Drama

Kan door huid heen

Invoelbare paranoia

94 minuten in het hoofd van een beschadigde vrouw. Dat is, kort samengevat, het speelfilmdebuut Kan door huid heen van Esther Rots. En het meest verbluffende aan haar film is de snelheid en zelfverzekerdheid waarmee ze de kijker op juist die plek weet te installeren, in dat hoofd. Twee, drie minuten heeft Rots nodig. Meer niet.


Hier is Marieke (Rifka Lodeizen), dertig plus, zojuist verlaten door haar vriend. Vloekend, zuipend, vage kennissen bellend, het woord 'wraak' in een schrift pennend. Tolt Marieke, dan tolt de camera mee. Tijd is diffuus, geluid kan zomaar vervormen. En als Marieke denkt, hóórt de kijker haar ook denken. Hele en halve monologues intérieurs, verspringend beeld – de afzonderlijke onderdelen van het filmidioom van Esther Rots zijn niet nieuw, maar in het geheel toont ze haar eigenheid. Rots (1972), die Kan door huid heen ook zelf schreef, monteerde en produceerde, geldt al enkele jaren als een belofte in de Nederlandse filmwereld. Haar twee korte films Speel met me en Ik ontspruit werden geselecteerd voor het filmfestival van Cannes, met de derde (Dialoogoefening) won ze een Gouden Kalf.



Net wanneer de kijker in Kan door huid heen ietwat gewend is aan die even zwierende als dwingende wijze van filmen, volgt de dreun die de film in werking zet: Marieke wordt aangerand. Om te herstellen, vlucht ze weg uit de grote stad. Ze betrekt een vervallen boerderij in Zeeland die – daarin is Rots overduidelijk – symbool staat voor haar geestestoestand. Marieke draagt een blauwe trui en verft de muren blauw. En trekt behangplaten van de muur, waarachter ze een donkere kruipruimte ontdekt, en een geweer. Vriendelijke buurmannen die haar erf betreden, jaagt ze scheldend weg. Angst en paranoia worden prachtig invoelbaar gemaakt door de soms bijna letterlijk op de huid filmende Rots.



Rifka Lodeizen, die fysiek zeer sterk acteert, speelt een overtuigende rol als Marieke. Een getraumatiseerde vrouw die worstelt voor zelfbehoud. Via haar laptop converseert ze met lotgenoten; andere beschadigde vrouwen. Wraakgevoelens borrelen op, en Marieke oefent met het gevonden geweer: 'Ben je bang? Zal ik je knieën kapot schieten?'.



Wat zich precies in of buiten Mariekes hoofd afspeelt, blijft onduidelijk. De subjectieve verteltrant laat ruimte voor meerdere interpretaties, maar daar is het Kan door huid heen niet om te doen. We hoeven Marieke helemaal niet beter te leren kennen. We moeten haar voelen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden