Kaarsje aan, flesje wijn erbij - Jan van Veen (dé stem van radioprogramma Candlelight) kiest

'Caballero zonder filter of whisky? Met allebei ben ik gestopt'

Het begon met één ingezonden gedicht in 1967. Vijftig jaar later is diskjockey en radiopresentator Jan van Veen (73) nog steeds de stem van Candlelight, hét programma voor amateurpoëzie.

Foto Frank Ruiter

Can I Get There by Candlelight van David McWilliams of Greensleeves, uitgevoerd door het orkest van Mantovani?

'Ze zijn allebei al een halve eeuw onlosmakelijk verbonden met Candlelight, mijn gedichtenprogramma. Met Can I Get There by Candlelight begint het programma en de gedichten lees ik voor met de violen van Greensleeves op de achtergrond. Greensleeves hoort er voor mij het meest bij, het is in Nederland zelfs hét lied voor gedichten geworden. Als iemand in een televisieprogramma een gedicht voordraagt, wordt geheid Greensleeves eronder gepleurd.

'Het is toevallig ontstaan. Ik had bij Radio Veronica een programma op vrijdagavond. Iemand had een gedicht opgestuurd en de technicus, Ad Bouman, stelde voor dat ik het zou voorlezen. Hij plakte er Greensleeves onder. Op maandagochtend bracht de meneer van de post plotseling twaalf gedichten. Toen ben ik er maar weer een paar gaan voorlezen. Na een tijdje werden er volle postzakken met gedichten bezorgd.

'In 1967 was dat. Al die jaren ben ik het blijven presenteren, eerst bij Veronica, later bij de Avro, Sky Radio en 100% NL en de laatste jaren op mijn eigen station Candlelight.nl. En deze week presenteer ik vijf afleveringen van Candlelight op Radio M Utrecht, omdat het de week van Valentijnsdag is. Het liefst zou ik het programma voor regionale omroepen maken. Candlelight heeft me 51 jaar geleden vastgepakt en nooit meer losgelaten.'

Rob Out of Lex Harding?

'Rob, Lex en ik komen alle vier uit hetzelfde nest; Radio Veronica in de jaren zestig, dat bootje op de Noordzee. Ik kies voor Willem van Kooten, mag dat ook? Met hem ben ik nog steeds bevriend. Ik doe pr-werk voor zijn golfbaan in Portugal en als hij in Nederland is gaan we altijd wandelen. (Zijn telefoon gaat. De ringtone is Greensleeves.)

'Willem leerde ik al in militaire dienst kennen. Luitenant Jansen uit Haarlem, ik zal zijn naam nooit vergeten, vroeg me of ik plaatjes wilde draaien voor de zieke militairen. Ik wist niks van muziek, ik had niet eens een pick-up, maar ik begon een programmaatje te maken, Muzikale Injecties. In die periode las ik dat Joost den Draaijer, oftewel Willem van Kooten, diskjockey bij Veronica, ook in militaire dienst zat.

'Ik heb hem als gast uitgenodigd en we kregen een band. Op 28 mei 1964 zwaaiden we af. Het virus van die plaatjes en de radio had me te pakken. Ik ben Willem gaan bellen, soms vijf keer op een dag. Hij was inmiddels programmaleider bij Veronica geworden. Op een gegeven moment werd Tineke de Nooij zwanger van een dochter, Tuffie. Zij presenteerde Koffietijd en stopte ermee. Willem liet me een stemtest doen. Dat liep voor geen meter, maar dat maakte niet uit, ik werd aangenomen. In die tijd deden we allemaal maar wat.'

CV Jan van Veen

1944 Op 26 augustus geboren in Voorburg
1964-1970 Diskjockey bij Radio Veronica
1967 Eerste uitzending Candlelight
1971 Diskjockey Radio Noordzee
1974 Top-40-hit met 'spraakplaat' Meer
1975-1991 Avro, diskjockey en hoofd amusement
1991-2003 Candlelight op Sky Radio
1994 Duizendste uitzending Candlelight
2007-heden Eigenaar radiostation Candlelight.nl
2008-2017 Candlelight op 100% NL
2009 Lid in de Orde van Oranje-Nassau
2014 Radio Oeuvre Award

Jan van Veen woont in Hilversum.

Caballero zonder filter of whisky?

'Die stem heb ik van nature, maar hij is wel zwaarder geworden in de loop der jaren. Roken zal daar best een bijdrage aan hebben geleverd. Ik rookte die rare Caballero's alsof het lolly's waren. Op de Avro-maandag op Radio 3 bijvoorbeeld, begon ik om zeven uur met een ochtendprogramma en eindigde ik om twee uur 's nachts met een nachtprogramma. Op zo'n dag pafte ik drie pakjes weg.

'Dankzij een tip van een kennis kwam ik op 29 maart 2002 om elf uur 's ochtends bij een chiropractor aan het Comomeer terecht. Het was op Goede Vrijdag. Die man gaf me een hand en begon met een laserapparaat in mijn oor te pielen. Hij vertelde dat hij iets in mijn hersenen kapot moest maken dat smeekte om die sigaretten. Allemaal lulkoek natuurlijk, maar ik heb nooit meer een sigaret opgestoken.

'Met de drank ben ik ook gestopt, twee jaar later. Dat gezuip moest maar eens afgelopen zijn. Maar zo waren we vroeger allemaal, hè. Vooral bij Veronica was het een vrijgevochten bende. We waren jonge honden, die plaatjes aan elkaar lulden. En we dronken dus. Nu drink ik alleen nog maar koffie en water.'

Radio Veronica of de Avro?

'Veronica. Dat is de basis, het fundament van het huis. Ik heb zestien jaar voor de Avro gewerkt, van 1975 tot 1991. Veronica was mijn leven, de Avro een invulling van de week.

'Bij de Avro heb ik wel mijn enige vaste baan gehad, als hoofd amusement televisie. Jongens, daar weet ik geen klote van, was mijn eerste reactie toen ze me vroegen, maar dat was geen bezwaar. In 1977 was dat. Ik had een mooie ploeg, hoor. Jos Brink met Puzzeluur, Fred Oster met de Wie-kent-quiz en Willem Duys met Voor de vuist weg vielen allemaal onder mij.

'Intussen deed ik duizend andere dingen. Ik had bijvoorbeeld ook een kroeg, de Candlelight Bar in Hilversum, die liep als een trein. De Avro zei op een dag dat ik moest stoppen met alle nevenactiviteiten. Toen ben ik vertrokken. Anders zou ik gek zijn geworden. Bij de Avro moest ik de helft van de tijd vergaderen.

'Naast het radiowerk heb ik altijd veel andere dingen gedaan. Dankzij mijn schoonvader kwam ik in de textiel terecht. Mijn vrouw en ik hebben de zaak voortgezet en een Candlelight-pantylijn geïntroduceerd. Dat werd een groot succes. Op een bepaald moment hadden we met Candlelight Beenmode 42 man in dienst.'

The Shoes of The Golden Earrings?

'Ik ben twee jaar manager van The Shoes geweest en ik had een sterke band met die jongens. Maar vanwege de herinneringen kies ik voor The Golden Earrings, zoals de band destijds heette. Ik kom uit Voorburg, vlakbij Den Haag. Den Haag was dé muziekstad van Nederland, het barstte er van de bandjes. Ik kende ze allemaal.

'Ik was erbij toen The Golden Earrings hun eerste plaatje opnamen, Please Go. Dat was hier verderop in Hilversum, in de studio van Phonogram. Hun tweede single, That Day, werd in Engeland opgenomen. We gingen met de nachtboot naar Londen en sliepen in het Cumberland Hotel, schuin tegenover de Pye Studios. Ik mocht mee, dat vonden die jongens interessant. George Kooymans was pas 17 en zat nog op de mulo, zo lang is dit al geleden. Onderweg was hij groen van de zeeziekte.

'Op de dag van de opnamen gingen we tussen de middag terug naar het hotel om sandwiches te eten. Toen we terugkwamen waren onze koptelefoons verdwenen. Ze waren even geleend door een band die in een andere studio een plaat aan het opnemen was, de Rolling Stones. Dat werd me toch een ruzie! Fantastisch.'

De liefde of de dood?

'De meeste gedichten in Candlelight gingen over de liefde. En vooral over geheime liefdes. Dat is veranderd. Waarschijnlijk heeft het met de leeftijd van de luisteraars te maken, ze zijn niet zo vaak meer verliefd. Radio is niet meer wat het was, jongeren luisteren niet meer. Gelukkig zijn veel luisteraars met het programma meegegroeid en krijg ik nog genoeg gedichten.

'Nee, de dood overheerst tegenwoordig niet in Candlelight. Het gaat over de liefde en de dood en alles wat daartussenin gebeurt. Vroeger was het een flesje wijn, een kaarsje en Candlelight. Nog steeds komen er wildvreemde mensen naar me toe om te vertellen dat ze zoveel avonden van het programma hebben genoten. Voor die mensen heb ik het al die jaren gedaan.'

I'm Not in Love van 10cc of Nights in White Satin van The Moody Blues?

'Dit is misschien wel de moeilijkste keuze tot nu toe. Het zijn twee echte Candlelight-liedjes. Nights in White Satin dan maar. Dat ís Candlelight. Het gaat me niet om de tekst, die is niet zo belangrijk. De melodie maakt dit nummer zo sterk.

'Ik kies zelf de muziek uit. Het moet muziek met gevoel zijn. Lionel Richie heeft wel honderden liedjes die in Candlelight passen. Ik heb een aparte map met honderd favorieten. Die passen allemaal naadloos bij de sfeer die ik in het programma probeer te creëren. Het is niet ingewikkeld hoor. Het gaat om vijftien liedjes per uur en ze moeten een bepaald gevoel vertegenwoordigen. Er is gelukkig heel veel keus.'

Los Piratos met Wij zijn piraten of Meer?

'Puur voor de lol maakte ik soms een plaat. Los Piratos waren Lex Harding, Rob Out en ik. Wij zijn piraten was oorspronkelijk een Amerikaans liedje, Na Na Hey Hey Kiss Him Goodbye. In die jaren werd het vaak in voetbalstadions gezongen. Zingen kon ik niet, ik was altijd een voice-over. Soms wist ik niet wat me overkwam. Met Peter Koelewijn stond ik plotseling in Duitsland in de top-10, met Gratis.

Meer is een praatplaat uit 1974. Het was een klein hitje. Ik heb er zelfs nog mee in Toppop gestaan. Ik deed het live, want een gesproken tekst kun je niet playbacken. Ik weet nog dat ik een rode coltrui droeg, die had ik speciaal voor de gelegenheid gekocht.'

Draagt voor, uit zijn hoofd:

'Want er is meer

dan een sterveling

meteen op het eerste gezicht

in een oogwenk kan zien.

Maar voor wie kijkt

voor wie wakker wordt

is elke nieuwe dag een wonder

Zonder meer.'