hebben gemaakt van Kasparov. Na een veelbelovende start is alles met hem mis gegaan wat mis kon gaan. Eenmaal gaf hij op in remisestand, eenmaal miste hij een duidelijke winst en tweemaal kon hij geen vuist maken tegen Deep Blue's soms heel originele verdedigingskunst.

Ook begon Kasparov zich steeds meer op te winden over de geheimzinnigheid rond Deep Blue. Een paar maal eiste hij dat print-outs van het computer-'logboek' van de eerste partijen zouden worden vrijgegeven. Hij had zich een paar maal zeer verbaasd over bepaalde zetten van de machine en hij wilde zekerheid hebben dat er niet ergens onderweg door de hand van een menselijke schaker was ingegrepen.

Zaterdagavond, nadat de vijfde partij in remise was geëindigd, kostte het Kasparov zichtbaar moeite zijn irritatie te verbergen. Boos verliet hij de speelzaal en pas na een korte afkoelingsperiode was hij in staat de pers toe te spreken. Toen hem werd gevraagd of hij in de slotpartij fel op winst zou spelen, antwoordde hij dat hij zou proberen de beste zetten te spelen.

Dat laatste ging hem de volgende dag niet goed af. Bij de zevende zet koos Kasparov een voortzetting die in alle theorieboeken van een vraagteken is voorzien. Hij gaf Deep Blue de gelegenheid tot een stukoffer dat vaak in de grootmeesterpraktijk is voorgekomen en onveranderlijk tot succes voor wit leidde. Ook in partijen van betrekkelijke zwakke witspelers tegen sterke zwartspelers.

De commentatoren schudden hun hoofd. 'Ik begrijp dat Kasparov iets wil wagen maar het is waanzin om deze variant tegen Deep Blue te wagen', zei de Amerikaanse grootmeester Browne. Kasparov liep ondertussen ontspannen rond en leek alles onder controle te hebben.

Natuurlijk wist Kasparov best wat hij deed. Bij de elfde zet kwam hij met een 'nieuwtje' dat zijn merkwaardige openingskeuze zou moeten rechtvaardigen. Wits aanval werd inderdaad tot stilstand gebracht maar lang duurde dat niet. Met een paar voor de hand liggende krachtzetten sloeg Deep Blue diepe gaten in zwarts defensie. Bij de negentiende zet stortte die ineen.

Moeilijk was het witte aanvalsspel niet. Een speler van meestersterkte zou de zetten van Deep Blue ook hebben gevonden en een grootmeester als Anand zou er geblinddoekt zijn hand niet voor hebben omgedraaid. Kasparov bereidde zich tijdens deze match voor met behulp van verschillende PC-programma's. Is het mogelijk dat die hem door foute evaluaties op het verkeerde been hebben gezet?

De wereldkampioen lijkt een beetje gek gemaakt te zijn door Deep Blue. Zaterdag werd zijn commentaar gevraagd op een uitspraak van de Spaanse grootmeester Illescas die vond dat Kasparov speelde alsof hij bang was. 'Ik ben niet bang om toe te geven dat ik bang ben', antwoordde Kasparov. 'En ik ben ook niet bang om te zeggen waarom ik bang ben. Deze tegenstander stijgt zo ver uit boven elke andere computer in de wereld.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden