FilmrecensieBeanpole

Kantemir Balagov schept in Beanpole krachtige personages, subliem vertolkt door zijn acteurs ★★★★☆

De film toont het door beschadigde mensen bevolkte Rusland van na de oorlog, zonder heroïek of overwinningsroes. 

Viktoria Mirosjnitsjenko en Vasilisa Perelygina in Beanpole.

Eerst horen we enkel haar ritmisch tikkende astmatische hik, in de openingsscène van Beanpole. En dan zien we de bleke en hologige Ia, bevroren in catatonie. Op onbedachte momenten stokt de ademhaling van de jonge verpleegster en verkrampt haar lange lijf; vermoedelijk het gevolg van een aan het front opgelopen hersenschudding. De andere verplegers in het militaire hospitaal in Leningrad, een maand of wat na het einde van de Tweede Wereldoorlog, kijken er nauwelijks van op; hier heeft iedereen wel iets. Maar die hik is naast het residu van een oorlogstrauma, ook de voorbode van een volgende, gruwelijke dreun in het leven van Ia, die het met de zorg voor een jong jochie in het Russische drama Beanpole zwaar te verduren krijgt.

Dat regisseur Kantemir Balagov zijn personages en publiek niet per se spaart, wisten we al van het debuut van de  28-jarige Rus. Tesnota, zijn indringende en enigszins controversiële drama uit 2017 over strijdende bevolkingsgroepen in de Noordelijke Kaukasus na de val van de Sovjet-Unie, bevatte fragmenten van echte Tsjetsjeense onthoofdingsfilmpjes. Het was Balagov niet te doen om schokeffect, wel om de (apathische) reactie van zijn personages op die beelden.

Berend Jan Bockting interviewde aanstormend talent en regisseur van de film Beanpole Kantemir Balagov. Lees hier het interview

Beanpole getuigt opnieuw van het uitzonderlijke talent van de cineast: hij weet een emotioneel en psychologisch complex verhaal over een Russisch tijdsgewricht te vertellen zonder inzet van flashbacks of uitlegdialoog. Filmend in een stijl die zowel klassiek als los aandoet, schept Balagov krachtige (vrouwelijke) personages, subliem vertolkt door zijn acteurs. Het gemak ook waarmee de regisseur voor Beanpole overstapt naar periodedrama, zonder veel budget of inzet van computeranimatie om het stadsdecor terug in de tijd te brengen, verraadt de grip op zijn vak.

Ia krijgt in het hospitaal al vlot gezelschap van haar oude, uitdagende strijdmaatje Masja, die gedecoreerd terugkeert van het front. Twee jonge vrouwen, verbonden door allerlei noodlot maar verschillend van aard, wat Balagov schilderachtig verbeeldt met het gebruik van de kleuren rood en groen, die steeds weer opduiken in zijn film.

Beanpole is gebaseerd op de literaire getuigenis De oorlog heeft geen vrouwelijk gezicht van de Wit-Russische Nobelprijswinnaar Svetlana Aleksijevitsj, die de ervaringen van Russische vrouwen in het Rode Leger optekende in haar debuut uit 1985. 

Balagovs filmbewerking toont het door beschadigde mensen bevolkte Rusland van vlak na de oorlog, zonder heroïek of overwinningsroes. De rol van vrouwen aan het front, in een van de vele fraaie scènes in de film eufemistisch omschreven als ‘ondersteunende rol in de logistiek’, bleef altijd onderbelicht. 

Ia en Masja betaalden hun prijs. Nu moeten ze zien of ze hun leven nog kunnen oprapen. 

Drama

Beanpole

★★★★☆

Regie Kantemir Balagov

Viktoria Mirosjnitsjenko, Vasilisa Perelygina, Andrej Bykov, Igor Shirokov.

130 min., in 32 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden