Kamers gevuld met kleuren en pillen

De kunstenaar Rudy J. Luijters heeft de lentekleuren in de Historische Tuin in Aalsmeer verzameld. Op 26 maart bezocht hij de kassen en velden van het kleine openluchtmuseum, waar de planten en bloemen bloeien die ooit in de streek zijn gekweekt....

Luijters fotografeerde de kleuren die hij er aantrof op takken en bladen en stelde een 'kleuren identificatie kaart' samen. Voor elke kleur verzon hij een eigen naam, van schijngeel tot pangrijs tot spatgroen.

Met de kaart in de hand kun je door de tuin wandelen, op zoek naar de gefotografeerde bloemen. Maar je merkt al snel dat die zijn uitgebloeid.

Je kunt ook onderzoeken welke kleur op de kaart het beste past bij de flora die je tegenkomt. Welk soort wit zouden de lange rijen 'Mathiola incana' vertonen? Je legt de kaart naast een bloemblad en denkt: Tinwit, geen twijfel mogelijk.

Na een tijdje voldoet de kaart van Luijters niet meer. Het geel van de verdrogende 'Marechal Niel' is knopgeel noch geveerd geel, maar ergens daar tussenin.

Je verzint je eigen kleur. Maarschalkgeel lijkt je wel wat. Zo worden je ogen op scherp gezet. Zelfs het asfalt op de weg wil je niet meer zwart noemen.

De 'kleuren identificatie kaart' van Luijters is een van de meest prikkelende bijdragen aan de tentoonstelling Waardige zaken, waarop veertien kunstenaars hun visie geven op het thema 'wonderkamers'. De werken staan verspreid over zeven locaties in Noord-Holland, waardoor het bezoeken van de gehele expositie een tijdrovende bezigheid wordt. De volhardende kunstliefhebber

zal een aantal interessante werken tegenkomen. Maar veel wijzer over het thema wordt hij niet.

Wonderkamers zijn van oorsprong de ruimtes waarin de rijken der aarde hun verzameling voorwerpen uit de natuur en de cultuur tentoonstelden. In de zeventiende eeuw waren deze 'rariteytkamers' in zwang onder de gegoede burgerij van Noord-Holland. Die verzamelde van alles, van schelpen en opgezette vogels tot schilderijen van Italiaanse meesters.

De wonderkamers die de deelnemers aan 'Waardige zaken' hebben gemaakt, hebben vaak weinig meer te maken met deze oorspronkelijke rariteitenkabinetten. Veel kunstenaars hebben de opdracht opgevat als een mogelijkheid om hun eigen fascinaties aan het publiek te tonen. Aangezien ze dat als kunstenaars altijd al doen, hebben ze simpelweg een ruimte ingericht met nieuw werk.

Meschac Gaba, een kunstenaar afkomstig uit Benin, bouwde in de Nieuwe Vide in Haarlem een 'friperie', een Afrikaanse bazaar. Gaba behing traditionele witte gewaden met munten en telefoonkaarten en legde t-shirts en kralen gemaakt van snippers papiergeld op de vloer.

Het is een ironisch commentaar op de globalisering van de economie, maar de installatie werkt niet: de verkoper, de drukte, de geluiden en de geuren ontbreken. Met obsessief verzamelen heeft het niet veel te maken.

Giny Vos is wel een verzamelaar, maar wat ze bijeen brengt, kun je niet aanraken. Vos verzamelt woorden.

In Museum Waterland in Purmerend plaatste ze een houten stoel, een tafel en een boekenkast. Daarop zette ze een aantal vormloze zwarte sculpturen. Naast die beeldjes staan klein LED-displays, waarop letters oplichten die voortdurend nieuwe woorden prduceren.

De woorden roepen elkaar op: buit wordt buis wordt luis wordt luik wordt fuik, en zo gaat het eindeloos verder. Vos maakte een kleine wonderkamer van woorden, die zich allemaal proberen vast te klampen aan de naamloze zwarte buurman. Allemaal worden ze meedogenloos afgewezen.

Een kunstenaar die het verzamelen zelf tot kunstwerk heeft verheven, is Erik Fens. Zijn werk 'Dansplaat der dingen', te zien op de eerste verdieping van kunstcentrum De Boterhal in Hoorn, is een waar rariteitenkabinet.

Bij het bestijgen van de trap word je meteen al verwelkomd door een web van aan elkaar hakende kleerhangers, bekleed met kitscherige wolpatronen. Daarachter begint een feestmaal voor de ogen.

Een groepje houten kraanvogels, in de jaren zeventig erg populair op de vensterbank, staat met gestrekte nek naar twee aan een touwtje hangende zwanen te kijken.

Aan de muren hangen pakjes met potentiepillen, briefkaarten van 'een heuvel in Montferland' en odes aan verwoede verzamelaars als W.F. Hermans en Vladimir Nabokov. Op de grond liggen houten auto's, boten en pinguïns. En dat is nog maar een fractie van wat er is te zien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden