Filmrecensiekanarie

Kanarie onderscheidt zich met zijn opgewekte toon van andere films over ontluikende homoseksualiteit ★★★★☆

Regisseur Christiaan Olwagen onderstreept met bonte musicalnummers hoe muziek een ontsnappingsroute kan zijn.

Kanarie is een coming-of-ageverhaal.Beeld Filmstill

Johan Niemand heeft geluk. Hij is een van de uitverkorenen die in de jaren tachtig zijn twee jaar dienstplicht mag doorbrengen bij de ‘Kanaries’, oftewel de zanggroep van het Zuid-Afrikaanse leger. Het is een wonderlijke divisie, het South African Defence Force Church Choir, die met muzikale optredens het moreel van de Afrikaner bevolking moet opvijzelen.

Had hij zich bij een ander legeronderdeel staande kunnen houden? Dat is de vraag: de muzikale Johan heeft in het kleine dorpje waar hij opgroeide geleerd hoe je jezelf onzichtbaar maakt, maar met de foto van Boy George verstopt in zijn Bijbel was hij waarschijnlijk toch snel het mikpunt van masculiene spot geworden. Hier, bij de Kanaries, is hij eigenlijk net zo’n buitenbeentje als de kirrende, dikke Ludolf en van Wolfgang, die óók zielsveel van Kraftwerk en Kate Bush houdt.

‘Kanaries houden van piemels’, weten de andere legereenheden. Net als het onlangs verschenen Moffie (ook nog op Picl te zien) gaat Kanarie over een homoseksuele jongen in het leger, ten tijde van apartheid en de grensoorlog met Angola. Die politieke situatie wordt in grove lijnen geschetst – het onderstreept vooral hoe krap de hokjes zijn in de Zuid-Afrikaanse maatschappij, waar God streng toezicht houdt en uit de pas lopen niet de bedoeling is. Toch is Kanarie een coming-of-ageverhaal dat eerder gaat om zelfacceptatie dan aanvaarding door de buitenwereld.

De hoofdrol wordt vertolkt door Schalk Bezuidenhout – in Zuid-Afrika bekend als tv-komiek – die een prettig bewegelijk gezicht heeft, een opgewekte, charmante manier van praten, maar die even gemakkelijk schakelt naar ingetogen spel. De relatie die langzaam maar zeker begint te ontstaan met een collega-Kanarie is aanstekelijk lief.

Regisseur Christiaan Olwagen brengt dit alles bovendien met visuele flair: de artdirection is heerlijk en hij maakt ingenieus gebruik van muziek. Zo laat hij Johan in zijn fantasie dansen als Boy George, in vrolijke, bontgekleurde musicalnummers. Kanarie onderstreept hoe muziek een ontsnappingsroute kan zijn, een dromengenerator. De lp als reddingsboei.

Het is de vaak opgewekte toon die Kanarie onderscheidt van andere films over ontluikende homoseksualiteit. Maar het is knap hoe Olwagen de balans weet te houden tussen luchtig en zwaar – Johan mag dan wel een discotheek ontdekken waar kan wat hij niet had durven verzinnen, maar een schrijnende coming-outscène maakt pijnlijk duidelijk dat er grenzen zijn, én blijven, aan openheid.

Drama

Vier sterren

★★★★☆

Kanarie

Regie Christiaan Olwagen

Met Schalk Bezuidenhout, Hannes Otto, Germandt Geldenhuys

124 minuten, te zien via Picl 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden